Phòng chống tay-chân-miệng: Y tế “đánh xuôi”, giáo dục “thổi ngược”

Hoàng Nam10:33 06/04/2012

Trong khi ngành Y tế ra sức tuyên truyền vận động cộng đồng tham gia phòng chống dịch tay chân miệng mỗi ngày một “nóng” thì nhiều trường mầm non trên địa bàn thành phố đang thực hiện theo kiểu đối phó thậm chí giấu ca bệnh không báo cáo.

Theo thống kê của Sở Y tế TPHCM, tính từ đầu năm đến nay trên địa bàn đã có 1.836 trẻ mắc bệnh tay chân miệng (TCM) trong đó có 2 ca tử vong. Hiện loại bệnh này đã xuất hiện ở gần 70% phường xã, tập trung chủ yếu tại các quận huyện vùng ven như Thủ Đức, Bình Chánh, Hóc Môn, quận 12… Tuy nhiên, những con số nói trên mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm bởi số ca mắc bệnh không được đưa đến bệnh viện hoặc chưa được khai báo, thống kê còn nhiều trong cộng đồng.

Ông Lê Mạnh Hùng, Phó phòng Nghiệp vụ y, Sở Y tế cho biết: “Bệnh TCM đang tấn công chủ yếu vào đối tượng trẻ dưới 5 tuổi, trong đó số trẻ đi học mắc bệnh có xu hướng tăng cao. Đây là điều đáng cảnh báo bởi nếu không ngăn chặn được nguồn lây bệnh thì số ca mắc TCM sẽ tăng theo cấp số nhân” nhưng trên thực tế việc phòng chống, giám sát bệnh TCM của ngành giáo dục mầm non đang mang tính đối phó.

Nhiều trường mầm non phòng chống dịch chỉ mang tính đối phó

Tại buổi làm việc giữa ngành Y tế và ngành Giáo dục trong công tác phòng chống bệnh TCM (ngày 4/4), nhiều hạn chế đã được vạch ra. Cụ thể, trong thời gian từ ngày 10/2 – 23/3 Trung tâm Y tế Dự phòng thành phố đã tiến hành kiểm tra, giám sát bệnh TCM tại 10 trường mầm non trên địa bàn, đã phát hiện 41 trường hợp trẻ mắc bệnh tại 16 lớp học, nhiều trường có “chùm bệnh” như trường mầm non 19/5 (quận 7) có 5 ca bệnh trong 4 lớp trường mầm non Bông Sen (Q. 8) có 5 ca bệnh trong 3 lớp mầm non Sơn Ca (quận 5) có 5 ca bệnh trong một lớp…

Khảo sát về kiến thức phòng chống bệnh tay chân miệng trên Dantri.com.vn cho thấy, sự hiểu biết về bệnh này khá tốt. Cụ thể:
– 75% (33.510 vote) tin rằng rửa tay và khử khuẩn đồ dùng, đồ chơi sạch sẽ sẽ giúp phòng bệnh.
– 8% (3.700 vote) cho rằng nên cho trẻ hạn chế tiếp xúc với nhau để ngăn ngừa sự lây lan bệnh tay chân miệng trong cộng đồng.

- 17% cho rằng chẳng có cách nào thực sự hiệu quả.

Công tác phòng chống dịch càng trở nên khó khăn khi nhiều giáo viên chủ nhiệm lớp không nắm được cách phòng bệnh. Biện minh cho vấn đề này, nhiều trường lấy lý do giáo viên được tập huấn đã lâu nên quên, hoặc giáo viên mới nhận về trường nên chưa qua tập huấn. Trong khi ngành Y tế “bỏng cổ” kêu gọi tăng cường rửa tay bằng xà phòng và vệ sinh khử khuẩn hàng ngày nơi các bé học tập và vui chơi thì nhiều trường “bỏ ngoài tai” với lý do thiếu hóa chất khử khuẩn hoặc “xà phòng rửa tay bị đánh cắp”…

Nhưng nguy hiểm hơn cả là hiện tượng các trường giấu ca bệnh không báo cáo cho ngành y tế để khoanh vùng xử lý dịch. Phân tích của bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng, chỉ ra: “Nếu báo cáo ca bệnh, nhà trường sẽ buộc phải đóng cửa lớp học để xử lý dịch, vấn đề này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến việc dạy và học của nhà trường, chưa kể đến tâm lý hoang mang của phụ huynh và học sinh”.

