Raja Ampat – Thiên đường cuối cùng của Trái đất

Raja Ampat không như những hình ảnh ta biết về biển cả, nơi đây không thể vẽ được bằng bút mực, nó được khắc bằng ánh sáng, hơi thở của đại dương và ký ức xa xăm của Trái đất sơ khai.

Khi chuyến tàu rời bến cảng Raja Ampat kéo hồi còi dài, tôi ngoái nhìn ánh lụa của biển lần nữa. Mặt biển óng ánh như một lời mời gọi hãy quay lại vào một ngày không xa. Quả là một chuyến đi đáng nhớ, đây là thiên đường cuối cùng của Trái đất đúng như tên gọi của nó.

Vùng đất của bốn vị vua

Raja Ampat trong tiếng Bahasa của người Indonesia có nghĩa là bốn vị vua. Cái tên bắt nguồn từ một truyền thuyết cổ xưa rằng đã có bốn quả trứng rồng, nở ra bốn vị vua đầu tiên của vùng đất này. Mỗi người trị vì một hòn đảo: Waigeo, Batanta, Salawati và Misool. Raja Ampat không phải là nơi bạn đến để tìm kiếm, mà là nơi bạn được tìm thấy, tìm thấy tiếng nói của mẹ thiên nhiên và yên bình cho chính mình.

Quần đảo này nằm nép mình ở vùng tây tỉnh Papua, Indonesia, có tên gọi khác là trái tim của Papua. Ở đây, đại dương và trời đất giao hòa bằng những núi đá vôi xanh mướt nhô lên từ làn nước ngọc lam. Rừng phủ tới mép biển và san hô sống sát bờ, sinh trưởng mạnh mẽ ngay dưới mặt nước chỉ vài centimet.

Toàn cảnh quần đảo Raja Ampat. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Trên đảo, du lịch chưa phát triển, du khách đến đây đa phần vì tấm lòng yêu biển cả. Tại đây, biển không chào bạn bằng cờ hoa mà bằng sự vắng mặt: Vắng tiếng người, vắng tín hiệu điện thoại, vắng mọi ồn ào quen thuộc.

Thay vào đó là một thứ âm thanh rất khác: Lời thì thầm của gió, tiếng vỗ về của biển, muôn vàn loài chim bay mỗi ngày. Đó là âm thanh của một thế giới đã từng sống trước ta hàng triệu năm và vẫn tiếp tục sống kín đáo, không cần ai công nhận.

Raja Ampat là nơi thiêng liêng với người dân Indonesia. Người dân đã lan tỏa thông điệp #saverajaampat vì lo sợ khai thác du lịch sẽ làm hỏng hệ sinh thái của đảo. Đây cũng là một phần lý do đường đến Raja Ampat khó khăn đến vậy. Vùng đảo này được gọi là “The Last Paradise” – “Thiên đường cuối cùng” không phải để đánh bóng. Đó là lời cầu nguyện khẩn thiết, khao khát được giữ gìn không chỉ vì vẻ đẹp mà vì ý nghĩa của sự tồn tại lâu bền của mẹ thiên nhiên.

Mặt biển trong xanh gần như chưa từng bị ô nhiễm của Raja Ampat. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Hành trình không dành cho người vội vã

Để đến đây, bạn không chỉ cần tấm vé máy bay mà điều quan trọng là thời gian, lý tưởng là hơn một tháng. Hành trình đến Raja Ampat không dành cho những người vội vã. Bạn phải bay nhiều chặng, qua nhiều TP, bước lên những con tàu gỗ mộc mạc.

Xuất phát từ Việt Nam, bạn sẽ bay tới Jakarta hoặc Bali, hai TP lớn của Indonesia. Từ đó, nối chuyến đến Sorong – TP cảng nằm ở tỉnh West Papua. Rồi từ Sorong đi tàu hoặc phà ra các đảo Waigeo, Misool, Batanta hay Salawati… Vì quá xa xôi nên khi đến nơi, bạn đã hoàn toàn được cách biệt khỏi thế giới thường nhật.

Để đến được nơi đây, du khách phải trải qua hành trình khá dài. Ảnh: Naiverosie

Có hai lựa chọn để lưu trú là homestay và liveaboard.Homestay là sống cùng người bản địa trên đảo, không gian mộc mạc, thức ăn đơn giản nhưng thân thiện và gần gũi. Liveaboard là những con tàu gỗ cổ truyền được cải tạo thành nơi ở, di chuyển giữa các điểm lặn. Đây là trải nghiệm lý tưởng cho người mê bơi lặn, thích ngủ giữa đại dương và thức dậy với tiếng sóng.

Nước biển trong vắt, gió biển nhẹ nhàng, bạn hoàn toàn được thư giãn, tận hưởng thiên nhiên. Ảnh: Naiverosie

Sẽ không có resort lộng lẫy, những bữa ăn đầy đặn hay tour trọn gói được lập trình. Bạn cũng không có nhiều nước ngọt, không WiFi, thậm chí điện cũng phải dùng máy phát theo giờ. Phòng ở chỉ tối giản với một chiếc nệm, rèm chống côn trùng, nếu may mắn thì có thêm chiếc quạt chạy pin.

