Phát hiện xác tàu nô lệ hiếm
Các nhà khảo cổ Mexico lần đầu tìm thấy một con tàu đắm từng được sử dụng để chở những người nô lệ Maya ở ngoài khơi bán đảo Yucatan.
Xác tàu La Unión dưới đáy biển Mexico. Ảnh: INAH.
Con tàu chạy bằng hơi nước và có mái chèo được phát hiện dưới đáy vịnh Mexico cách thị trấn Sisal ở Yucatán khoảng hai hải lý vào năm 2017, nhưng phải mất ba năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ mới xác định được nó là con tàu nô lệ có tên “La Unión”.
Theo thông cáo báo chí trong tuần này của Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH), con tàu đã bị đắm vào ngày 19/9/1861 khi đang chở những người Maya bán sang Cuba, chứng minh chế độ nô lệ vẫn tiếp diễn ở Mexico bất chấp lệnh bãi bỏ vào năm 1829.
Video đang HOT
La Unión đã được sử dụng làm phương tiện vận chuyển nô lệ trái phép trong khoảng thời gian từ năm 1855 đến năm 1861, thời kỳ những người Maya bị bắt làm việc không lương trên những cánh đồng mía cho các chủ đồn điền, dẫn đến một cuộc nổi dậy được gọi là “Chiến tranh giai cấp”.
“Con tàu hàng tháng chở 25 – 30 nô lệ tới Cuba. Mỗi nô lệ bị bán với giá 25 peso (1,18 USD) cho các tay buôn, sau đó bị bán lại cho các chủ đồn điền ở tỉnh Havana với mức giá cao hơn nhiều, khoảng 160 peso cho nam giới và 120 peso cho nữ giới”, nhà khảo cổ Helena Barba Meinecke từ INAH cho biết.
Nhóm khảo cổ đã lặn xuống đáy biển để khám phá những gì còn sót lại từ con tàu. Ảnh: INAH.
Các chuyên gia xác định nguyên nhân La Unión bị đắm là do nồi hơi của nó phát nổ khiến con tàu bốc cháy. Vụ tai nạn đã khiến một nửa trong số 80 thành viên phi hành đoàn và 60 hành khách thiệt mạng. Tuy nhiên, không rõ có bao nhiêu người Maya thương vong bởi vào thời điểm đó, họ bị liệt kê là hàng hóa, không phải hành khách.
Nhóm khảo cổ đã tìm thấy nhiều đồ tạo tác, bao gồm các mảnh thủy tinh từ chai lọ, đồ gốm sứ và 8 chiếc kéo bằng đồng được hành khách sử dụng trên khoang hạng nhất.
“Khám phá này nói lên một quá khứ đáng buồn ở Mexico, điều cần được thừa nhận và nghiên cứu về cả thời gian và bối cảnh của nó”, Meinecke nhấn mạnh.
Người Maya là một nền văn minh Trung Bộ châu Mỹ phát triển mạnh mẽ trên khắp Mexico từ những năm 2.000 trước Công nguyên cho đến khi bị đế quốc Tây Ban Nha xâm chiếm và bắt làm nô lệ vào thế kỷ16.
Cuộc chinh phạt đã xóa bỏ gần hết nét độc đáo của nền văn minh Maya. Tuy nhiên, nhiều ngôi làng vẫn biệt lập khỏi chính quyền thực dân và tiếp tục duy trì văn hóa của mình. Các dân tộc Maya ngày nay vẫn còn sinh sống ở miền nam Mexico, Guatemala, Belize, El Salvador và Honduras.
Xác ướp giám mục hé lộ nguồn gốc bệnh lao
Dấu vết trong phổi của một giám mục ở thế kỷ 17 giúp các nhà nghiên cứu phát hiện bệnh lao xuất hiện vào thời Đồ Đá mới.
Xác ướp giám mục Peder Winstrup. Ảnh: Wikipedia.
Khi nhà nhân chủng học Caroline Arcini và đồng nghiệp ở Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Thụy Điển phát hiện những nốt vôi hóa nhỏ trong lá phổi được bảo quản nguyên vẹn của giám mục Peder Winstrup, họ nghi ngờ đó là dấu vết của một dạng bệnh viêm phổi và bệnh lao xếp đầu tiên trong danh sách suy đoán của họ. Các nhà nghiên cứu quyết định phân tích ADN để xác nhận.
Khoảng 1/4 dân số thế giới được cho là từng tiếp xúc với vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis complex gây bệnh lao (TB). Giám mục Winstrup là một trong nhiều người đổ bệnh khi đại dịch lao xuất hiện ở châu Âu sau thời Trung Cổ. Ngày nay, bệnh lao là một trong những căn bệnh phổ biến nhất, chiếm tỷ lệ tử vong cao nhất do nhiễm khuẩn.
Sự phân bố trên toàn cầu của bệnh lao dẫn tới giả định phổ biến cho rằng mầm bệnh này đã tiến hóa từ rất sớm trong lịch sử nhân loại và lan rộng khắp thế giới thông qua những cuộc di cư của con người cách đây hàng chục nghìn năm. Năm 2014, nhóm nghiên cứu ở Đại học Tbingen, Đức và Đại học Arizona, Mỹ, phục dựng 3 hệ gene bệnh lao cổ đại từ Nam Mỹ. Kết quả so sánh với nhiều chủng lao ở người cho thấy bệnh lao xuất hiện trong vòng 6.000 năm qua. Ước tính mới này gây hoài nghi trong cộng đồng nghiên cứu do dựa hoàn toàn vào hệ gene cổ đại không đại diện cho chủng lao gắn liền với con người ngày nay.
"Việc phát hiện nốt vôi hóa ở phổi của giám mục mang đến cho chúng tôi cơ hội để xem xét lại câu hỏi về nguồn gốc của bệnh lao bằng dữ liệu từ châu Âu thời xưa", chuyên gia Bệnh học Phân tử ở Viện Khoa học Lịch sử Nhân loại Max Planck (MPI-SHH), đồng tác giả nghiên cứu cho biết. "Nếu chúng tôi có thể phục dựng hệ gene bệnh lao từ giám mục Winstrup, đó sẽ là bằng chứng tin cậy cho ước tính về niên đại của bệnh lao".
Trong nghiên cứu công bố hôm 10/8 trên tạp chí Genome Biology, các nhà khoa học phục dựng hệ gene bệnh lao từ nốt vôi hóa ở xác ướp của giám mục Winstrup. Theo Bos, hệ gene này có chất lượng tốt đến mức vô cùng hiếm gặp ở ADN cổ đại. Cùng với nhiều hệ gene bệnh lao từ các công trình nghiên cứu khác, nhóm của Arcini và Bos tìm hiểu niên đại của vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis complex. Sử dụng nhiều mô hình tính độ tuổi phân tử, họ nhận thấy mọi kết quả đều chỉ ra loại vi khuẩn này có độ tuổi tương đối trẻ. Đây là bằng chứng thuyết phục nhất chứng minh bệnh lao xuất hiện từ thời Đồ Đá mới.
Tranh cãi về 'hổ phách máu' trong nghiên cứu khủng long
Chính các hóa thạch nhỏ nhất được bảo quản trong hổ phách, chứ không phải những bộ xương khổng lồ, giúp ngành cổ sinh vật học thay đổi to lớn trong 5 năm qua. Nhiều phát hiện đáng kinh ngạc trong thời gian qua trong cổ sinh vật học - ngành nghiên cứu các sinh vật cổ đại, trong đó có khủng long...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Mộ cổ 700 năm khắc tên 4 chữ "Tề Thiên Đại Thánh": Bên dưới là ai?