Thiếu đồng bộ trong công tác phòng chống khiến bệnh TCM khó kiểm soát

Nhiều khó khăn khác nhà trường đang phải đối mặt đó là tình trạng học sinh mắc bệnh nhưng vẫn được phụ huynh đưa đến trường vì nhiều lý do khác nhau như “con tôi không mắc bệnh TCM”, “Bệnh nhẹ không sao”… hoặc không báo cáo mà vẫn âm thầm gửi con để đi làm. Trong khi đó, nhiều giáo viên không nhận biết được những biểu hiện của bệnh khiến nguy cơ lây nhiễm TCM trong môi trường học đường tăng cao.

Trước vấn đề này, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Phó phòng Giáo dục và Đào tạo quận 3, quận vừa có một trẻ tử vong tại trường Mần non 9, cho biết: “Nhiệm vụ của ngành giáo dục là việc dạy và học, nhưng thời gian vừa qua chúng tôi đã phải gánh thêm cả việc phòng chống dịch bệnh. Giáo viên phải tăng ca để làm những công việc ngoài trách nhiệm của mình nhưng không được hưởng bất kỳ khoản trợ cấp nào, trong khi nhân viên ngành y tế tham gia phòng chống dịch thì lại được hưởng…. Việc thanh kiểm tra liên tục của ngành y tế sau khi có ca bệnh xảy ra trên địa bàn đã ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của giáo viên và học sinh”.

Công tác phòng chống TCM của ngành Y tế đang vấp phải lực cản lớn khi đối mặt với những cuộc tranh luận nảy lửa của ngành giáo dục về vấn đề song song giữa “quyền lợi và nghĩa vụ”. Trước vấn đề này, ông Nguyễn Tấn Bỉnh, Phó giám đốc Sở Y tế, đề nghị Trung tâm y tế, Phòng giáo dục tại các quận huyện cần sớm có đề xuất lên UBND các cấp để xin thêm kinh phí phục vụ cho công tác phòng chống dịch.

Vân Sơn

Theo Dân trí

Xác định nguồn lây bệnh Tay chân miệng

Số trẻ 3-5 tuổi đi học mắc bệnh tay chân miệng là 11,5% trong tổng số trẻ mắc bệnh. Ngoài ra, trong hai ca tử vong của TP.HCM từ đầu năm đến nay có một trẻ là học sinh một trường mầm non (Q.3).

Tại TP.HCM, trong tháng 1 không có trường học nào có từ hai trẻ mắc bệnh tay chân miệng trở lên, nhưng sang tháng 2 đã lên ba trường học và tháng 3 có đến bảy trường học. Bác sĩ Lê Hồng Nga, phó khoa kiểm soát bệnh truyền nhiễm và văcxin sinh phẩm Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, đã cho biết như vậy tại hội nghị sơ kết công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng tại trường học trong ba tháng đầu năm 2012 do Sở Y tế TP tổ chức sáng 4-4.

Số trẻ đi học mắc bệnh cao

"Dự kiến năm nay bệnh vẫn tăng cao không chỉ ở VN mà ở các nước trong khu vực. Phòng chống dịch tay chân miệng trong nhà trường rất cần sự phối hợp của ngành giáo dục và ngành y tế" Bác sĩ Phạm Việt Thanh (giám đốc Sở Y tế TP.HCM)

Bác sĩ Lê Minh Hùng, phó phòng nghiệp vụ y Sở Y tế TP.HCM, cho biết hiện mầm bệnh tay chân miệng trong cộng đồng rất cao vì TP.HCM không chỉ điều trị bệnh nhân trong TP mà khoảng 50% bệnh nhân từ các tỉnh chuyển về. Số bệnh nhân mắc bệnh tay chân miệng điều trị tại bệnh viện chỉ chiếm khoảng 10% và 90% còn lại điều trị tại nhà và các phòng mạch tư. Nếu địa phương không giám sát bệnh tốt tại cộng đồng, trẻ mắc bệnh đi học sẽ lây bệnh cho những trẻ khác, nguy cơ bùng phát bệnh ở trường học rất cao.

