Nga dồn hỏa lực, tung “át chủ bài” trong chiến thuật mới tấn công Ukraine

Nga đã sử dụng chiến thuật tấn công mới, tận dụng điểm yếu của Ukraine trước làn sóng tên lửa đạn đạo.

Lính cứu hỏa ở Kiev làm việc tại hiện trường một tòa nhà chung cư bị trúng tên lửa và máy bay không người lái của Nga (Ảnh: Reuters).

Ngày 2/6, Nga thực hiện cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm quy mô lớn nhất trong năm. Ngày 15/6, Nga gần như vượt qua kỷ lục đó.

Các cuộc tấn công cho thấy một sự thay đổi trong chiến thuật của Nga: Điện Kremlin có thể đang hoàn thiện một mô hình tấn công mới vào các thành phố của Ukraine, dựa vào các loạt tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm tập trung để gây thiệt hại tối đa khi Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngày càng tăng các tên lửa đánh chặn Patriot.

Hai cuộc tấn công quy mô lớn trong tháng 6 đều theo một mô hình tương tự. Nga đã phóng hơn 600 máy bay không người lái (UAV) và khoảng 70 tên lửa. Cả hai cuộc tấn công đều dựa nhiều vào tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm, chủ yếu nhắm vào thủ đô Kiev.

Cuộc tấn công ngày 2/6 cũng đánh dấu việc sử dụng đồng thời số lượng tên lửa Zircon lớn nhất trong suốt cuộc xung đột, với 8 tên lửa được phóng trong một đợt tấn công duy nhất. 2 tuần sau, Nga lại sử dụng tên lửa Zircon trong cuộc tấn công vào thủ đô của Ukraine, cùng với tối đa 19 tên lửa đạn đạo.

Cả loại vũ khí được triển khai và các mục tiêu được lựa chọn đều phản ánh cách tiếp cận đang thay đổi của Nga trong chiến dịch tập kích vào Ukraine.

“Năm 2022, tên lửa hành trình chiếm khoảng 70-80% các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga, trong khi tên lửa đạn đạo đóng vai trò nhỏ hơn nhiều. Hiện tại điều đó đã thay đổi, và Nga đang đặt tất cả hy vọng vào tên lửa đạn đạo. Tên lửa hành trình đã biến đổi từ một phương tiện tấn công thành một công cụ làm suy yếu hệ thống phòng không”, chuyên gia hàng không Kostiantyn Kryvolap nói với trang tin Kyiv Independent.

Đại tá Yurii Ihnat, người đứng đầu Cục Truyền thông của Không quân Ukraine, cho biết các cuộc tấn công gần đây cũng cho thấy Nga tập trung nhiều loại vũ khí khác nhau vào một mục tiêu duy nhất.

“Họ chọn một mục tiêu – Kiev, Odessa, Dnipro, hoặc một thành phố ở miền tây Ukraine – và tấn công mục tiêu đó bằng tất cả các loại vũ khí hiện có cùng một lúc”, ông Ihnat cho biết thêm.

Theo ông Ihnat, Nga ngày càng kết hợp nhiều máy bay không người lái Shahed, cũng như các mồi nhử Gerbera và Parodiya, cùng với tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình, tên lửa chống hạm và các mối đe dọa trên không khác.

“Chúng đều bay ở các tốc độ và tầm cao khác nhau. Khi tất cả các phương tiện này được nhắm vào cùng một vị trí tại cùng một thời điểm, nó làm phức tạp đáng kể quá trình ra quyết định”, chỉ huy Ukraine nhận định.

Liệu Nga có tăng cường sản xuất tên lửa đạn đạo?

Tên lửa Zircon được phóng từ tàu khu trục lớp Admiral Gorshkov của Nga (Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga).

Việc sử dụng ngày càng nhiều tên lửa đạn đạo, vũ khí “át chủ bài” trong các cuộc tấn công gần đây vào Ukraine, đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu Nga có mở rộng sản xuất tên lửa?

Sản lượng tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga vẫn tương đối ổn định ở mức khoảng 55-60 tên lửa mỗi tháng. Trang tin Ukrainska Pravda dẫn nguồn từ cơ quan tình báo quân sự Ukraine (HUR) cho biết, năm 2026, Moscow dự kiến ​​sản xuất tới 700 tên lửa đạn đạo 9M723 Iskander-M, gần bằng con số của năm ngoái.

Chuyên gia Kryvolap cho biết Nga chỉ sản xuất khoảng 20-30 tên lửa Iskander-M mỗi tháng vào năm 2022. Trong suốt cuộc xung đột, sản lượng đã tăng lên khoảng 60 tên lửa mỗi tháng.

Theo ông Kryvolap, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở sản xuất tên lửa của Nga đã tạm thời làm giảm sản lượng từ 25% đến 40%, mặc dù sau đó Moscow đã khôi phục lại một phần bằng cách phân bổ lại việc sản xuất một số linh kiện cho các doanh nghiệp khác.

