Quan tham chết: Vẫn thu hồi tài sản tham nhũng
Các chuyên gia đề xuất hai hướng để thu hồi tài sản tham nhũng sau khi quan tham chết: Một là khởi kiện dân sự, hai là tiếp tục giải quyết vụ án hình sự.
Theo Bộ luật tố tụng hình sự, nếu bị can, bị cáo chết thì cơ quan tố tụng sẽ đình chỉ điều tra bị can đối với người chết, đình chỉ giải quyết vụ án (nếu vụ án không có bị can, bị cáo khác) và lúc đó mọi vấn đề liên quan đến người chết đều khép lại.
Điều cần đặt ra là nếu người chết là quan tham thì việc thu hồi tài sản mà họ tham nhũng sẽ như thế nào? Chúng tôi đã trao đổi với nhiều chuyên gia và ghi nhận được hai hướng đề xuất xử lý: Thứ nhất, quy định rõ trong Bộ luật dân sự và Bộ luật tố tụng dân sự là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do hành vi tham nhũng phải khởi kiện những người thừa kế di sản của quan tham để tòa buộc họ phải nộp lại tài sản tham nhũng. Thứ hai, sửa quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự để cơ quan tố tụng tiếp tục giải quyết vụ án hình sự nhằm thu hồi tài sản tham nhũng.
Giải quyết bằng vụ kiện dân sự?
Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Điện (Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế – Luật TP HCM), dựa vào nguyên tắc cứ có thiệt hại thực tế thì nguyên đơn có quyền yêu cầu bồi thường trong Bộ luật dân sự thì ở trường hợp này, một cơ quan đại diện Nhà nước sẽ khởi kiện và tòa phải thụ lý. Lúc này nguyên đơn sẽ được cơ quan tố tụng chỉ định là người nhân danh Nhà nước đứng ra khởi kiện những người thừa kế di sản của người đã chết yêu cầu thu hồi hoặc bồi thường tài sản mà người đã chết có được do tham nhũng.
Theo TS Điện, để khách quan thì nguyên đơn đứng ra khởi kiện phải là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do hành vi tham nhũng chứ không phải bản thân cơ quan tố tụng như VKS.
Trong vụ kiện, nguyên đơn sẽ dựa vào kết luận về hành vi tham nhũng và tài sản liên quan của cơ quan tố tụng làm chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Phía bị đơn – những người thừa kế của người đã chết – phải tự bảo vệ được nguồn gốc, tài sản người chết để lại, nếu không họ đương nhiên bị tòa suy đoán là tài sản bất minh và tuyên tịch thu.
Anh minh hoa
Hay tiếp tục vụ án hình sự?
Quan điểm của TS Điện dựa vào chế định của pháp luật dân sự về quyền khởi kiện vì lợi ích chung. Đương nhiên nếu muốn thực hiện phương án trên để thu hồi tài sản tham nhũng của quan tham đã chết thì Bộ luật dân sự, Bộ luật tố tụng dân sự cần phải bổ sung thêm nhiều quy định cụ thể hơn.
Một số chuyên gia lại không ủng hộ phương án khởi kiện bởi trong thực tiễn chưa từng có vụ kiện nào của cơ quan, tổ chức đòi thân nhân quan tham đã chết trả lại tài sản tham nhũng cả. Tại một hội thảo mới đây, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phạm Quý Tỵ đã lý giải thực trạng này: Theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi tham nhũng gắn liền với tội phạm. Khi phát hiện có hành vi tham nhũng (từ 2 triệu đồng trở lên) là phải xử lý hình sự, trong đó có việc xử lý tài sản tham nhũng. Vì vậy không ai khởi kiện dân sự để đòi tài sản tham nhũng mà chỉ có thể giải quyết ngay trong vụ án hình sự đó.
TS Võ Thị Kim Oanh (Trưởng khoa Luật hình sự Trường ĐH Luật TP HCM) cũng cho rằng sở dĩ phải giải quyết luôn vấn đề tài sản tham nhũng trong vụ án hình sự vì với các tội phạm về tham nhũng, tài sản tham nhũng gắn liền với hành vi phạm tội, khung hình phạt của người bị cáo buộc, không thể tách rời.
Tuy nhiên, theo TS Oanh, không thể chấp nhận chuyện quan tham chết là hết bởi tài sản tham nhũng là tài sản nhà nước. Từ đó, TS Oanh đề xuất nên sửa Bộ luật tốt tụng hình sự theo hướng sau khi quan tham chết, cơ quan tố tụng vẫn tiếp tục điều tra, kết luận tài sản nào là tham nhũng để làm cơ sở cho tòa thu hồi.
Cụ thể, sau khi quan tham chết thì cơ quan tố tụng đình chỉ điều tra bị can, tức đình chỉ những gì liên quan đến hành vi phạm tội. Nhưng các vấn đề liên quan đến tài sản và việc khắc phục hậu quả thì vẫn phải tiếp tục làm rõ. Đối tượng chứng minh lúc này không phải là tội phạm mà là tài sản tham nhũng.
Điều quan trọng nhất là cuối cùng cơ quan tố tụng phải chứng minh, kết luận cho được tài sản nào là bất hợp pháp thì mới có thể xử lý. Khi đã chứng minh được rồi thì tòa có thể dễ dàng giải quyết việc thu hồi, bồi thường bằng một bản án và người thừa kế nghĩa vụ của người chết phải có trách nhiệm thực hiện.
Theo Phap luât TPHCM
Kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng hành chính
Theo Phó Chánh án Toà án nhân dân tối cao Bùi Ngọc Hoà, địa vị pháp lý của Kiểm sát viên khi tham gia giải quyết vụ án hành chính còn có những bất cập, cần được cân nhắc để có những bổ sung, sửa đổi. Ảnh minh hoạ. Những bất cập về kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng hành...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Bị tuyên 3 năm tù, người đàn ông nhiều lần đổi hộ khẩu để xin hoãn án

