Nhân tố trung tâm trong tầm nhìn của Tổng thống Trump về tái thiết Ukraine

Công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock được phía Mỹ huy động để giúp xây dựng kế hoạch tái thiết Ukraine, nhưng vẫn còn nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện.

Tổng thống Trump và người đồng cấp Ukraine Zelensky trong cuộc gặp tại Florida hồi tháng 12/2025 (Ảnh: NYT).

BlackRock, một công ty quản lý đầu tư đa quốc gia khổng lồ của Mỹ có trụ sở tại New York và là nhà quản lý tài sản lớn nhất thế giới với tài sản lên tới hàng nghìn tỷ USD, đã được huy động để hỗ trợ xây dựng kế hoạch tái thiết Ukraine.

Tuy nhiên, đã xuất hiện lo ngại cho rằng đây là một phần trong nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm hướng nỗ lực này theo lợi ích kinh doanh của Mỹ.

Vào giữa tháng 12/2025, khi các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine đang được đẩy nhanh, một nhóm quan chức Ukraine đã ngồi trong một phòng hội nghị ở New York để gặp gỡ các giám đốc điều hành cấp cao tại BlackRock. Họ đến để thảo luận về một yếu tố quan trọng của kế hoạch hòa bình do Kiev và Washington soạn thảo: sự phục hồi của Ukraine sau chiến tranh.

BlackRock đã được mời tham gia xây dựng chiến lược cho điều mà Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi là “kế hoạch thịnh vượng” trị giá 800 tỷ USD. Cuộc họp, được tổ chức tại trụ sở của BlackRock, đã khởi động công việc xác định các nguồn tài trợ và ưu tiên đầu tư, theo nguồn tin từ các quan chức thân cận.

Dự kiến ​​sẽ có thêm chi tiết được công bố trong tuần này tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos ở Thụy Sĩ.

Nhưng tại Kiev và các thủ đô châu Âu khác, vai trò của BlackRock trong vấn đề này đã đặt ra một số câu hỏi, nhất là việc chính quyền ông Trump định hướng các kế hoạch tái thiết Ukraine theo lợi ích kinh doanh của Mỹ.

Một số quan chức châu Âu và Ukraine đã bày tỏ hoài nghi về khả năng thu hút các khoản đầu tư khổng lồ như dự kiến ​​của BlackRock. Một số người cho rằng việc công ty này tham gia dự án tái thiết Ukraine có thể khiến các nhà đầu tư tiềm năng quay lưng. Một số quan chức lưu ý việc BlackRock đã từng cố gắng và thất bại, trong những năm đầu chiến tranh khi huy động hàng tỷ USD để tái thiết Ukraine.

Theo các nguồn tin, BlackRock đã gặp khó khăn trong việc thu hút nhà đầu tư vào thời điểm đó. Một nguồn tin từ tháng 4/2023 dự đoán công ty sẽ giúp huy động từ 50-80 tỷ USD. Một năm sau, một nguồn tin khác đã cắt giảm mục tiêu xuống còn từ 15-30 tỷ USD. Rồi sau đó, dự án đã bị đình chỉ vào giữa năm 2025.

BlackRock gặp khó khăn một phần do lo ngại ở châu Âu về khả năng nguồn tiền từ chính phủ các nước này có thể đi vào một quỹ tư nhân của Mỹ, theo các quan chức châu Âu và Ukraine.

Châu Âu dự kiến ​​sẽ tài trợ phần lớn cho quá trình tái thiết của Ukraine. Với việc BlackRock quay trở lại bàn đàm phán, các nước châu Âu lại bày tỏ lo ngại.

Cho đến nay, BlackRock đã đóng vai trò tư vấn miễn phí trong các cuộc đàm phán mới. Chưa rõ liệu vai trò đó có được mở rộng khi các cuộc đàm phán tiến triển hay không, hoặc nếu đạt được hòa bình.

Người phát ngôn BlackRock hiện chưa có bình luận về thông tin này. Cả Nhà Trắng và Bộ Kinh tế Ukraine không phản hồi đề nghị bình luận về thông tin trên.