Những dãy nhà đơn sơ ngay sát bờ biển. Ảnh: Naiverosie

Đổi lại, bạn sẽ có ánh sáng rơi xuống từ triệu ngôi sao trong màn đêm tĩnh lặng, có gió mát phe phẩy như hơi thở của rừng trộn với vị muối nồng nàn. Ngẩng mặt lên là bầu trời xanh như chưa từng bị máy bay cắt ngang, cúi xuống là mặt biển trong như gương soi tâm hồn. Giữa nơi đó, con người thật nhỏ bé.

Hoàng hôn tuyệt đẹp. Ảnh: Naiverosie

Bạn không thuộc về nơi này nhưng bạn không bao giờ lạc lõng. Sự thân thiện đến từ con người, con sóng và từng chú cá nhỏ. Raja Ampat không sở hữu ai và cũng không thuộc về ai. Bạn sẽ có nhiều thời gian để cảm nhận mối quan hệ giữa người và đại dương qua cách họ gìn giữ thiên nhiên, tôn trọng từng loài cá, loài chim, giữ gìn từng gốc cây.

Vũ hội ánh sáng dưới đáy đại dương

Các nhà sinh vật biển gọi nơi này là “trái tim của tam giác san hô (coral triangle)” khu vực có mức độ đa dạng sinh học cao nhất hành tinh. Theo Conservation International, vùng biển Raja Ampat sở hữu hơn 600 loài san hô cứng, chiếm 75% tổng số loài của thế giới; trên 1.400 loài cá biển nhiệt đới; hàng trăm ngàn loài thân mềm, giáp xác, hải quỳ, sao biển…

Biển và đảo tạo thành hình trái tim đầy lãng mạn. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Đó là lý do khi lặn giữa những rạn san hô, chúng ta như đang ngắm nhìn một thư viện ngầm của hành tinh. Mỗi rạn san hô là một cuốn sử thiên nhiên, mỗi đàn cá là một dòng chữ, chúng đã tồn tại ở đó hàng trăm triệu năm, bền vững và chưa từng bị tác động bởi con người. Không nhiều nơi trên Trái đất còn giữ được sự hoang sơ đến vậy.

Những rạn san hô sinh trưởng ngay sát mặt nước. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Lặn xuống dưới làn nước ngọc lam của Raja Ampat giống như mở một cánh cửa dẫn tới thế giới thần thoại. Không khí tan vào bong bóng hơi thở, ánh sáng vỡ thành từng vệt kim tuyến nhảy múa giữa rạn san hô, nắng lên cũng là lúc bạn thấy cả đại dương với vô vàn san hô đang nhảy múa. Ở đây, không còn khái niệm trên – dưới, trái – phải, mọi thứ đều chuyển động theo nhịp điệu riêng, một bản giao hưởng không cần nhạc trưởng, nơi từng cá thể biết tiến lùi để nhường chỗ cho cái đẹp của tổng thể.

Không cần là thợ lặn chuyên nghiệp bạn vẫn có thể chiêm ngưỡng phần lớn vẻ đẹp của Raja Ampat. Các khu vực quanh đảo đều có làn nước trong đến mức bạn thấy được từng chuyển động của cá mó, cá hề, thậm chí là những đàn cá dơi chầm chậm bơi ngang.

Du khách thích thú trải nghiệm lặn biển với cả đàn cá khổng lồ vây quanh. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Vào những buổi tối không trăng, nếu may mắn thì bạn sẽ thấy hiện tượng bioluminescence – sinh vật phát quang phù du. Chỉ cần cử động bàn tay dưới nước, từng chùm ánh sáng nhỏ li ti sẽ lập tức nhảy múa quanh bạn như sao trời chìm dưới nước.

Những điểm lặn đẹp nhất

Cape Kri: Nơi từng được ghi nhận kỷ lục thế giới về số loài cá trong một lần lặn (khoảng 374 loài).

Blue Magic: Nơi bạn bắt gặp những điều kỳ diệu nhất, từ cá mập đầu búa, cá đuối manta cỡ lớn cho đến những sinh vật nhỏ xíu phát sáng như đom đóm.

Manta Sandy: Địa điểm lý tưởng để quan sát cá đuối manta tới “trạm làm sạch”, nơi cá nhỏ hơn giúp chúng vệ sinh thân thể. Cảnh tượng này như một nghi lễ, các loài cá phục vụ nhau bằng sự tin tưởng tuyệt đối.

Misool: Khu vực phía nam của Raja Ampat với vô số hang động ngập nước, rạn san hô mềm lung linh như những đóa hoa. Đặc biệt, nơi đây có những hồ nước mặn tách biệt như gương trời mắc kẹt giữa đá núi và ký ức cổ đại.

Tôi từng nghĩ thiên nhiên là để chiêm ngưỡng nhưng khi ngồi một mình trên mũi thuyền hướng về hoàng hôn ở Raja Ampat, tôi nhận ra: Thiên nhiên là để lắng nghe. Nó nói bằng ánh sáng, nhịp sóng và sự tĩnh lặng. Nếu đủ khiêm nhường, bạn sẽ nghe được câu chuyện mà không cuốn sách, giáo trình nào có thể kể: Câu chuyện về con người giữa biển cả bao la.