Quan tham chết: Vẫn thu hồi tài sản tham nhũng

Các chuyên gia đề xuất hai hướng để thu hồi tài sản tham nhũng sau khi quan tham chết: Một là khởi kiện dân sự, hai là tiếp tục giải quyết vụ án hình sự.

Theo Bộ luật tố tụng hình sự, nếu bị can, bị cáo chết thì cơ quan tố tụng sẽ đình chỉ điều tra bị can đối với người chết, đình chỉ giải quyết vụ án (nếu vụ án không có bị can, bị cáo khác) và lúc đó mọi vấn đề liên quan đến người chết đều khép lại.

Điều cần đặt ra là nếu người chết là quan tham thì việc thu hồi tài sản mà họ tham nhũng sẽ như thế nào? Chúng tôi đã trao đổi với nhiều chuyên gia và ghi nhận được hai hướng đề xuất xử lý: Thứ nhất, quy định rõ trong Bộ luật dân sự và Bộ luật tố tụng dân sự là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do hành vi tham nhũng phải khởi kiện những người thừa kế di sản của quan tham để tòa buộc họ phải nộp lại tài sản tham nhũng. Thứ hai, sửa quy định trong Bộ luật tố tụng hình sự để cơ quan tố tụng tiếp tục giải quyết vụ án hình sự nhằm thu hồi tài sản tham nhũng.

Giải quyết bằng vụ kiện dân sự?

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Điện (Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế – Luật TP HCM), dựa vào nguyên tắc cứ có thiệt hại thực tế thì nguyên đơn có quyền yêu cầu bồi thường trong Bộ luật dân sự thì ở trường hợp này, một cơ quan đại diện Nhà nước sẽ khởi kiện và tòa phải thụ lý. Lúc này nguyên đơn sẽ được cơ quan tố tụng chỉ định là người nhân danh Nhà nước đứng ra khởi kiện những người thừa kế di sản của người đã chết yêu cầu thu hồi hoặc bồi thường tài sản mà người đã chết có được do tham nhũng.

Theo TS Điện, để khách quan thì nguyên đơn đứng ra khởi kiện phải là cơ quan, tổ chức bị thiệt hại do hành vi tham nhũng chứ không phải bản thân cơ quan tố tụng như VKS.

Trong vụ kiện, nguyên đơn sẽ dựa vào kết luận về hành vi tham nhũng và tài sản liên quan của cơ quan tố tụng làm chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Phía bị đơn – những người thừa kế của người đã chết – phải tự bảo vệ được nguồn gốc, tài sản người chết để lại, nếu không họ đương nhiên bị tòa suy đoán là tài sản bất minh và tuyên tịch thu.

Quan tham chết: Vẫn thu hồi tài sản tham nhũng - Hình 1

Anh minh hoa

Hay tiếp tục vụ án hình sự?

Quan điểm của TS Điện dựa vào chế định của pháp luật dân sự về quyền khởi kiện vì lợi ích chung. Đương nhiên nếu muốn thực hiện phương án trên để thu hồi tài sản tham nhũng của quan tham đã chết thì Bộ luật dân sự, Bộ luật tố tụng dân sự cần phải bổ sung thêm nhiều quy định cụ thể hơn.

Một số chuyên gia lại không ủng hộ phương án khởi kiện bởi trong thực tiễn chưa từng có vụ kiện nào của cơ quan, tổ chức đòi thân nhân quan tham đã chết trả lại tài sản tham nhũng cả. Tại một hội thảo mới đây, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phạm Quý Tỵ đã lý giải thực trạng này: Theo quy định pháp luật hiện hành, hành vi tham nhũng gắn liền với tội phạm. Khi phát hiện có hành vi tham nhũng (từ 2 triệu đồng trở lên) là phải xử lý hình sự, trong đó có việc xử lý tài sản tham nhũng. Vì vậy không ai khởi kiện dân sự để đòi tài sản tham nhũng mà chỉ có thể giải quyết ngay trong vụ án hình sự đó.

