Nga sắp tung ra “nhà mạng trên không” thay thế hiệu quả Starlink?

Nga đã bắt đầu quá trình phát triển hệ thống mới giúp duy trì liên lạc như thiết bị Internet vệ tinh Starlink của công ty Mỹ SpaceX.

Hình ảnh minh họa một hệ thống Starlink (Ảnh: SpaceX).

Các nhà phát triển Nga sẽ bắt đầu thử nghiệm UAV Argus vào tháng 3. Thiết bị này được thiết kế hoạt động như một “nhà mạng trên không”, cung cấp Internet tốc độ cao cho binh sĩ và người dùng khác, tương tự hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink, theo báo Izvestia.

Trưởng dự án Nikolas Oksman cho biết Argus có thể truyền video độ phân giải cao, bảo đảm liên lạc cho tiền tuyến và điều khiển các UAV khác. Ông nhấn mạnh điều này đặc biệt quan trọng vì Nga hiện không có một cụm vệ tinh đủ lớn để truyền tải lượng dữ liệu lớn theo thời gian thực.

Theo Izvestia, Argus sẽ hoạt động ở độ cao 15-24km. Để bắn hạ được UAV này, đối phương sẽ phải sử dụng các hệ thống tên lửa phòng không như Patriot hoặc S-300. Ông Oksman cho rằng ngay cả trước khi giao chiến, Argus đã tạo lợi thế về chi phí, bởi một quả tên lửa của các hệ thống phòng không nói trên đắt hơn nhiều lần so với giá của UAV.

Argus sử dụng năng lượng mặt trời, giúp nó có thể bay gần như không giới hạn thời gian. UAV có thể được điều khiển tự động hoặc thủ công. Điểm khác biệt lớn so với vệ tinh là Argus có thể bay tới một khu vực xác định và lơ lửng cố định phía trên đó.

Ngoài vai trò viễn thông, Argus còn có thể được dùng để gây nhiễu hệ thống định vị và liên lạc vệ tinh, những thành phần mà vũ khí phương Tây hiện đại phụ thuộc nhiều. Hoạt động ở tầng bình lưu, UAV này được kỳ vọng có thể làm suy giảm hiệu quả hệ thống phòng thủ của đối phương.

Bên cạnh mục đích quân sự, Argus cũng có thể được sử dụng để giám sát tình trạng băng trên Tuyến đường Biển Bắc và truyền dữ liệu phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Trước đó, Thứ trưởng Quốc phòng Nga Aleksei Krivoruchko thừa nhận, các thiết bị đầu cuối Starlink do quân đội Nga sử dụng đã ngừng hoạt động trong 2 tuần, nhưng việc bị ngắt kết nối này không ảnh hưởng đến hoạt động UAV của họ.

“Các thiết bị đầu cuối Starlink đã ngừng hoạt động trong 2 tuần, nhưng điều này không ảnh hưởng đến cường độ hay hiệu quả của các hệ thống không người lái của lực lượng, điều đã được xác nhận bằng dữ liệu giám sát khách quan về thiệt hại đối với trang bị và nhân sự của đối phương”, ông nói.

Theo phía Ukraine, Nga trong thời gian qua đã gia tăng sử dụng Starlink để duy trì liên lạc tiền tuyến và hoạt động UAV. Nga bị cáo buộc gắn các thiết bị đầu cuối Starlink lên UAV tấn công để đánh vào các mục tiêu sâu trong hậu phương Ukraine.

Ukraine đã hành động bằng cách đưa ra cơ chế “danh sách trắng” của SpaceX trong tháng 2 nhằm chặn quyền truy cập của các thiết bị không được cấp phép. Điều này dường như đã làm gián đoạn hệ thống chỉ huy – kiểm soát của Nga trên toàn chiến tuyến.

Nga đã chuẩn bị cho những phương án thay thế Starlink. Một trong những lựa chọn thay thế chính của Nga là hệ thống vệ tinh liên lạc “Yamal”. Tuy nhiên, quỹ đạo địa tĩnh khiến độ trễ tín hiệu rất lớn, lên tới một giây hoặc hơn, nên hệ thống này chưa thực sự hiệu quả.

Mặt khác, Nga đang phát triển một hệ thống thay thế tốc độ cao hoàn chỉnh cho Starlink, với các vệ tinh ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp, nhưng hệ thống chưa đi vào hoạt động. Vì vậy, các UAV mới được kỳ vọng sẽ là giải pháp nhanh chóng mà Nga đưa ra để duy trì liên lạc tiền tuyến.