Nhà Trắng đàm phán mua cổ phần Intel, cổ phiếu tăng mạnh

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đàm phán với Tập đoàn Intel để chính phủ Mỹ mua cổ phần của nhà sản xuất chip đang gặp khó khăn này.

Trụ sở Intel ở California, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang Bloomberg ngày 15/8, động thái này cho thấy Nhà Trắng sẵn sàng xóa nhòa ranh giới giữa nhà nước và doanh nghiệp.

Theo các nguồn tin, thỏa thuận này sẽ giúp củng cố kế hoạch xây dựng trung tâm sản xuất của Intel tại bang Ohio. Intel từng cam kết biến địa điểm này thành cơ sở sản xuất chip lớn nhất thế giới, song dự án liên tục bị trì hoãn. Hiện chưa rõ quy mô cổ phần Nhà Trắng có thể mua.

Các cuộc đàm phán diễn ra chỉ một tuần sau khi Tổng thống Trump kêu gọi sa thải Giám đốc điều hành (CEO) Intel là ông Lip-Bu Tan, cáo buộc ông này xung đột lợi ích nghiêm trọng vì có mối liên hệ trước đây với Trung Quốc.

Theo các nguồn tin, kế hoạch nói trên bắt nguồn từ cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tan trong tuần này. Ý tưởng cụ thể là chính phủ Mỹ sẽ chi tiền mua cổ phần Intel, nhưng kế hoạch vẫn linh hoạt và có thể kết thúc mà không đạt được thỏa thuận.

Thông tin trên đã khiến giá cổ phiếu Intel ngày 14/8 tăng tới 8,9%, chốt phiên tăng 7,4% lên 23,86 USD tại New York, đưa giá trị vốn hóa công ty lên khoảng 104,4 tỷ USD. Sau giờ giao dịch chính, cổ phiếu Intel tiếp tục tăng thêm tới 4% giá trị.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai nói: “Mọi cuộc thảo luận về các thỏa thuận giả định cần được coi là suy đoán nếu chưa được chính quyền công bố chính thức”.

Intel từ chối bình luận về các cuộc thảo luận. Trong một tuyên bố, đại diện công ty cho biết Intel cam kết mạnh mẽ ủng hộ nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm củng cố vị thế dẫn đầu của Mỹ về công nghệ và sản xuất. Intel nói thêm: “Chúng tôi mong tiếp tục hợp tác với chính quyền Tổng thống Trump để thúc đẩy các ưu tiên chung, nhưng sẽ không bình luận về tin đồn hay suy đoán”.

Can thiệp trực tiếp

Nếu đạt thỏa thuận, tình hình tài chính của Intel sẽ được hỗ trợ trong bối cảnh công ty này đang cắt giảm chi tiêu và nhân sự. Điều này cũng cho thấy ông Tan sẽ tiếp tục lãnh đạo Intel.

Đây là động thái can thiệp trực tiếp mới nhất của ông Trump vào một ngành trọng yếu. Trước đó, chính quyền Mỹ đã đạt thỏa thuận nhận 15% doanh thu từ một số hoạt động bán chất bán dẫn sang Trung Quốc và nắm “cổ phần vàng” tại tập đoàn thép United States Steel Corp. để cho phép bán công ty này cho đối thủ Nhật Bản.

Kế hoạch với Intel cũng tương tự thông báo chưa từng có tiền lệ hồi tháng trước của Bộ Quốc phòng Mỹ về việc nắm 400 triệu USD cổ phần ưu đãi tại nhà sản xuất đất hiếm MP Materials Corp. Động thái này biến Lầu Năm Góc thành cổ đông lớn nhất của MP Materials Corp. Bước đi đó đã làm thay đổi quan điểm lâu nay của giới đầu tư, phân tích, lãnh đạo doanh nghiệp và cả các quan chức chính phủ về cách khu vực tư nhân hợp tác với chính phủ.

Theo một nguồn tin, một số thỏa thuận của chính quyền có thể được xây dựng dựa trên mô hình MP Materials, bao gồm đầu tư vốn cổ phần, cam kết mua hàng, cho vay và huy động vốn tư nhân song song với hợp tác chính phủ. Nhiều người trong chính quyền cho rằng các biện pháp này giúp trấn an nhà đầu tư rằng dự án có sự hậu thuẫn của tổ chức có uy tín tín dụng cao nhất thế giới, đồng thời bảo đảm an toàn cho tiền thuế của người dân.

Khó khăn tài chính

Là một trong những công ty tiên phong ngành chip, Intel đã chật vật trong những năm gần đây do mất thị phần và lợi thế công nghệ. Người tiền nhiệm của ông Tan là ông Pat Gelsinger từng coi kế hoạch mở rộng nhà máy tại Ohio là một phần của chiến lược phục hồi.

Tuy nhiên, khó khăn tài chính đã đe dọa dự án. Đầu năm nay, công tác xây dựng bị trì hoãn tới những năm 2030. Tháng 7 vừa qua, công ty cho biết kế hoạch này sẽ tiếp tục bị chậm. Kể từ khi tiếp quản hồi tháng 3, ông Tan tập trung nhiều hơn vào cải thiện tình hình tài chính của Intel.

Intel từng được kỳ vọng hưởng lợi lớn nhất từ đạo luật “Chips and Science” (Chip và Khoa học) năm 2022, nhưng chương trình này đang thay đổi dưới thời ông Trump. Đầu năm nay, giới chức chính quyền từng gợi ý để Tập đoàn Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) vận hành nhà máy của Intel trong khuôn khổ liên doanh, nhưng CEO TSMC là ông C. C. Wei cho biết công ty sẽ tập trung vào hoạt động kinh doanh riêng.

Ông Trump đã thắng tại bang Ohio trong cả ba lần tranh cử tổng thống và đảng Cộng hòa đã giành được ghế Thượng viện tại đây năm 2024. Phó Tổng thống JD Vance từng là thượng nghị sĩ bang này. Cựu thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Sherrod Brown sẽ tái tranh cử vào năm tới, khiến Ohio một lần nữa trở thành bang chiến trường, dù xu hướng gần đây nghiêng về phía đảng Cộng hòa.