Người cao tuổi cần nhớ ‘3 không, 2 nên’ bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng

Người cao tuổi là nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nắng nóng do khả năng điều hòa thân nhiệt suy giảm.

Duy trì chế độ ăn uống hợp lý, ưu tiên thực phẩm thanh mát và tránh những thói quen bất lợi có thể giúp giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong mùa hè.

Nắng nóng kéo dài làm gia tăng nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải, kiệt sức vì nóng và các biến cố tim mạch ở người cao tuổi. Do đó, ngoài việc hạn chế ra ngoài trong thời điểm nhiệt độ cao, chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe.

1. ‘2 nên’ là gì?

1.1 Nên ưu tiên thực phẩm thanh mát, giàu nước trong mùa hè

Vào những ngày nắng nóng, cơ thể dễ mất nước qua mồ hôi, đặc biệt ở người cao tuổi khi khả năng điều hòa thân nhiệt và cảm nhận cơn khát suy giảm. Vì vậy, việc lựa chọn các thực phẩm giàu nước, dễ tiêu hóa và cung cấp vitamin, khoáng chất là rất cần thiết.

Một số thực phẩm phù hợp trong mùa hè gồm:

Bí đao: Chứa hàm lượng nước cao, ít năng lượng, có thể chế biến thành các món canh thanh nhẹ giúp bổ sung nước cho cơ thể.

Bí đao giúp bổ sung nước cho cơ thể.

Đậu xanh: Là nguồn cung cấp chất xơ, protein thực vật, vitamin nhóm B và nhiều khoáng chất. Các món chè hoặc cháo đậu xanh có thể giúp người cao tuổi dễ ăn hơn trong những ngày thời tiết oi bức.

Mướp: Giàu nước và chất xơ, phù hợp với người cao tuổi có chức năng tiêu hóa suy giảm. Các món canh mướp hoặc mướp xào trứng là lựa chọn phổ biến trong mùa hè.

Dưa hấu: Chứa khoảng 90% là nước, đồng thời cung cấp vitamin C, vitamin A và các chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, người mắc đái tháo đường cần lưu ý lượng sử dụng.

Dưa chuột: Giàu nước, ít năng lượng và chứa nhiều vi chất dinh dưỡng. Có thể dùng trong các món salad hoặc ăn kèm trong bữa ăn hằng ngày.

1.2 Nên ăn thanh đạm và bổ sung nước đầy đủ

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm phù hợp, cách ăn uống trong mùa hè cũng rất quan trọng đối với người cao tuổi. Theo đó, nên ưu tiên các món luộc, hấp, nấu canh hoặc hầm mềm để giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Bữa ăn nên cân đối giữa tinh bột, đạm, rau xanh và trái cây, tránh ăn quá no trong một lần.

• 10 món ăn bài thuốc bổ dưỡng, chống nắng nóng ngày hè

Người cao tuổi cũng cần uống đủ nước trong ngày, kể cả khi chưa cảm thấy khát. Ngoài nước lọc, có thể bổ sung nước từ canh, rau củ và trái cây tươi. Việc duy trì đủ nước giúp hạn chế nguy cơ mất nước, rối loạn điện giải và kiệt sức do nắng nóng.

Đối với những người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc bệnh thận, lượng nước uống cần được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

2. ‘3 không’ người cao tuổi nên lưu ý

2.1 Không sử dụng thức ăn để lâu, thức ăn thừa bảo quản không đúng cách: Nhiệt độ cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong thực phẩm. Người cao tuổi có hệ miễn dịch suy giảm nên nguy cơ ngộ độc thực phẩm thường cao hơn. Vì vậy, cần ưu tiên thức ăn mới chế biến, bảo quản thực phẩm đúng quy định và hâm nóng kỹ trước khi sử dụng. Nếu thực phẩm có dấu hiệu ôi thiu, thay đổi mùi vị hoặc màu sắc, cần loại bỏ ngay.

2.2 Không ăn quá nhiều thực phẩm nhiều dầu mỡ: Các món chiên rán, nhiều chất béo hoặc quá cay có thể khiến cơ thể cảm thấy nặng nề, khó tiêu và làm giảm cảm giác ngon miệng trong thời tiết nóng; nên ưu tiên các phương pháp chế biến như luộc, hấp, nấu canh hoặc xào ít dầu. Điều này vừa giúp giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay bệnh tim mạch.

Trong thời tiết nóng, các món chiên rán, nhiều chất béo có thể khiến cơ thể cảm thấy nặng nề, khó tiêu.

2.3 Không lạm dụng đồ uống lạnh: Nhiều người có thói quen uống nước đá hoặc sử dụng đồ uống lạnh liên tục để giải nhiệt. Tuy nhiên, việc dùng quá nhiều đồ lạnh có thể gây khó chịu đường tiêu hóa, đau bụng hoặc ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa ở một số người. Nên uống nước thường xuyên trong ngày, ưu tiên nước lọc, nước canh hoặc các loại nước uống lành mạnh. Người cao tuổi không nên chờ đến khi khát mới uống nước vì cảm giác khát ở lứa tuổi này thường giảm so với người trẻ.

3. Phòng tác hại của nắng nóng

Ngoài chế độ dinh dưỡng phù hợp, người cao tuổi cần thực hiện thêm các biện pháp bảo vệ sức khỏe trong mùa hè:

• Uống đủ nước mỗi ngày, kể cả khi không cảm thấy khát.
• Hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian nắng nóng nhất từ 10 giờ đến 16 giờ.
• Mặc quần áo rộng rãi, thoáng mát, màu sáng.
• Duy trì không gian sống thông thoáng, tránh nhiệt độ trong nhà quá cao.
• Theo dõi huyết áp và các bệnh mạn tính thường xuyên.
• Đi khám ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, mệt lả, đau đầu, buồn nôn, tim đập nhanh hoặc lú lẫn.