TS Võ Thị Kim Oanh (Trưởng khoa Luật hình sự Trường ĐH Luật TP HCM) cũng cho rằng sở dĩ phải giải quyết luôn vấn đề tài sản tham nhũng trong vụ án hình sự vì với các tội phạm về tham nhũng, tài sản tham nhũng gắn liền với hành vi phạm tội, khung hình phạt của người bị cáo buộc, không thể tách rời.

Tuy nhiên, theo TS Oanh, không thể chấp nhận chuyện quan tham chết là hết bởi tài sản tham nhũng là tài sản nhà nước. Từ đó, TS Oanh đề xuất nên sửa Bộ luật tốt tụng hình sự theo hướng sau khi quan tham chết, cơ quan tố tụng vẫn tiếp tục điều tra, kết luận tài sản nào là tham nhũng để làm cơ sở cho tòa thu hồi.

Cụ thể, sau khi quan tham chết thì cơ quan tố tụng đình chỉ điều tra bị can, tức đình chỉ những gì liên quan đến hành vi phạm tội. Nhưng các vấn đề liên quan đến tài sản và việc khắc phục hậu quả thì vẫn phải tiếp tục làm rõ. Đối tượng chứng minh lúc này không phải là tội phạm mà là tài sản tham nhũng.

Điều quan trọng nhất là cuối cùng cơ quan tố tụng phải chứng minh, kết luận cho được tài sản nào là bất hợp pháp thì mới có thể xử lý. Khi đã chứng minh được rồi thì tòa có thể dễ dàng giải quyết việc thu hồi, bồi thường bằng một bản án và người thừa kế nghĩa vụ của người chết phải có trách nhiệm thực hiện.

Theo Phap luât TPHCM

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Những màn giả bệnh lao để trốn cảnh vào tù của người bị kết ánNhững màn giả bệnh lao để trốn cảnh vào tù của người bị kết án
14:02:41 18/11/2026
Hot girl Ly Meo ra đầu thú sau một năm bị truy nãHot girl Ly Meo ra đầu thú sau một năm bị truy nã
18:54:10 17/11/2026
Kế toán trộm cắp tài sản cơ quan để bán lấy tiền trả nợKế toán trộm cắp tài sản cơ quan để bán lấy tiền trả nợ
21:16:24 17/11/2026
Đứng tên giám đốc, 2 con gái của nữ đại gia Vũ Minh Lý thoát ánĐứng tên giám đốc, 2 con gái của nữ đại gia Vũ Minh Lý thoát án
21:28:26 17/11/2026
Lừa bán ô tô của công ty, chiếm đoạt 450 triệu đồngLừa bán ô tô của công ty, chiếm đoạt 450 triệu đồng
21:45:17 17/11/2026
Hai thanh thiếu niên chế tạo 14 quả pháo nổ trong phòng ngủHai thanh thiếu niên chế tạo 14 quả pháo nổ trong phòng ngủ
21:49:42 17/11/2026
Cựu cán bộ thuế ở TPHCM biết công ty "ma" nhưng vẫn làm ngơCựu cán bộ thuế ở TPHCM biết công ty "ma" nhưng vẫn làm ngơ
21:54:31 17/11/2026
Cất lưới đường dây tội phạm, thu giữ gần 170kg ma túyCất lưới đường dây tội phạm, thu giữ gần 170kg ma túy
22:59:06 17/11/2026