Xung đột Mỹ - Israel - Iran: Không phải xăng, người Nhật tích trữ một mặt hàng không liên quan

Hội chứng "xác sống biết đi" khiến nhiều người khẳng định mình đã chết dù vẫn đang thở

Vì sao mèo nhà bạn thường ngủ nghiêng bên trái: Bí mật khoa học thú vị phía sau thói quen quen thuộc

Nhiều sinh vật biển quý hiếm liên tiếp dạt vào bờ biển Lâm Đồng

Người đàn ông trúng số độc đắc và cái kết đầy bi thảm

Trung Quốc: Đang dùng bữa, khách hàng tá hỏa thấy chân người rơi xuống từ trần nhà vỡ toác

Người phụ nữ nộp đơn ly hôn mới phát hiện mình có tới 4 đời chồng: "Tôi không hề quen biết những người này"

Không cần khoan sâu, phát hiện mỏ 'kho báu' gần 10 triệu tấn, trị giá lên đến 200 tỷ USD, chứa một yếu tố cực quan trọng để khai thác dầu khí

Trend thời trang mới: Đeo túi đau đớn

Không còn xăng, người Cuba vẫn sống tốt với 3 cách sáng tạo độc nhất vô nhị này

Bí ẩn rợn người trên vách đá: Tại sao người xưa lại treo quan tài lơ lửng giữa trời thay vì chôn cất?
Có thể bạn quan tâm

Nữ diễn viên Hwang Bo Ra gặp biến chứng khi làm IVF, gương mặt sưng phù
Sao châu á
20:56:41 27/03/2026
Anh Đức 'khóa môi' vợ hot girl kém 12 tuổi ở Hàn Quốc
Sao việt
20:51:39 27/03/2026
Xe tay ga Honda Scoopy phiên bản chó bông Cinnamoroll hơn 1.800 USD
Xe máy
20:38:49 27/03/2026
Mbappe nghĩ gì khi Neymar dự World Cup?
Sao thể thao
19:02:14 27/03/2026
16 năm trước của dàn mỹ nhân không app, chơi hệ chiến: Giờ nhìn lại vẫn sang và "khác bọt"
Netizen
17:11:53 27/03/2026
Xung đột Trung Đông thúc đẩy nhu cầu nhiên liệu thay thế
Thế giới
17:05:09 27/03/2026
"Đồng hồ đếm ngược" tập 16: Bố ruột Thành từng đi tù, bạo hành vợ
Phim việt
16:12:03 27/03/2026
Cuối cùng cũng có ngày "công chúa Kpop" kém sắc, bị mỹ nhân đẹp như minh tinh điện ảnh giật sạch spotlight
Nhạc quốc tế
16:05:58 27/03/2026
Người đàn ông một mình chiến đấu với cá sấu già khổng lồ
Người đàn ông chết vì bộ râu của chính mình


