Nếu chỉ được giữ lại một nguyên tắc chi tiêu sau hơn 20 năm đi làm, tôi sẽ chọn điều này thay vì cố tiết kiệm từng đồng

Sau hơn hai thập kỷ đi làm, trải qua những giai đoạn thu nhập thấp, thu nhập cao và cả những lần chi tiêu thiếu kiểm soát, nhiều người nhận ra rằng điều giúp tài chính ổn định không phải là cố gắng tiết kiệm từng đồng, mà là biết ưu tiên đúng những khoản đáng chi.

Có một thời gian, tôi tin rằng muốn có tiền thì phải tiết kiệm thật nhiều.

Tôi ghi chép từng khoản chi, săn khuyến mãi, hạn chế mua cà phê, cân nhắc từng bữa ăn ngoài. Mỗi lần tiết kiệm được vài chục nghìn đồng, tôi đều có cảm giác mình đang tiến gần hơn đến mục tiêu tài chính.

Nhưng rồi cuộc sống dạy tôi một điều khác.

Sau hơn 20 năm đi làm, điều tạo ra khác biệt lớn nhất không phải là những đồng tiền tôi cố giữ lại, mà là cách tôi quyết định chi tiêu.

Nếu chỉ được giữ lại một nguyên tắc, tôi sẽ chọn: Chi tiền theo giá trị mang lại, không theo số tiền bỏ ra.

Tiết kiệm từng đồng nhưng vẫn luôn thấy thiếu tiền.

Nhiều người rất giỏi cắt giảm chi tiêu.

Họ từ chối những món đồ mình thích, không dám đi du lịch, ngại đầu tư cho sức khỏe, luôn chọn phương án rẻ nhất.

Thế nhưng cuối tháng vẫn chẳng dư được bao nhiêu. Lý do là vì họ chỉ tập trung vào việc giảm chi, chứ chưa quan tâm đồng tiền đó mang lại điều gì. Có những khoản chi rất nhỏ nhưng lặp đi lặp lại mỗi ngày, gần như không đem lại giá trị lâu dài.

Ngược lại, có những khoản chi lớn hơn một chút nhưng giúp tiết kiệm thời gian, cải thiện sức khỏe hoặc tạo thêm thu nhập trong nhiều năm sau.

Sự khác biệt nằm ở đây.

Đừng hỏi “Có rẻ không?”, hãy hỏi “Có đáng không?”

Trước đây, mỗi lần mua một món đồ, câu đầu tiên tôi nghĩ đến là: “Có phiên bản nào rẻ hơn không?”

Bây giờ, tôi đổi thành: “Món này có thực sự giải quyết vấn đề của mình không?”

Ví dụ:

Một đôi giày tốt có thể đi 3-4 năm thay vì thay mới liên tục. Một chiếc ghế làm việc chất lượng giúp giảm đau lưng sau hàng nghìn giờ ngồi. Một khóa học hữu ích có thể giúp tăng thu nhập trong nhiều năm.

Ngược lại, rất nhiều món đồ giảm giá 50% cuối cùng vẫn trở thành… đồ để quên trong góc nhà. Rẻ chưa chắc đã tiết kiệm. Đắt cũng chưa chắc là lãng phí.

Tôi bắt đầu chia mọi khoản chi thành hai nhóm.

Từ vài năm nay, tôi không còn phân loại theo “cần” và “muốn” như trước.

Thay vào đó, tôi tự hỏi: Khoản chi này đang tạo giá trị hay chỉ tạo cảm giác?

Những khoản tạo giá trị gồm:

- Sức khỏe.

- Học tập.

- Công cụ làm việc.

- Trải nghiệm với gia đình.

- Tiết kiệm thời gian.

Những khoản chỉ tạo cảm giác thường là:

- Mua vì đang giảm giá.

- Mua để theo xu hướng.

- Mua vì người khác cũng có.

- Mua lúc tâm trạng không tốt.

Chỉ cần trả lời được câu hỏi này, rất nhiều quyết định trở nên dễ dàng hơn.

Càng lớn tuổi, tôi càng trân trọng thời gian hơn tiền.

Có một nghịch lý là: Khi còn trẻ, chúng ta thường dùng thời gian để tiết kiệm tiền.

Đến tuổi trung niên, nhiều người lại dùng tiền để mua lại thời gian.

Tôi sẵn sàng trả thêm tiền để:

- Giao hàng thay vì chạy nhiều nơi.

- Mua một thiết bị giúp giảm việc nhà.

- Chọn chuyến bay thuận tiện thay vì rẻ nhất.

- Đầu tư một chiếc nệm tốt để ngủ ngon hơn.

Nếu khoản chi đó giúp tôi có thêm thời gian nghỉ ngơi, làm việc hiệu quả hơn hoặc dành nhiều thời gian cho gia đình, tôi coi đó là khoản đầu tư chứ không phải tiêu xài.

Tiết kiệm vẫn quan trọng, nhưng đừng biến nó thành mục tiêu duy nhất.

Tất nhiên, ai cũng nên có quỹ dự phòng, kế hoạch tiết kiệm và kiểm soát ngân sách nhưng nếu cả cuộc sống chỉ xoay quanh việc cắt giảm chi tiêu, rất dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi.

Nhiều người tiết kiệm đến mức:

- Ngại khám sức khỏe.

- Hoãn sửa những món đồ đã hỏng.

- Không dám đầu tư học thêm.

- Từ chối mọi trải nghiệm với gia đình chỉ vì sợ tốn tiền.

Cuối cùng, họ giữ được một khoản tiền nhưng lại đánh đổi sức khỏe, cơ hội và cả chất lượng cuộc sống.

Sau hơn 20 năm đi làm, đây là điều tôi tin nhất.

- Tiền không phải để giữ càng nhiều càng tốt.

- Tiền cũng không phải để tiêu thật nhiều.

- Tiền là công cụ giúp cuộc sống tốt hơn.

Vì vậy, thay vì cố tiết kiệm từng đồng, hãy học cách để mỗi đồng mình chi ra đều tạo ra giá trị lớn nhất có thể.

Có thể bạn sẽ không phải là người tiết kiệm nhất.

Nhưng rất có thể, bạn sẽ là người cảm thấy “đáng tiền” nhất với mọi quyết định tài chính của mình.

Bởi cuối cùng, sự giàu có không chỉ nằm ở số dư tài khoản, mà còn ở khả năng sử dụng đồng tiền một cách tỉnh táo, để vừa bảo vệ tương lai, vừa không bỏ lỡ hiện tại.