“Hiện tại, dường như họ đã quay trở lại sản xuất khoảng 55 tên lửa mỗi tháng. Tôi nghĩ đây là công suất tối đa của họ. Việc họ phóng nhiều hơn số lượng sản xuất có nghĩa là họ có một lượng dự trữ nhất định”, chuyên gia nhận định.

TIN LIÊN QUAN

Lý do tên lửa “bầu trời sụp đổ” của Nga có tầm bay khắp toàn cầu

Vì sao Nga lại sử dụng nhiều tên lửa đạn đạo hơn?

Đại tá Ihnat lập luận rằng việc gia tăng sử dụng tên lửa đạn đạo phản ánh một diễn biến khác: Ukraine đã hiệu quả hơn trong việc đối phó với vũ khí trên không chủ yếu của Nga – máy bay không người lái tấn công.

Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, tỷ lệ đánh chặn máy bay không người lái của Ukraine hiện lên tới gần 90% và đã đạt 92-95% trong một số ngày. Ví dụ, vào ngày 1/4, Nga đã phóng 700 máy bay không người lái trong một ngày, và gần 92% đã bị đánh chặn hoặc vô hiệu hóa. Trong khi đó, tỷ lệ đánh chặn máy bay không người lái loại Shahed và các loại khác của Ukraine vẫn duy trì ở mức gần 91% trong suốt tháng 5.

Tuy nhiên, tỷ lệ đánh chặn tên lửa lại thấp hơn nhiều. Trong tháng 4, Ukraine đã đánh chặn hơn 63% tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Trong tháng 5, con số đó đã giảm xuống chỉ còn hơn 53%, theo Bộ Quốc phòng Ukraine.

“Nga thấy rằng chúng ta đã thích nghi với máy bay không người lái, vì vậy họ cũng đang thích nghi. Chiến lược vẫn như cũ: làm quá tải hệ thống phòng không của Ukraine bằng nhiều phương tiện tấn công khác nhau và tăng khả năng một số trong số đó bắn trúng mục tiêu”, ông Ihnat nói thêm.

Tuy nhiên, ông Ihnat nhấn mạnh máy bay không người lái vẫn là vũ khí tấn công chủ lực của Nga.

“Nếu chúng có khả năng không giới hạn, họ sẽ phóng 20 chiếc Zircon cùng một lúc. Nhưng chúng vẫn còn những hạn chế”, ông nói thêm.

Liệu Ukraine có thể ngăn chặn cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo?

Một bệ phóng tên lửa Patriot của quân đội Romania bắn tên lửa PAC-2 ATM trong một cuộc tập trận tại trường bắn Capu Midia (Ảnh: AFP).

Tên lửa đạn đạo đặc biệt khó đánh chặn đối với hệ thống phòng không của Ukraine. Không giống như máy bay không người lái và hầu hết tên lửa hành trình, chúng chỉ có thể bị đánh chặn một cách hiệu quả bởi các hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất.

Ukraine đã thừa nhận tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng các tên lửa đánh chặn chống tên lửa đạn đạo và vẫn phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung từ phương Tây. Tình trạng thiếu hụt này đã trở thành một vấn đề toàn cầu khi nhu cầu về tên lửa Patriot tăng vọt trong bối cảnh xung đột ở Ukraine và Trung Đông.

“Sau mỗi đợt tấn công quy mô lớn, chúng tôi ngay lập tức phải trông chờ vào các đối tác của mình để có được lô tên lửa tiếp theo nhằm đẩy lùi cuộc tấn công tiếp theo”, ông Ihnat nói.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng đưa ra quan điểm tương tự sau vụ tấn công của Nga ngày 15/6, tiết lộ rằng Ukraine đã sử dụng lô tên lửa đánh chặn Patriot mới được chuyển giao.

“Ukraine đã thích nghi bằng cách phân tán các khí tài phòng không, triển khai lại và sửa chữa các hệ thống Patriot, sử dụng mồi nhử để cải thiện khả năng sống sót, và ngày càng trông cậy vào tác chiến điện tử, các nhóm hỏa lực cơ động, trực thăng và hệ thống phòng không dựa trên máy bay không người lái. Nhưng nếu không có tên lửa đánh chặn, ngay cả những chiến thuật phòng thủ tốt nhất cũng có giới hạn”, ông Ihnat nói.

Một phi công Không quân tham gia vào hệ thống phòng không nhiều lớp của Kiev tiết lộ việc đánh chặn tên lửa đạn đạo đã trở nên “vô cùng khó khăn” do thiếu tên lửa đánh chặn Patriot.

Theo phi công này, có một phương pháp thay thế dựa vào tác chiến điện tử để làm gián đoạn hệ thống dẫn đường của tên lửa và khiến nó bắn trượt mục tiêu dự định. Tuy nhiên, tên lửa vẫn phải rơi xuống đâu đó.

“Chúng sẽ không đạt được mục tiêu ban đầu, nhưng điều đó cũng có cái giá của nó, vì chúng sẽ rơi xuống các thành phố, vì vậy đây không phải là một giải pháp thích hợp”, phi công cho biết.