Tin đang nóng

Chú rể U50 người Scotland vượt 10.000km về Vĩnh Long đón dâu sau 9 năm yêuChú rể U50 người Scotland vượt 10.000km về Vĩnh Long đón dâu sau 9 năm yêu
12:41:34 19/11/2026
"Ông hoàng showbiz" sinh năm 1987 sống trong biệt thự 8 tầng, lấy vợ nhưng ở riêng, đêm mới về ngủ"Ông hoàng showbiz" sinh năm 1987 sống trong biệt thự 8 tầng, lấy vợ nhưng ở riêng, đêm mới về ngủ
13:07:00 19/11/2026
Thứ Sáu, Bảy, Chủ nhật 20-22/11: 3 tuổi gặp Quý Nhân, Hóa Hung thành CátThứ Sáu, Bảy, Chủ nhật 20-22/11: 3 tuổi gặp Quý Nhân, Hóa Hung thành Cát
09:03:47 19/11/2026
Top 3 con giáp đỏ nhất trong tháng 12 dương:1 tuổi Trúng Số Đổi ĐờiTop 3 con giáp đỏ nhất trong tháng 12 dương:1 tuổi Trúng Số Đổi Đời
09:08:55 19/11/2026
Từ 20/11 đến 30/11: 3 tuổi công việc xuôi thuận, quý nhân dẫn đườngTừ 20/11 đến 30/11: 3 tuổi công việc xuôi thuận, quý nhân dẫn đường
09:12:20 19/11/2026
Năm Đinh Mùi 2027, 3 con giáp có thể thoát cảnh làm nhiều hưởng ít, công sức bắt đầu được đền đápNăm Đinh Mùi 2027, 3 con giáp có thể thoát cảnh làm nhiều hưởng ít, công sức bắt đầu được đền đáp
09:20:04 19/11/2026
Xác minh thông tin thầy giáo ở Hà Nội có hành vi không phù hợp với nữ sinhXác minh thông tin thầy giáo ở Hà Nội có hành vi không phù hợp với nữ sinh
12:01:22 19/11/2026
2 lý do nên đặt một bát baking soda trong tủ lạnh2 lý do nên đặt một bát baking soda trong tủ lạnh
12:30:00 19/11/2026

Tin mới nhất

Bị tuyên 3 năm tù, người đàn ông nhiều lần đổi hộ khẩu để xin hoãn án

Bị tuyên 3 năm tù, người đàn ông nhiều lần đổi hộ khẩu để xin hoãn án

11:03:31 19/11/2026
Sau khi bị tuyên 3 năm tù, Nguyễn Hữu Dương nhiều lần thay đổi nơi đăng ký thường trú và được hoãn chấp hành án. Đến năm 2024, người này tiếp tục dùng bệnh án giả nhưng bị tòa từ chối.
Xét xử ông Lê Thanh Thản: Căn hộ chưa có sổ đỏ được định giá như thế nào?

Xét xử ông Lê Thanh Thản: Căn hộ chưa có sổ đỏ được định giá như thế nào?

10:49:05 19/11/2026
Tại phiên xét đại gia điếu cày Lê Thanh Thản, đại diện Hội đồng định giá cho biết các căn hộ CT6 Kiến Hưng chưa có sổ đỏ được định giá như với căn đã có sổ.
SJC, PNJ, Bảo Tín Minh Châu vào danh sách thanh tra năm 2027

SJC, PNJ, Bảo Tín Minh Châu vào danh sách thanh tra năm 2027

05:54:56 19/11/2026
Trong danh sách dự phòng năm 2027, Thanh tra Chính phủ giao Cục IX thanh tra về phòng chống rửa tiền với hoạt động kinh doanh kim khí quý, đá quý tại SJC, DOJI, PNJ, Phú Quý, Bảo Tín Minh Châu...
Đến nhà yêu cầu cháu rể quỳ xin lỗi, người đàn ông bị đâm tử vong

Đến nhà yêu cầu cháu rể quỳ xin lỗi, người đàn ông bị đâm tử vong

05:52:48 19/11/2026
Sau cuộc nhậu, C.C.N. mang dao đến nhà cháu rể, yêu cầu người này quỳ xin lỗi. Hai bên xảy ra xô xát khiến N. bị đâm và tử vong tại bệnh viện.
Công an TPHCM bắt 2 người Trung Quốc bị truy nã quốc tế

Công an TPHCM bắt 2 người Trung Quốc bị truy nã quốc tế

05:48:52 19/11/2026
Hai người đàn ông quốc tịch Trung Quốc bị công an nước này truy nã quốc tế. Công an phường Phú Lợi (TPHCM) phát hiện, bắt giữ họ khi đang lẩn trốn trên địa bàn.
Khởi tố quản trị viên của 25 fanpage vì đăng bài bôi nhọ, đòi tiền

