Phim của Tăng Thanh Hà vướng tranh cãi cổ phục triều Nguyễn, chuyên gia nói gì?

Ngay khi trailer “Hoàng hậu cuối cùng” ra mắt, trang phục hoàng thái hậu trở thành tâm điểm tranh luận, kéo theo những ý kiến trái chiều từ các nhà nghiên cứu.

Sau khi trailer đầu tiên của Hoàng hậu cuối cùng được công bố, bên cạnh những tranh luận về tạo hình của dàn diễn viên, trang phục cung đình triều Nguyễn cũng trở thành tâm điểm chú ý. Nhiều ý kiến cho rằng ê-kíp mắc sai sót trong việc phục dựng cổ phục.

Trên trang cá nhân, nhà nghiên cứu, sưu tập cổ vật La Quốc Bảo cho rằng ê-kíp sử dụng mẫu trang phục vốn dành cho công chúa thay vì Hoàng thái hậu. Lễ phục Nhật Bình của Hoàng thái hậu phải có màu vàng, phần cổ thêu 9 con phụng để thể hiện địa vị cao nhất. Trong khi đó, bộ trang phục xuất hiện trong trailer lại được mô phỏng theo lễ phục của Mỹ Lương Công chúa với màu cam và chi tiết cổ áo khác quy chuẩn.

Trang phục của Hoàng thái hậu trong phim “Hoàng hậu cuối cùng” vướng tranh cãi.

Ngoài màu sắc và cấp bậc, La Quốc Bảo còn chỉ ra lỗi kỹ thuật chưa được xử lý kỹ trong phục trang: “Chỉ trong đoạn trailer ngắn ngủi, ta thấy rõ dải ngũ sắc của áo mô phỏng này chỉ được lật ngược rồi khâu bên trong chứ không được đắp thêm vải giấu đi hay xử lý khéo léo. Đây là điều đáng tiếc cho dự án đã kéo dài nhiều năm chuẩn bị”, La Quốc Bảo viết.

Nhà nghiên cứu dẫn tư liệu về lễ phục của Đức Từ Cung (Hoàng Thị Cúc), người được tấn phong Đoan Huy Hoàng thái hậu năm 1926. Theo anh, dưới phụng bào, bà sở hữu bộ lễ phục Nhật Bình màu vàng với cổ áo thêu 9 con phụng và đã sử dụng cho đến cuối đời.

Sau khi Đức Từ Cung qua đời năm 1980, bộ lễ phục này được bàn giao cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và nhiều lần được trưng bày. Theo La Quốc Bảo, hiện có nhiều hình ảnh tư liệu về hiện vật này nên việc cho rằng không có cơ sở để phục dựng là “không hợp lý”.

Nhà nghiên cứu dẫn tư liệu về lễ phục của Đức Từ Cung (Hoàng Thị Cúc).

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, nhà nghiên cứu cổ phục triều Nguyễn Nguyên Phong, cho biết ông chỉ đưa ra nhận định trên cơ sở hiện vật và tư liệu đang lưu giữ.

Ông cho rằng những tranh cãi hiện nay cần được nhìn nhận khách quan hơn. Nhiều vấn đề cần được xem xét.

Trước hết là quy định về màu sắc của áo Nhật Bình. Theo Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ, trang phục chính thức dành cho công chúa có màu đỏ chứ không phải màu cam. Trong khi đó, bức ảnh Mỹ Lương Công chúa – vốn được nhiều người dùng để phản biện – cũng không thể khẳng định tuyệt đối về độ chính xác màu sắc do hạn chế của công nghệ ảnh màu thời kỳ đó.

Hiện chưa có bất kỳ tài liệu lịch sử nào xác nhận Mỹ Lương Công chúa được đặc cách sử dụng áo màu cam, vì vậy đây vẫn chỉ là giả thuyết cần tiếp tục kiểm chứng.

Trong khi đó, ông Nguyên Phong cho biết nhiều tư liệu và hiện vật hiện còn lưu giữ lại cho thấy màu Hỏa hoàng (cam) vốn xuất hiện trên trang phục của Hoàng hậu và Hoàng thái hậu.

Ông dẫn chứng hiện vật phục chế phượng bào của Hoàng hậu đang trưng bày tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, tranh thờ Đức Thánh Cung (vợ vua Đồng Khánh) cũng như chiếc phượng bào màu cam của Hoàng thái hậu Từ Cung được một nhà sưu tập đưa về nước gần đây.

Nhà nghiên cứu cổ phục triều Nguyễn Nguyên Phong cho rằng bức ảnh Mỹ Lương Công chúa không thể khẳng định tuyệt đối về độ chính xác màu sắc do hạn chế của công nghệ ảnh màu thời kỳ đó.

Theo ông, xét trong bối cảnh lịch sử mà bộ phim lựa chọn, khi Đức Từ Cung được tấn phong Hoàng thái hậu thì hai bậc Thái hoàng Thái hậu vẫn còn tại vị. Vì vậy, việc đoàn phim sử dụng màu Hỏa hoàng có thể là cách phân định thứ bậc trong hoàng tộc, đồng thời phục vụ dụng ý nghệ thuật của mạch phim.

“Ê-kíp làm phim chắc chắn có sự tìm hiểu kỹ lưỡng và việc lựa chọn màu cam này có thể nằm trong dụng ý nghệ thuật xuyên suốt để phục vụ cho mạch câu chuyện về sau mà chỉ qua một đoạn trailer đầu tiên chúng ta chưa thể hình dung hết được“, ông nói thêm.

Dù vậy, trailer vẫn để lộ một số sai sót, trong đó có chi tiết dải ngũ sắc vốn phải được giấu bên trong áo nhưng lại xuất hiện rõ trên hình ảnh công bố. Theo ông, đây nhiều khả năng là lỗi phát sinh trong khâu hậu kỳ.

Nhà nghiên cứu Nguyên Phong cho rằng đoàn phim có những thiếu sót nhất định, đặc biệt ở khâu hậu kỳ. Tuy nhiên, theo ông, ê-kíp đã tham khảo kỹ các hiện vật đang được Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế lưu giữ và có cân nhắc đến bối cảnh lịch sử trước khi lựa chọn phương án phục dựng.

“Đoàn phim có những sai sót nhất định, đặc biệt là lỗi hậu kỳ. Tuy nhiên, họ cũng đã tham khảo rất kỹ những hiện vật mà phía Trung tâm đang lưu giữ và có tính toán đến bối cảnh lịch sử. Tôi hy vọng những đối chiếu này sẽ giúp dư luận và người hâm mộ có một cái nhìn đa chiều, khách quan hơn đối với bộ phim”, ông Phong nói thêm.