Phim ngắn – ‘cứu cánh’ cho thị trường lao động Trung Quốc

Ngành công nghiệp phim ngắn mang đến việc làm cho hàng trăm nghìn thanh niên ở Trung Quốc, tạo cơ hội biến sự sáng tạo thành nguồn thu nhập ổn định.

Mỗi năm, hơn 10 triệu sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học trên khắp Trung Quốc, gây áp lực lớn lên thị trường lao động vốn đã quá tải. Tuy nhiên, ngành công nghiệp phim ngắn nổi lên như “cứu cánh” quan trọng cho hàng trăm nghìn thanh niên đang tìm việc.

Theo báo cáo gần đây của Trường Phát triển Quốc gia thuộc Đại học Bắc Kinh, lĩnh vực phim ngắn ước tính trực tiếp tạo ra khoảng 690.000 việc làm trong năm 2025, chủ yếu dành cho người trẻ, và hơn 2 triệu việc làm nếu tính cả các vai trò phụ trợ.

Phim ngắn Trung Quốc là các bộ phim chỉ dài vài phút mỗi tập, diễn biến nhanh gọn với nhiều tình tiết bất ngờ nhằm thu hút người xem. Mô típ thường thấy là các bộ phim về mâu thuẫn gia đình và tình tay ba. Ngành công nghiệp mới nổi này “có rào cản gia nhập tương đối thấp và cơ hội phát triển bền vững” – điều đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở thanh niên vẫn ở mức cao, theo nhận định của các tác giả báo cáo.

Theo hãng thông tấn Xinhua, sản lượng phim ngắn hàng tháng trên toàn quốc đã ổn định ở mức khoảng 3.000 tác phẩm, với sự phân công lao động ngày càng chuyên nghiệp.

Khi ngành này mới xuất hiện, các nhóm sản xuất phim kinh phí thấp thường chỉ gồm khoảng 12 người, nhưng hiện nay các đoàn làm phim ngắn có số lượng 60-90 người, đảm nhiệm các vai trò như đạo diễn, quay phim, ánh sáng, thiết kế trang phục, đạo cụ và quản lý, theo báo cáo của Đại học Bắc Kinh.

Phim trường một bộ phim ngắn ở Thượng Hải, Trung Quốc năm 2024. Ảnh: AFP

Với thời gian quay một bộ phim chỉ kéo dài 5-10 ngày, ngành này thúc đẩy mô hình sản xuất tần suất cao và mang tính tiêu chuẩn hóa, qua đó hỗ trợ tạo ra cơ hội việc làm ổn định hơn. Ngành này thu hút cả những người đã tốt nghiệp đang thất nghiệp kéo dài, người không có công việc ổn định và cả một số sinh viên từ nước ngoài.

Shutian Yu, một phụ nữ ngoài 30 tuổi tốt nghiệp thạc sĩ tại Đại học Sussex, không có sự nghiệp ổn định cho đến khi bắt đầu tham gia diễn xuất trong phim ngắn vào năm 2024.

Trong bài đăng trên mạng xã hội năm ngoái, cô cho biết thu nhập ổn định lên đến 15.000 nhân dân tệ (hơn 2.100 USD) mỗi tháng và đã đầu tư 70.000 nhân dân tệ (hơn 10.000 USD) tiền tiết kiệm để sản xuất phim ngắn, thuê một số bạn bè tham gia.

Câu chuyện như của Yu ngày càng phổ biến. Sinh viên tốt nghiệp nhiều ngành, từ tài chính đến nghệ thuật, đang gia nhập ngành phim ngắn.

Theo Hiệp hội Công nghiệp Sản xuất Phim Truyền hình Trung Quốc, quy mô thị trường phim ngắn đã vượt 50,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7,1 tỷ USD) vào năm 2024, cao hơn doanh thu phòng vé toàn quốc, và có thể đạt 85,6 tỷ nhân dân tệ (hơn 12,3 tỷ USD) vào năm 2027. Trong năm 2024, các loạt phim “ăn liền” này thu hút hơn 660 triệu khán giả trên toàn Trung Quốc, đưa lĩnh vực này trở thành một trong những mảng tăng trưởng nhanh nhất của ngành giải trí Trung Quốc.

Không chỉ tạo việc làm cho thanh niên, làn sóng bùng nổ phim ngắn còn giúp tái sử dụng các bất động sản thương mại và nhà ở bị bỏ hoang thành bối cảnh quay phim.

Tại huyện Tân Trịnh, tỉnh Hà Nam, một trung tâm thương mại bỏ trống đã được cải tạo thành phim trường, sản xuất khoảng 700 phim ngắn chỉ trong chưa đầy một năm và mỗi ngày đón 8, 9 đoàn phim, theo trang tin tài chính TFCaijing có trụ sở tại Quảng Đông.

Ngoài ra, nhiều tòa nhà văn phòng và khu công nghiệp ở địa phương khác trên cả nước đã mở cửa cho các đoàn phim thuê theo ngày hoặc theo giờ.

“Ngành điện ảnh – truyền hình truyền thống ngày càng hạn chế khả năng thu hút nhân lực trẻ. Ngược lại, phim ngắn ngày càng phổ biến trong hai năm qua, nhanh chóng thu hút khán giả, đồng thời tạo ra những cơ hội đầu tư và nghề nghiệp mới”, Guan Zhi, một nhà sản xuất phim độc lập, nhận định.