Việc một công ty tư nhân như BlackRock tham gia vào các cuộc đàm phán càng làm gia tăng suy đoán rằng chính quyền Trump coi việc tái thiết Ukraine là cơ hội cho chính phủ và các công ty Mỹ.

Năm ngoái, Tổng thống Trump đã thúc đẩy một thỏa thuận trao cho Mỹ cổ phần trong nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine. Trong các cuộc đàm phán hòa bình với Kiev, những nhân vật tham gia đàm phán chính của Tổng thống là các nhà phát triển bất động sản: đặc phái viên Steve Witkoff, và con rể của ông Trump, Jared Kushner.

Giám đốc điều hành của BlackRock, Larry Fink, đã ngồi cạnh ông Kushner trong các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo Ukraine. Bản dự thảo kế hoạch hòa bình hiện tại vạch ra một loạt các cơ hội đầu tư của Mỹ và kêu gọi một thỏa thuận thương mại tự do.

“Có rất nhiều tiền từ việc này”, ông Trump nói về tương lai của Ukraine trong các cuộc đàm phán với ông Zelensky hồi tháng trước tại Florida. Các quan chức Ukraine đã so sánh kế hoạch tái thiết đất nước họ với “Kế hoạch Marshall”, dự án do Mỹ tài trợ để tái thiết châu Âu sau Thế chiến II.

Nỗ lực đó, với chi phí khoảng 150 tỷ USD theo giá trị hiện nay, sẽ trở nên nhỏ bé so với “kế hoạch thịnh vượng” trị giá 800 tỷ USD mà ông Zelensky mô tả. Con số khổng lồ này đã khiến một số nhà kinh tế và doanh nhân Ukraine nhìn nhận đề xuất của Mỹ với sự hoài nghi sâu sắc.

Washington có thể sẽ cố gắng sử dụng một phần trong số khoảng 250 tỷ USD tài sản của Nga bị đóng băng ở châu Âu, một ý tưởng đã được đưa vào dự thảo kế hoạch hòa bình Nga – Mỹ. Nhưng hai quan chức châu Âu cho biết việc giao quyền kiểm soát tài sản cho một quỹ phục hồi do Mỹ dẫn đầu sẽ vấp phải làn sóng phản đối.

Cũng có những lo ngại rằng việc BlackRock tham gia lần này báo hiệu rằng chính quyền Trump có ý định gạt châu Âu khỏi kế hoạch hậu chiến. Ngoài việc, việc tương lai tái thiết của Ukraine có thể được định hình bởi BlackRock đã làm dấy lên những lo ngại về tính minh bạch và các xung đột lợi ích tiềm tàng.

Hiện chưa rõ liệu BlackRock hay chính quyền Tổng thống Trump đã tiếp cận các nhà đầu tư Mỹ tham gia vào kế hoạch phục hồi hay chưa. Nhưng Tổng thống Zelensky hồi tháng 12/2025 đã gợi ý rằng, kế hoạch này sẽ ưu tiên lợi ích kinh doanh của Mỹ.

Khi ông Zelensky trình bày dự thảo kế hoạch hòa bình Mỹ – Ukraine với các phóng viên hồi tháng 12/2025, ông cho biết “Quỹ Phát triển Ukraine” – cùng tên được sử dụng trong dự án quỹ ban đầu của BlackRock – sẽ được thành lập “để đầu tư vào các lĩnh vực tăng trưởng cao, bao gồm công nghệ, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo”.

Tuy nhiên, triển vọng về một kế hoạch phục hồi nghiêng về các lĩnh vực tăng trưởng cao đã vấp phải sự chỉ trích.

Bà Meaghan Mobbs, người điều hành một tổ chức từ thiện ở Ukraine và là con gái của Keith Kellogg, cựu Đặc phái viên của ông Trump tại Ukraine, cho rằng, BlackRock có khả năng ưu tiên “các lĩnh vực sinh lời hơn là tập trung nhu cầu công cộng” và làm suy yếu vai trò giám sát đối với các quỹ phục hồi.