Nhân Ngày Tránh thai thế giới (26-9): Hiểu đúng về thuốc viên tránh thai kết hợp

Thuốc viên tránh thai kết hợp là loại thuốc được nhiều phụ nữ trên toàn thế giới sử dụng nhằm phòng tránh mang thai ngoài ý muốn do hiệu quả ngừa thai lên đến 99% nếu được sử dụng đúng.

Thuốc tránh thai được Tạp chí The Economist của Mỹ bình chọn là sáng kiến vĩ đại nhất của thế kỷ 20 nhưng đến nay vẫn có nhiều phụ nữ vẫn băn khoăn khi dùng thuốc do sợ tác dụng phụ.

Dùng đúng cách để ngừa thai hiệu quả

Thuốc viên tránh thai kết hợp có thành phần gồm hai nội tiết tố tổng hợp là Estrogen và Progestin giúp điều hòa chu kì kinh nguyệt ở phụ nữ. Các nội tiết tố trong thuốc viên tránh thai kết hợp có ba công dụng khác nhau giúp ngừa thai: ngăn cản sự rụng trứng; làm mỏng niêm mạc tử cung, ngăn cản sự làm tổ của trứng đã thụ tinh; làm cô đặc chất nhầy ở cổ tử cung để cản trở sự di chuyển của tinh trùng vào buồng tử cung.

Thuốc viên tránh thai kết hợp là một phương pháp ngừa thai hiệu quả nhất khi được sử dụng đúng cách và thường xuyên. Thuốc có hiệu quả tránh thai cao hơn so với bao cao su dùng cho nam hoặc nữ, màng đặt âm đạo hay chất diệt tinh trùng. Người dùng chỉ cần đảm bảo sử dụng một viên mỗi ngày vào cùng một thời điểm nhất định trong ngày, sẽ đạt được tối đa hiệu quả tránh thai.

Theo các chuyên gia y tế: Thuốc viên tránh thai kết hợp không gây bất kì ảnh hưởng bất lợi nào đến khả năng sinh sản của phụ nữ cũng như sức khỏe em bé. Khả năng có thai của phụ nữ sẽ trở lại bình thường sau khi ngưng sử dụng thuốc. Việc ngưng uống thuốc một vài chu kỳ nhằm bảo toàn khả năng sinh sản là không cần thiết và không được khuyến cáo do có thể làm tăng nguy cơ có thai ngoài ý muốn cũng như nguy cơ tắc nghẽn thành mạch do cục máu đông. Sử dụng thuốc viên tránh thai kết hợp không gây gia tăng nguy cơ ung thư nói chung, thậm chí còn có thể giảm nguy cơ phát triển một số loại ung thư như: ung thư nội mạc tử cung, ung thư buồng trứng và ung thư trực tràng.

Riêng với trường hợp ung thư cổ tử cung, một số nghiên cứu chỉ ra rằng, phụ nữ chọn sử dụng viên thuốc tránh thai kết hợp thường ít có nhu cầu sử dụng thêm biện pháp tránh thai nào khác như bao cao su (có tác dụng kép vừa tránh thai vừa phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục) nên dễ có khuynh hướng tăng nguy cơ nhiễm virus HPV qua đường tình dục – nguyên nhân chính gây nên ung thư cổ tử cung. Nếu phụ nữ vừa sử dụng thuốc lâu dài vừa thực hiện khám phụ khoa định kì, tầm soát ung thư cổ tử cung và xét nghiệm định danh Virus HPV thì sẽ giúp phát hiện sớm và có biện pháp phòng ngừa ung thư cổ tử cung.

Theo thông tin từ Tổng cục Dân số – Kế hoạch hóa gia đình (Bộ Y tế) Việt Nam nằm trong nhóm những quốc gia có tỉ lệ sử dụng biện pháp tránh thai cao trên thế giới. Tính đến 2017, tỉ lệ sử dụng biện pháp tránh thai tại Việt Nam đạt 76% (tương đương với tỉ lệ tại Mỹ, Canada), trong đó 57% sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại. So với mặt bằng chung châu Á, tỉ lệ tránh thai tại Việt Nam cao hơn 10%. Trong đó, phụ nữ Việt ưu tiên hàng đầu là phương pháp tránh thai sử dụng dụng cụ tử cung, chiếm tới 32,4%; sau đó là sử dụng thuốc uống và bao cao su, lần lượt tỉ lệ 13,7% và 13,6%, triệt sản nữ chỉ chiếm 3,2%, tiêm (2%), cấy (0,2%), triệt sản nam rất thấp, chỉ 0,1%…

Tác dụng phụ có nhưng thường nhẹ

Có không ít phụ nữ vẫn còn băn khoăn về tác dụng ngừa thai của thuốc hay cho rằng thuốc sẽ gây ảnh hưởng đến vấn đề sinh con sau này hoặc gây tăng cân, tăng nguy cơ ung thư, nguy cơ tắc nghẽn thành mạch do cục máu đông. Nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới đều đã khẳng định: Tương tự như tất cả các thuốc khác, thuốc viên tránh thai kết hợp cũng có những tác dụng phụ như: buồn nôn, căng tức ngực, đau đầu… Các triệu chứng này thường nhẹ, tự hết trong vòng vài tháng sau khi sử dụng thuốc. Tác dụng phụ nghiêm trọng như: tình trạng cục máu đông trong tĩnh mạch hay động mạch rất hiếm khi xảy ra.

Mặc dù, sử dụng thuốc viên tránh thai kết hợp có làm tăng nguy cơ mắc cục máu đông so với không sử dụng nhưng nguy cơ này rất thấp khi phụ nữ có thai hay trong giai đoạn vài tuần đầu sau sinh. Nguy cơ có thể cao hơn nếu phụ nữ dùng lại thuốc sau một giai đoạn ngưng sử dụng (khoảng 4 tuần trở lên). Do vậy, những phụ nữ có các yếu tố nguy cơ cao tạo cục máu đông như: Cơ địa nhạy cảm do di truyền, mắc bệnh tim mạch, tuổi cao, tăng cân, đại phẫu, bất động lâu… cần thận trọng khi dùng thuốc.

Không chỉ được biết đến như một phương pháp ngừa thai rất hiệu quả, thuốc tránh thai kết hợp Estrogen và Progestin còn được sử dụng để điều trị mụn; hỗ trợ điều trị những vấn đề phức tạp khác liên quan đến chu kì kinh nguyệt (kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh dữ dội, ra máu kinh nhiều); hạn chế các triệu chứng thể chất và cảm xúc tiền kinh nguyệt ở phụ nữ. Sử dụng thuốc viên tránh thai kết hợp trong một số trường hợp có tác dụng bảo vệ cơ thể chống lại bệnh lí viêm vùng chậu một biến chứng của các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục; hỗ trợ điều trị hội chứng buồng trứng đa nang và lạc nội mạc tử cung. Tuy nhiên thuốc tránh thai kết hợp không ngăn chặn sự truyền nhiễm của virus HIV/AIDS và các bệnh lây lan qua đường tình dục.

Một vài loại thuốc tránh thai có thể khiến người dùng bị vô kinh. Do đó, trước khi tiến hành sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày, chị em phụ nữ nên nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về những khả năng có thể xảy ra cũng như những việc cần làm, tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Tùy theo tình trạng sức khỏe, độ tuổi của người sử dụng sẽ có những loại thuốc phù hợp riêng.

Minh Huệ

Theo congandanang