Trong khi đó, bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, phó giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, cho biết 21,4% số trẻ mắc bệnh tay chân miệng có nguồn lây từ trẻ em, mà đa số nguồn lây là từ trường học. Trẻ mắc bệnh tay chân miệng có những thể bệnh không điển hình như chỉ xuất hiện những vết loét miệng đơn thuần, bóng nước rất ít xen kẽ với hồng ban, chỉ có hồng ban không có bóng nước, chấm nhỏ ẩn dưới mặt trong ngón tay. Khi trẻ có những thể bệnh không điển hình này, cha mẹ không nhận biết được nên vẫn đưa trẻ đi học. Song khi lây bệnh sang những trẻ khác vẫn có thể làm trẻ khác mắc bệnh nặng. Chưa kể, bác sĩ Thọ nhấn mạnh, không chỉ phụ huynh mà có trường học còn có hiện tượng giấu bệnh.

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng được điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM - Ảnh: Minh Đức

Ngành giáo dục và y tế phải phối hợp

Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, phó Phòng Giáo dục - đào tạo Q.3, TP.HCM, lo lắng ngành mầm non hiện thiếu nhiều giáo viên, nên nếu yêu cầu giáo viên làm thêm vệ sinh môi trường, phát hiện bệnh cho trẻ nhỏ thì không biết có chịu nổi không. Khi có một chiến dịch dập dịch bệnh, các cô giáo phải làm thêm rất nhiều việc nhưng chưa bao giờ trường học có nguồn kinh phí nào thêm cho các cô. Vì vậy cần xem xét các phương án hỗ trợ.

Đại diện Phòng Giáo dục - đào tạo Q.8, TP.HCM cũng cho biết ở các trường công lập khi phát hiện trẻ mắc bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh còn có phòng để cách ly, chứ với nhóm trẻ tư nhân có mỗi một phòng học để giữ mấy chục bé, khi phát hiện bệnh thì cách ly ở đâu? Có nên giao nhiệm vụ cho cô giáo nhận biết được bệnh sớm không vì nhiều trường hợp bác sĩ cũng không chẩn đoán được bệnh! Nên chăng có nhân viên trạm y tế xuống các trường học để nắm tình hình, không nên chỉ trông chờ vào các trường học báo cáo?

PGS-TS Nguyễn Tấn Bỉnh, phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho rằng để chống dịch bệnh cần huy động tất cả lực lượng trong xã hội, trong đó ngành y tế giữ vai trò chủ đạo. Số trẻ mắc bệnh tay chân miệng trong độ tuổi đi học đã tăng và tập trung ở các trường mầm non. Do vậy, ngành giáo dục có vai trò nặng nề trong phòng chống dịch. Ở đây, ngành y tế không đòi hỏi cô giáo giống bác sĩ mà muốn cô giáo như người mẹ để phát hiện những dấu hiệu bất thường ở con mình, phát hiện được những triệu chứng như sốt, nổi bóng nước... Còn dĩ nhiên vai trò của Trung tâm Y tế dự phòng rất quan trọng trong công tác phòng chống dịch. Những trường học có ít giáo viên nhưng lại có nhiều học sinh thì Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM sẽ xuống giúp đỡ.