Khởi tố quản trị viên của 25 fanpage vì đăng bài bôi nhọ, đòi tiền

23:31:13 18/11/2026
Đàm Hải Hoàng đã sử dụng 10 tài khoản Facebook, quản trị 25 fanpage để đăng thông tin tiêu cực về cá nhân, cơ sở kinh doanh rồi yêu cầu chuyển tiền để gỡ bài.
Cựu Chủ tịch phường Kiến Hưng khai rất đau buồn khi bị truy tố

Cựu Chủ tịch phường Kiến Hưng khai rất đau buồn khi bị truy tố

23:01:31 18/11/2026
Tại phiên xét xử đại gia điếu cày Lê Thanh Thản, cựu Chủ tịch phường Kiến Hưng Đỗ Văn Hưng cho rằng bản thân bị truy tố là không đúng người và bày tỏ sự đau buồn.
Những ai bị đề nghị án tử hình cùng "anh Cơ quận 8"?

Những ai bị đề nghị án tử hình cùng "anh Cơ quận 8"?

22:56:41 18/11/2026
Cùng bị đề nghị mức án tử hình với Lê Thanh Tú (anh Cơ quận 8) là 4 đồng phạm. Trong đó, có người từng lĩnh án 20 năm tù, người phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi mua bán gần 13kg ma túy.
Công an tìm nhân chứng vụ nam sinh nghi bị bạn thả xuống sông sau tai nạn

Công an tìm nhân chứng vụ nam sinh nghi bị bạn thả xuống sông sau tai nạn

22:50:20 18/11/2026
Theo thông báo của cơ quan cảnh sát điều tra, vụ nam sinh mất liên lạc, thi thể sau đó được tìm thấy trên sông có dấu hiệu tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ và Xâm phạm thi thể.
Ông Lê Thanh Thản chấp nhận bồi thường theo giá thị trường từng thời điểm

Ông Lê Thanh Thản chấp nhận bồi thường theo giá thị trường từng thời điểm

22:30:18 18/11/2026
Trả lời HĐXX, đại gia điếu cày Lê Thanh Thản cho biết chấp nhận bồi thường cho cư dân tại dự án CT6 Kiến Hưng theo giá thị trường từng thời điểm.
Hot girl Ly Meo lĩnh 1 năm tù vì liên quan đường dây ma túy

Hot girl Ly Meo lĩnh 1 năm tù vì liên quan đường dây ma túy

22:27:43 18/11/2026
Bị cáo Lê Phạm Hiếu Ly bị tuyên phạt 1 năm tù về tội Không tố giác tội phạm sau khi chứng kiến bạn trai cùng đồng phạm tiêu hủy ma túy nhưng không trình báo công an.
Tài xế Lexus gây tai nạn liên hoàn bị truy tố, nạn nhân đòi 2,1 tỷ đồng

Tài xế Lexus gây tai nạn liên hoàn bị truy tố, nạn nhân đòi 2,1 tỷ đồng

21:32:57 18/11/2026
Điều khiển ô tô trong tình trạng mệt mỏi, buồn ngủ, Vũ Quang Chiến gây tai nạn liên hoàn tại Hà Nội, khiến 2 người bị thương, 7 phương tiện hư hỏng.

Có thể bạn quan tâm

Tính toán của Mỹ, Trung, Nga tại cuộc gặp thượng đỉnh bên lề APEC 2026

Tính toán của Mỹ, Trung, Nga tại cuộc gặp thượng đỉnh bên lề APEC 2026

Thế giới

14:58:45 19/11/2026
Trong một thế giới đang chuyển động, cuộc gặp 3 bên lịch sử có thể trở thành điểm khởi đầu của đối thoại mới, và cũng là khoảnh khắc biểu tượng trong cuộc cạnh tranh dài hơi giữa các cường quốc.
3 ngày sinh may mắn: Càng có tuổi càng giàu có

3 ngày sinh may mắn: Càng có tuổi càng giàu có

Trắc nghiệm

14:56:25 19/11/2026
Những người sinh vào 3 ngày này may mắn, phúc lộc song toàn.Theo quan niệm tử vi và văn hóa phương Đông, ngày sinh được xem là một trong những yếu tố tượng trưng cho vận mệnh
Jang Nara không thoát được tai họa