Xét xử ông Lê Thanh Thản: Căn hộ chưa có sổ đỏ được định giá như thế nào?

SJC, PNJ, Bảo Tín Minh Châu vào danh sách thanh tra năm 2027

Đến nhà yêu cầu cháu rể quỳ xin lỗi, người đàn ông bị đâm tử vong

Công an TPHCM bắt 2 người Trung Quốc bị truy nã quốc tế

Khởi tố quản trị viên của 25 fanpage vì đăng bài bôi nhọ, đòi tiền

Cựu Chủ tịch phường Kiến Hưng khai rất đau buồn khi bị truy tố

Những ai bị đề nghị án tử hình cùng "anh Cơ quận 8"?

Công an tìm nhân chứng vụ nam sinh nghi bị bạn thả xuống sông sau tai nạn

Ông Lê Thanh Thản chấp nhận bồi thường theo giá thị trường từng thời điểm

Hot girl Ly Meo lĩnh 1 năm tù vì liên quan đường dây ma túy

Tài xế Lexus gây tai nạn liên hoàn bị truy tố, nạn nhân đòi 2,1 tỷ đồng
Có thể bạn quan tâm

Tính toán của Mỹ, Trung, Nga tại cuộc gặp thượng đỉnh bên lề APEC 2026
Thế giới
14:58:45 19/11/2026
3 ngày sinh may mắn: Càng có tuổi càng giàu có
Trắc nghiệm
14:56:25 19/11/2026
Jang Nara không thoát được tai họa
Sao châu á
14:55:14 19/11/2026
GAZ - "người giấu mặt" khởi xướng trào lưu Drill Việt Nam triệu view: Không biết chơi nhạc cụ, màn kết hợp với MCK giống như thần giao cách cảm
Nhạc việt
14:27:56 19/11/2026
Mbappe đang là cỗ máy săn bàn đáng sợ nhất La Liga
Sao thể thao
14:15:39 19/11/2026
Xử lý 3 người nước ngoài chạy xe máy đánh võng ở Đà Nẵng
Tin nổi bật
13:24:07 19/11/2026
Ông Trump mang xe 'Quái thú' đến thủ phủ xe điện Trung Quốc
Ôtô
13:12:25 19/11/2026
Lần đầu Quân A.P dắt Lê Khanh đi sự kiện: Vợ đứng một chỗ cũng xinh, chồng thì... đeo kính
Sao việt
12:59:36 19/11/2026
Kylie Jenner gây chú ý khi diện váy vintage 20 năm tuổi, bất ngờ chỉnh sửa chi tiết táo bạo
Thời trang
12:46:35 19/11/2026
Google mở rộng công cụ Ask Maps tới hơn 30 quốc gia châu Âu
Đồ 2-tek
12:20:28 19/11/2026
Muôn kiểu khoét tường, tạo hầm bí mật trong ổ mại dâm
Án mạng từ việc nghe hộ điện thoại
Đề xuất bổ sung quyền được chuyển giới trong Bộ luật Dân sự
Công Lý ủy quyền luật sư làm việc vụ bìa sách in hình phản cảm