Phát hiện loài cây tiết ra nọc độc giống bọ cạp
Phát hiện tinh trùng hóa thạch 50 triệu năm tuổi
Phát hiện răng sữa 48.000 năm tuổi
Romania phát hiện hàng trăm cuốn sách quý hiếm bị đánh cắp với giá trị 3,2 triệu USD
Phát hiện hàng trăm ngôi mộ cổ 1.500 năm tuổi
Phát hiện cuộc đại tuyệt chủng 233 triệu năm trước
Panama phát hiện ngôi mộ tập thể, nghi hành động trừ tà của một giáo phái
Phát hiện loạt đồ tạo tác từ xương dê 2.500 năm tuổi
Tiểu hành tinh rộng 1.000 m lao qua gần Trái Đất
Cậu bé 13 tuổi tử vong vì nhiễm amip ăn não hiếm gặp tại Mỹ
Phát hiện từ trường mạnh nhất vũ trụ
Phát hiện bằng chứng về trận động đất xảy ra cách đây 3.700 năm
Nam nhạc sĩ gạo cội tuyên bố về giọng hát Hồ Văn Cường
Clip đang nổi tiếng toàn cầu về dịch vụ cho người mê sống "phông bạt", thích đu idol: Kiếm tiền dễ thế sao?
BTS vướng nghi vấn đạo nhạc
Người đàn ông 80 năm không ăn uống
"Tội phạm đẹp trai nhất thế giới" ra tù sau 11 năm: Nhận 300 lá thư/ngày, người lạ tranh suất thăm tù khiến gia đình không thể tới gặp
Phát hiện "quái vật" dưới sông, chục người khiêng mới nổi: Dân làng phối hợp vây bắt, cảnh tượng gây sốc
Ngôi làng nơi 1/3 cư dân mắc ung thư vì một lý do ám ảnh
Chất cay mạnh nhất thế giới không đến từ ớt mà từ một loài cây đầy nhựa, với mức độ cay có thể gây sốc vượt xa mọi giới hạn của con người
Phát hiện chấn động ở Úc và Nam Phi: Lịch sử Trái Đất thay đổi
Vì sao người Nga hiếm khi cười với người lạ?
Mở niêm phong sau nửa thế kỷ, mẫu vật từ tàu NASA gây sốc
Honda Super Cub C125 2026 nhập khẩu Thái Lan về Việt Nam, giá từ 150 triệu đồng
Iran tuyên bố muốn chấm dứt hoàn toàn xung đột
Phản xạ cực nhanh đã giúp MC Hoàng Oanh khỏi sự cố "nóng mặt" ngay giữa sự kiện
Đáng lo cho Song Ji Hyo giữa làn sóng tẩy chay dữ dội chưa từng thấy
Danh tính 2 cô gái khiến cameraman VTV "ghi bàn", được tìm kiếm nhiều nhất hiện tại
Quảng Ngãi: Cháy lớn tại Khu phố đêm Măng Đen, 6 gian hàng bị thiệt hại
Nam ca sĩ đột ngột chia tay bạn trai đồng giới kém 16 tuổi sau 3 tháng yêu, gửi thông điệp nóng tới đối phương
Thực tế xe ga 150cc giá 59 triệu đồng của Honda có ABS và TCS như SH, rẻ hơn SH Mode, cạnh tranh Air Blade
Tước danh hiệu CAND 2 công an liên quan vụ nữ sinh tử vong ở Vĩnh Long
Lộ danh tính 2 diễn viên bí mật có con từ 3 năm trước mà cả nước không ai hay biết
Iran nêu tên 5 quốc gia 'thân thiện' được phép đi qua eo biển Hormuz
BXH độ đẹp đôi của 8 mỹ nhân bên Trương Lăng Hách: Bạch Lộc chỉ đứng thứ 3
Diễn viên phim Trái tim mùa thu: Người "mất tích", người chật vật bệnh tật
Bức ảnh 'nữ chủ tịch lộ mặt thật không filter' lan truyền khắp MXH
Mẹ của nữ sinh bị tông tử vong ở Vĩnh Long: 'Chờ đợi từng ngày và tin công lý sẽ thực thi'
Bắt 2 cựu cán bộ liên quan vụ nữ sinh 14 tuổi bị tông tử vong ở Vĩnh Long
Phủ nhận thông tin "nghệ sĩ Tấn Beo qua đời"
Hà Nội: Ô tô Lexus gây tai nạn liên hoàn trên phố Trung Kính rồi lật ngửa