Phòng bệnh sốt xuất huyết trong mùa dịch

Tháng 8-9 tới sẽ là cao điểm bùng phát dịch sốt xuất huyết. Đây là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây truyền qua muỗi đốt nên có thể cùng lúc khiến nhiều người mắc bệnh.

1. Bệnh sốt xuất huyết là gì?

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây thành dịch do virus dengue gây ra. Bệnh lây lan do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm virus sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt.

Bệnh xảy ra ở các nước nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới. Ở Việt Nam, bệnh lưu hành rất phổ biến, ở cả Bắc, Trung, Nam và Tây Nguyên, kể cả ở thành thị và vùng nông thôn. Bệnh xảy ra quanh năm, nhưng thường bùng phát thành dịch lớn vào mùa mưa, nhất là vào các tháng 7, 8, 9, 10.

Bệnh sốt xuất huyết thường gây thành dịch lớn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em. Ảnh: Hà An.

2. Sự nguy hiểm của bệnh

- Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có văcxin phòng.

- Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc cùng lúc làm cho công tác điều trị rất khó khăn, có thể gây tử vong nhất là với trẻ em; gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội.

- Bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra với 4 tuýp gây bệnh được ký hiệu là D1, D2, D3, D4. Cả 4 tuýp này đều gặp ở Việt Nam và luân phiên gây dịch. Do miễn dịch được tạo thành sau khi mắc bệnh chỉ có tính đặc hiệu đối với từng tuýp nên người ta có thể mắc bệnh sốt xuất huyết lần thứ 2 hoặc thứ 3 bởi những tuýp khác nhau.

3. Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết

- Muỗi có màu đen, thân và chân có những đốm trắng thường được gọi là muỗi vằn.

- Muỗi vằn cái đốt người vào ban ngày, đốt mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối.

- Nó thường trú đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà.

- Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, giếng nước, hốc cây… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước, lốp xe, vỏ dừa… Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình vượt trên 20 C.

Đến ngày 23/7, Hà Nội đã ghi nhận 115 ca mắc sốt xuất huyết với 8 ổ dịch. Bệnh phân bổ tại 18 trên 30 quận, huyện. So với cùng kỳ năm ngoái, số mắc giảm gần một nửa. Tuy nhiên, bệnh đang có chiều hướng gia tăng trong những tuần gần đây. Hiện cả nước cũng ghi nhận gần 13.000 ca bệnh, giảm so với năm 2013.

4. Biểu hiện của bệnh

Thể nhẹ:

- Sốt cao đột ngột 39- 40 độ C, kéo dài 2-7 ngày, khó hạ sốt.

- Đau đầu dữ dội ở vùng trán, sau nhãn cầu.

- Có thể có nổi mẩn, phát ban.

Thể nặng:

Bao gồm các dấu hiệu trên kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

- Dấu hiệu xuất huyết: Chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn/ói ra máu, đi cầu phân đen (do bị xuất huyết nội tạng).

- Đau bụng, buồn nôn, chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng, nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

5. Cần làm gì khi nghi ngờ bị sốt xuất huyết

- Đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời.

6. Cách phòng bệnh sốt xuất huyết

Cách phòng bệnh tốt nhất là diệt muỗi, lăng quăng/bọ gậy và phòng chống muỗi đốt.

- Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy bằng cách:

Đậy kín tất cả dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng.

Thả cá hoặc mê zô vào các dụng cụ chứa nước lớn (bể, giếng, chum, vại…) để diệt lăng quăng/bọ gậy.

Thau rửa các dụng cụ chứa nước vừa và nhỏ (lu, khạp…) hàng tuần.

Thu gom, hủy các vật dụng phế thải trong nhà và xung quanh nhà như chai, lọ, mảnh chai, mảnh lu vỡ, ống bơ, vỏ dừa, lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá…, dọn vệ sinh môi trường, lật úp các dụng cụ chứa nước khi không dùng đến.

Bỏ muối hoặc dầu vào bát nước kê chân chạn/tủ đựng chén bát, thay nước bình hoa/bình bông.

- Phòng chống muỗi đốt:

Mặc quần áo dài tay.

Ngủ trong màn/mùng kể cả ban ngày.

Dùng bình xịt diệt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện diệt muỗi…

Dùng rèm che, màn tẩm hóa chất diệt muỗi.

Cho người bị sốt xuất huyết nằm trong màn, tránh muỗi đốt để tránh lây lan bệnh cho người khác.

- Phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.

Bác sĩ Lê Xuân Thủy

Cục Y tế Dự phòng, Bộ Y tế

Theo VNE