Jang Nara không thoát được tai họa

Sao châu á

14:55:14 19/11/2026
Jang Nara theo dõi tài khoản của biên kịch kiêm luật sư Choi Yu Na vì mục đích công việc chứ không liên quan tới chuyện cô muốn ly hôn.
GAZ - "người giấu mặt" khởi xướng trào lưu Drill Việt Nam triệu view: Không biết chơi nhạc cụ, màn kết hợp với MCK giống như thần giao cách cảm

GAZ - "người giấu mặt" khởi xướng trào lưu Drill Việt Nam triệu view: Không biết chơi nhạc cụ, màn kết hợp với MCK giống như thần giao cách cảm

Nhạc việt

14:27:56 19/11/2026
Vượt qua sự rụt rè của một người vốn quen đứng sau màn hình máy tính, GAZ lần đầu cởi mở về những trăn trở nghề nghiệp và khát vọng thoát khỏi vùng an toàn của bản thân.
Mbappe đang là cỗ máy săn bàn đáng sợ nhất La Liga

Mbappe đang là cỗ máy săn bàn đáng sợ nhất La Liga

Sao thể thao

14:15:39 19/11/2026
Những thống kê về khả năng săn bàn đang cho thấy tiền đạo của Real Madrid ngày càng trở nên khó ngăn cản, dù vẫn còn một đối thủ vượt trội anh ở hiệu suất dứt điểm.
Xử lý 3 người nước ngoài chạy xe máy đánh võng ở Đà Nẵng

Xử lý 3 người nước ngoài chạy xe máy đánh võng ở Đà Nẵng

Tin nổi bật

13:24:07 19/11/2026
Ba người nước ngoài không đội mũ bảo hiểm, chạy xe máy lạng lách, đánh võng trên đường Cửa Đại (Đà Nẵng) đã bị xử phạt tổng cộng 19,5 triệu đồng.
Ông Trump mang xe 'Quái thú' đến thủ phủ xe điện Trung Quốc

Ông Trump mang xe 'Quái thú' đến thủ phủ xe điện Trung Quốc

Ôtô

13:12:25 19/11/2026
Giữa thành phố đi đầu về xe điện của Trung Quốc, chiếc limousine bọc thép The Beast tháp tùng Tổng thống Donald Trump gây chú ý.
Lần đầu Quân A.P dắt Lê Khanh đi sự kiện: Vợ đứng một chỗ cũng xinh, chồng thì... đeo kính

Lần đầu Quân A.P dắt Lê Khanh đi sự kiện: Vợ đứng một chỗ cũng xinh, chồng thì... đeo kính

Sao việt

12:59:36 19/11/2026
Sau màn công khai chuyện tình cảm gây sốt trên Running Man Vietnam mùa 4, Quân A.P và Lê Khanh tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi cùng xuất hiện tại một sự kiện.
Kylie Jenner gây chú ý khi diện váy vintage 20 năm tuổi, bất ngờ chỉnh sửa chi tiết táo bạo

Kylie Jenner gây chú ý khi diện váy vintage 20 năm tuổi, bất ngờ chỉnh sửa chi tiết táo bạo

Thời trang

12:46:35 19/11/2026
Kylie Jenner tiếp tục khẳng định niềm yêu thích với thời trang vintage khi lựa chọn một thiết kế Roberto Cavalli từ năm 2006.
Google mở rộng công cụ Ask Maps tới hơn 30 quốc gia châu Âu

Google mở rộng công cụ Ask Maps tới hơn 30 quốc gia châu Âu

Đồ 2-tek

12:20:28 19/11/2026
Theo thông báo của Google, Ask Maps được xây dựng trên cơ sở dữ liệu về hơn 300 triệu địa điểm, cùng đánh giá từ hơn 500 triệu người dùng.
Điểm yếu của MC Khánh Vy

Điểm yếu của MC Khánh Vy

Netizen

12:10:28 19/11/2026
Nhắc đến MC Khánh Vy, nhiều người nghĩ ngay tới gương mặt quen thuộc của giới trẻ, cô MC luôn tự tin và tràn đầy năng lượng trong mọi chương trình, hoạt động, sự kiện mình tham gia.