Nghệ sĩ xét nghiệm ma túy để ‘chứng minh trong sạch’: Áp lực từ khủng hoảng niềm tin

Nhiều nghệ sĩ như Ngọc Sơn, Tuấn Hưng phải lên tiếng giữa lúc công chúng rơi vào khủng hoảng niềm tin chưa từng có với giới giải trí sau loạt bê bối ma tuý.

Showbiz Việt những ngày qua chao đảo vì bê bối ma tuý của loạt nghệ sĩ Long Nhật, Miu Lê,… Giữa làn sóng hoài nghi bao trùm giới giải trí, nhiều nghệ sĩ như Ngọc Sơn, Duy Mạnh, Tuấn Hưng đã chủ động xét nghiệm ma túy và công khai kết quả âm tính trên mạng xã hội.

Nghệ sĩ có bắt buộc phải “tự chứng minh trong sạch”?

Chia sẻ với PV Báo Điện tử VTC News, chuyên gia truyền thông Nguyễn Triệu Thanh Tâm cho rằng đây là biểu hiện của cuộc khủng hoảng niềm tin mang tính dây chuyền trong showbiz.

Khi một nghệ sĩ nổi tiếng bị bắt vì ma túy, điều đó lập tức tạo ra hiệu ứng lan truyền nghi ngờ lên toàn bộ giới giải trí. Hiệu ứng “vỡ niềm tin tập thể” khiến mọi nghệ sĩ đều có nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy đồn đoán, dù hoàn toàn không liên quan.

Ba ca sĩ Ngọc Sơn, Duy Mạnh,Tuấn Hưng công khai xét nghiệm âm tính.

“Việc nhiều nghệ sĩ chủ động công khai kết quả xét nghiệm âm tính thực chất phản ánh nỗi lo rất lớn: Họ sợ bị cuốn vào “khủng hoảng liên đới” dù bản thân không liên quan. Đây là dạng phản ứng phòng vệ truyền thông nhằm bảo vệ uy tín cá nhân trước khi tin đồn lan rộng hơn”, chuyên gia Thanh Tâm lý giải.

Về băn khoăn nghệ sĩ đang thực sự muốn minh oan hay tận dụng khủng hoảng để tạo sự chú ý, chuyên gia Thanh Tâm cho rằng cần nhìn nhận công bằng. Có người thật sự muốn bảo vệ danh dự, nhưng cũng có trường hợp tận dụng khủng hoảng chung để tạo độ phủ truyền thông cho bản thân. Điều quan trọng nằm ở cách lên tiếng.

“Nếu nghệ sĩ xử lý bằng tâm thế minh bạch, chừng mực và tập trung vào việc bảo vệ uy tín nghề nghiệp thì công chúng sẽ nhìn thấy sự nghiêm túc. Nhưng nếu biến việc xét nghiệm thành một ’show truyền thông’, livestream quá đà hoặc cố tạo hiệu ứng drama thì rất dễ phản tác dụng bởi công chúng hiện nay khá nhạy với những hành động mang màu sắc “diễn”.

Theo chuyên gia, công chúng hiện không chỉ nhìn vào kết quả xét nghiệm, mà còn quan sát thái độ ứng xử, cách phát ngôn và mức độ tỉnh táo của nghệ sĩ trước áp lực dư luận.

Bên cạnh các nghệ sĩ chủ động xét nghiệm, một số người lại chọn im lặng hoặc từ chối làm theo yêu cầu của cư dân mạng như trường hợp của Lệ Quyên. Theo chuyên gia, về mặt cá nhân, nghệ sĩ hoàn toàn có quyền từ chối.

Lệ Quyên lên tiếng về tin đồn sử dụng chất cấm.

“Không ai có nghĩa vụ phải chứng minh mình trong sạch chỉ vì áp lực từ mạng xã hội hay yêu cầu cảm tính của đám đông. Nghệ sĩ ngày nay có quyền im lặng, nhưng cái giá của sự im lặng đôi khi lại là những diễn giải bất lợi từ công chúng”, chuyên gia nhấn mạnh.

Xã hội không thể vận hành bằng “phiên tòa cảm xúc” của mạng xã hội. Tuy nhiên, ở góc độ truyền thông, sự im lặng trong bối cảnh khủng hoảng niềm tin hiện nay chắc chắn sẽ tạo ra khoảng trống diễn giải. Trong môi trường mạng xã hội, khoảng trống ấy thường bị lấp đầy bằng suy đoán.

Đó là nghịch lý rất khó của người nổi tiếng hiện nay khi họ có quyền im lặng, nhưng cái giá của sự im lặng đôi khi lại là những diễn giải bất lợi từ công chúng.