Theo Thùy Dương (Tuổi trẻ)

TPHCM: Báo động dịch tay chân miệngHiện đã có 65% phường xã trên địa bàn TPHCM có trẻ mắc tay chân miệng. Dự báo trong thời gian tới số ca bệnh tiếp tục tăng lên 30 đến 40%. Sở Y tế yêu cầu các quận huyện quyết liệt trong công tác phòng chống không để dịch lây lan trên diện rộng. Trong 2 tháng đầu năm, tình hình dịch...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

4 lầm tưởng về đường huyết và cách kiểm soát hiệu quả theo chuyên gia

09:05:06 02/04/2026

Người tiêu dùng nên cảnh giác với những lời quảng cáo trên thực phẩm đóng gói. Nhãn không đường không có nghĩa là sản phẩm đó không ảnh hưởng đến lượng đường trong máu. Những sản phẩm này vẫn có thể chứa carbohydrate làm tăng đường huyế...

Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin

09:01:41 02/04/2026

Theo các nhà nghiên cứu, nếu không được cung cấp đủ sắt, các tế bào beta sẽ không thể trưởng thành đúng cách, thậm chí có thể chết sớm. Điều này làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đườ...

Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi "được sinh ra lần nữa"

08:58:53 02/04/2026

Sau 27 năm sống trong bóng tối mờ nhòe, người mẹ lần đầu nhìn rõ các con. Ánh sáng trở lại từ một nghĩa cử hiến tặng đã biến mất mát thành hy vọng cho những cuộc đời khác.

Ca tay chân miệng tăng vọt, chuyên gia khuyến cáo 5 nguyên tắc phòng bệnh

08:58:15 02/04/2026

Các chuyên gia cảnh báo, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các biểu hiện: sốt từ 39C trở lên khó hạ, giật mình nhiều, quấy khóc bất thường, co giật hoặc li bì, mạch nhanh, vã mồ hôi, tay chân lạnh, nôn nhiều hoặc bỏ ăn.

Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

16:39:31 01/04/2026

Cục Quản lý Dược cũng đề nghị cơ sở bán buôn, bán lẻ, cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc ngừng kinh doanh, cung cấp, cấp phát lô thuốc bị thu hồi nêu trên, thông báo và tổ chức thu hồi, tiếp nhận toàn bộ lô thuốc bị thu hồi nêu trên, trả thu...

Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

11:03:28 01/04/2026

Sau khi biết thông tin một số người đi xét nghiệm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa và phát hiện dương tính với giun lươn thì nhiều người dân đã chủ động phòng bệnh.

Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

10:53:32 01/04/2026

Đặc biệt, một hệ thống thông tin liên lạc xuyên suốt đã được thiết lập, đảm bảo mọi ca bệnh nghi ngờ đều được báo cáo kịp thời qua đường dây nóng 24/7 để trạm y tế phối hợp xử lý nhanh chóng.

Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

09:10:14 31/03/2026

Phao câu gà, phần thịt béo nằm ở cuối thân gà, từ lâu được nhiều người ưa chuộng nhờ vị ngậy và giòn. Tuy nhiên, đây cũng là bộ phận tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách.

5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

09:00:46 31/03/2026

Sau tuổi 40, khả năng xử lý rượu của cơ thể giảm đi. Gan cần nhiều thời gian hơn để loại bỏ nó khỏi hệ thống. Do đó, tốt nhất nên thay thế bằng nước khoáng có ga, trà xanh hoặc cà phê đen.

5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

08:51:57 31/03/2026

Thay vì gò bó vào một khuôn mẫu duy nhất, bạn có thể linh hoạt kết hợp các nguyên tắc này: chọn dầu ô liu của Địa Trung Hải, bớt muối theo DASH và ăn nhiều rau quả sẫm màu theo hướng thực vật.

Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

08:42:19 31/03/2026

Hàm lượng sắt dồi dào trong cá cơm còn giúp tăng cường lưu thông máu, ngăn ngừa thiếu máu và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, omega-3 và vitamin còn giúp tăng cường chức năng não bộ, cải thiện khả năng tập trung và giảm viêm.

Cà phê và stress: Uống đúng liều có thể mang lại lợi ích bất ngờ

08:39:13 31/03/2026

Trên thực tế, uống quá nhiều cà phê vẫn có thể gây tác dụng ngược như mất ngủ, bồn chồn hoặc lo âu ở những người nhạy cảm với caffeine. Các cơ quan y tế khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh không nên tiêu thụ quá khoảng 3-4 tách cà ...