Chú rể Đức cao 1m92 đọc lời thề nguyện bằng tiếng Việt trong đám cưới
Cận cảnh cầu Crimea sập nhịp sau đòn tấn công của Ukraine
Chú rể U50 người Scotland vượt 10.000km về Vĩnh Long đón dâu sau 9 năm yêu
Những màn giả bệnh lao để trốn cảnh vào tù của người bị kết án
Hot girl Ly Meo ra đầu thú sau một năm bị truy nã
Kế toán trộm cắp tài sản cơ quan để bán lấy tiền trả nợ
Đứng tên giám đốc, 2 con gái của nữ đại gia Vũ Minh Lý thoát án
Lừa bán ô tô của công ty, chiếm đoạt 450 triệu đồng
Hai thanh thiếu niên chế tạo 14 quả pháo nổ trong phòng ngủ
Cựu cán bộ thuế ở TPHCM biết công ty "ma" nhưng vẫn làm ngơ
Cất lưới đường dây tội phạm, thu giữ gần 170kg ma túy
"Ông hoàng showbiz" sinh năm 1987 sống trong biệt thự 8 tầng, lấy vợ nhưng ở riêng, đêm mới về ngủ
Thứ Sáu, Bảy, Chủ nhật 20-22/11: 3 tuổi gặp Quý Nhân, Hóa Hung thành Cát
Top 3 con giáp đỏ nhất trong tháng 12 dương:1 tuổi Trúng Số Đổi Đời
Từ 20/11 đến 30/11: 3 tuổi công việc xuôi thuận, quý nhân dẫn đường
Năm Đinh Mùi 2027, 3 con giáp có thể thoát cảnh làm nhiều hưởng ít, công sức bắt đầu được đền đáp
Xác minh thông tin thầy giáo ở Hà Nội có hành vi không phù hợp với nữ sinh
2 lý do nên đặt một bát baking soda trong tủ lạnh
Chính thức: Tước vương miện Hoa hậu Nguyễn Quỳnh Anh
Xuất hiện hội Chó Xấu Việt Nam: Nhìn loạt boss mặt quạu, cười một trận là hết buồn, hút hơn 319.000 thành viên
Hot nhất Weibo hôm nay: Huỳnh Hiểu Minh - Angelababy bất ngờ "đụng mặt" ở concert BIGBANG, thái độ khiến 15 triệu người chú ý
45 mỹ nhân được gọi tên làm Bond Girl, khiến James Bond phải dè chừng: Zendaya quá nổi bật, số 2 đẹp hơn cả nhân tạo
Mổ lợn bán, người đàn ông phát hiện "trứng vàng"
Tử vi 12 con giáp ngày mai 18/11: 4 người trải qua mùa đông no đủ, sự nghiệp thăng tiến, tiền bạc rủng rỉnh
iPhone 20 Pro bất ngờ lộ video với kính cong thú vị
Mai Davika: 'Tôi mê chồng mãnh liệt hơn cả thời mới yêu'
Qua đêm nay, 3 con giáp tiền bạc nhiều vô kể, sự nghiệp 'bứt tốc như rồng vàng', ngẩng đầu thấy Thần Tài, cúi xuống thấy quý nhân