Mạng xã hội ngày nay không chỉ đòi nghệ sĩ “không sai”, mà còn đòi họ phải liên tục chứng minh mình vô tội. Đó là áp lực hình ảnh rất đặc trưng của thời đại truyền thông số.

Niềm tin của công chúng suy giảm

Từ vụ việc trên, chuyên gia cho rằng niềm tin của công chúng với giới nghệ sĩ đang suy giảm khá mạnh. Chỉ cần một vụ việc xảy ra, hàng loạt nghệ sĩ khác lập tức cảm thấy cần phải lên tiếng để “chứng minh mình vô tội”.

Không ai có nghĩa vụ phải chứng minh mình trong sạch chỉ vì áp lực từ mạng xã hội hay yêu cầu cảm tính của đám đông. – Chuyên gia truyền thông Nguyễn Triệu Thanh Tâm

Điều đó phản ánh rằng hình ảnh showbiz đang dần bị gắn với sự hào nhoáng, đời sống thiếu kiểm soát và những góc tối phía sau ánh đèn sân khấu.

Đáng lo hơn là công chúng ngày nay không chỉ đánh giá nghệ sĩ qua tài năng, mà còn qua lối sống và tính biểu tượng xã hội. Khi một nghệ sĩ vướng ma túy, khán giả có cảm giác “bị phản bội niềm tin”, đặc biệt với những nghệ sĩ từng xây dựng hình ảnh tích cực hoặc có lượng người hâm mộ trẻ.

Theo chuyên gia, nghệ sĩ không thể lấy lại niềm tin chỉ bằng những bài xin lỗi hay các chiến dịch truyền thông hình ảnh. Điều công chúng cần không phải là lời hứa, mà là sự thay đổi thật sự trong hành vi và lối sống.

Điều đáng lo hơn nằm ở thực trạng nhiều nghệ sĩ nổi tiếng quá nhanh nhưng lại thiếu kỹ năng sống, kỹ năng quản trị cảm xúc và khả năng làm chủ bản thân sau thành công.

Theo bà, xã hội hiện rất giỏi trong việc tạo ra người nổi tiếng, nhưng chưa có cơ chế giúp họ trưởng thành sau thành công. Khi sự nổi tiếng phát triển nhanh hơn năng lực nội tại, nghệ sĩ rất dễ rơi vào trạng thái mất cân bằng và sa đà vào chất kích thích như cách giải tỏa áp lực.

Điều nghệ sĩ cần không chỉ là làm sạch hình ảnh, mà là xây dựng lại văn hóa nghề nghiệp và trách nhiệm với công chúng. Chuyên gia cũng dẫn chững những nghệ sĩ giữ hình ảnh bền vững suốt nhiều năm như Mỹ Tâm, Hà Anh Tuấn, NSƯT Đăng Dương,.. với sự tỉnh táo, kỷ luật và khả năng làm chủ bản thân trước hào quang.

Có nên “cấm sóng vĩnh viễn” nghệ sĩ dính ma túy?

Theo chuyên gia, điều quan trọng không nằm ở chuyện “cấm sóng vĩnh viễn” hay không, mà là phải xây dựng được một chuẩn mực nghề nghiệp rõ ràng cho giới giải trí.

“Một nền giải trí trưởng thành không chỉ nằm ở việc xử phạt nghệ sĩ sai phạm, mà còn ở khả năng thiết lập chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp đủ rõ để nghệ sĩ tự ý thức giới hạn của mình trước khi khủng hoảng xảy ra”, chuyên gia nhấn mạnh.

Miu Lê bị khởi tố để điều tra vì hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Thực tế, nhiều nghệ sĩ sau scandal hoặc thậm chí sau khi chấp hành án phạt vẫn có thể quay lại mạng xã hội, livestream hoặc hoạt động nghệ thuật và đôi khi còn thu hút sự chú ý lớn hơn trước. Điều đó vô tình khiến một bộ phận người nổi tiếng cảm thấy cái giá của sai phạm chưa thật sự đủ sức răn đe.

Với những vi phạm nghiêm trọng như ma túy, thị trường giải trí cần có nguyên tắc rõ ràng hơn về thời gian, điều kiện và mức độ được phép quay lại hoạt động nghệ thuật. Điều này cần dựa trên mức độ thay đổi thật sự và trách nhiệm với ảnh hưởng xã hội của người nghệ sĩ đó.

“Công chúng có thể tha thứ cho một sai lầm, nhưng rất khó tiếp tục trao niềm tin cho một người đánh mất trách nhiệm với ảnh hưởng xã hội của mình”, chuyên gia Thanh Tâm nói thêm.