Nam NSƯT U50 ‘khai tử’ danh xưng ‘Ông trùm gameshow’, được vợ giám đốc ủng hộ

Đạo diễn, NSƯT Vũ Thành Vinh đánh dấu bước tiến mới với tác phẩm điện ảnh thứ 2 “Chị ngã em nâng”. Anh tri ân sự ủng hộ tuyệt đối từ vợ giám đốc – chị Thùy Nga.

Điện ảnh là chiếc bánh ngon, béo bở nhưng…

- “Chị ngã em nâng” được đánh giá chất lượng tốt hơn phim đầu tay “Hai Muối”, anh đã đúc rút những gì?

Chị ngã em nâng được đầu tư nhiều hơn, chất lượng và các khía cạnh cũng tốt hơn. Với tôi, từ truyền hình chuyển sang điện ảnh cần quá trình nhưng chắc chắn phải vừa làm vừa học.

Tôi xác định đây là con đường dài, cần sự kiên nhẫn và chấp nhận sai, vì có làm mới biết mình sai ở đâu để sửa.

Cái khó nhất là tư duy đối với ngôn ngữ, hình ảnh, cách kể… Nói thì dễ nhưng để điều chỉnh thực sự không đơn giản, nhất là với những người đã làm quá lâu và có dấu ấn trong mảng truyền hình.

Tôi có ý thức thay đổi nhưng con người thường có xu hướng làm mọi thứ theo thói quen của nội tại. Vì vậy, tôi kiên nhẫn điều chỉnh từng chút một và thật may, bộ phim thứ 2 đã cho thấy điều đó.

Đạo diễn, NSƯT Vũ Thành Vinh. Ảnh: Loan Lê

- Năm nay, có đến 13 phim chiếu rạp cán mốc trăm tỷ, thậm chí còn có siêu phẩm “Mưa đỏ” phá kỷ lục doanh thu với 714 tỷ đồng. Anh có chạnh lòng nếu đứng ngoài nhóm trăm tỷ?

Năm nay, điện ảnh Việt Nam để lại dấu ấn rất mạnh và nâng tầm toàn diện. Chuyến đi Busan vừa rồi, tôi có gặp các đối tác Hàn Quốc và bất ngờ khi nghe họ nói muốn về Việt Nam làm phim. Nếu thị trường điện ảnh Hàn Quốc và Thái Lan có dấu hiệu chững lại thì Việt Nam đang tăng đều các chỉ số.

Chính vì thấy các dấu hiệu đó, tôi mới xác định đã tới lúc chuyển từ truyền hình sang điện ảnh.

– Điện ảnh hiện là chiếc bánh ngon mà các ông lớn đều đang nhảy vào xâu xé, tranh phần. Anh xác định mình là ai khi tham gia vào cuộc chơi này và làm sao để lấy phần của mình mà không va chạm họ?

Tất cả nhà làm phim đặt chân vào điện ảnh đều phải nghiêm túc nghĩ về điều bạn vừa nói. Thị trường này quá khốc liệt, càng nhiều giá trị, càng nhiều người tham gia rủi ro càng lớn.

Mảng khác, sản phẩm lỗ có thể hạ giá để bán nhanh hơn nhưng ở điện ảnh, sản phẩm có thể lỗ sâu vào tiền vốn, thậm chí là vốn của người khác.

Quốc Trường – Lê Khánh trong phim “Chị ngã em nâng”. Ảnh: ĐPCC

Một bộ phim có thể đưa bạn lên cao hoặc xuống rất sâu. Thời mới vào, tôi được bạn bè cảnh báo có thể sẽ bị “nghiện”, trở thành con thiêu thân và đánh mất tất cả những gì đã có.

Tôi biết sức mình, biết mình ở phân khúc nên chưa bao giờ dồn hết sức vào 1 phim. Ngoài làm phim, tôi còn nhập phim ngoại, đầu tư phim, có thắng có thua nhưng tựu trung phải đủ vốn đi tiếp.

Kinh doanh là “chấp nhận thua một trận đấu để thắng một cuộc chiến”. Có phim ngoại tôi nhập bị lỗ, nhưng cũng có phim lãi đến đủ mua 3 phim tiếp theo.

Từ phim ngoại đầu tiên, tôi đã chọn mua những phim nhỏ nhất để vừa làm vừa học. Cứ sau mỗi 10 phim, tôi lại nghiệm xem đã làm được gì. Tin vui là gần đây đối tác ở Busan chủ động thông báo có phim mới, phần nào cho thấy tôi đã đi đúng hướng.

“Anh liệu mình có bao nhiêu tiền?”

- Một bộ phim thua lỗ có khi ‘bay’ mất mấy năm tích cóp tài sản đấy. Anh liệu mình có bao nhiêu tiền?

Tôi có một quỹ riêng để làm phim; chất lượng phải là tốt nhất nhưng mọi rủi ro cũng được kiểm soát trong giới hạn đó.

Ngay cả trường hợp xấu nhất xảy ra, tôi vẫn không bị ảnh hưởng. Tôi tin đó là khả năng quản trị rủi ro cần có ở nhà làm phim thời nay.

Xin tiết lộ phim đầu tay Hai Muối có lời và đến nay số tiền vẫn còn nguyên ở đó!

Vũ Thành Vinh bỏ lại gia tài gameshow, chuyển sang điện ảnh. Ảnh: Tư liệu

– Giới làm phim cũng hay tố nhau nợ tiền, quỵt lương, chây ì, lừa đảo đấy!

Đến nay, phim của Vũ Thành Vinh đều đầu tư bằng 100% tiền túi, chưa có nhà đầu tư khác.

Trong quá trình vận hành dự án, có những bộ phận thường sẽ giải ngân theo tiến độ nhưng tôi chi đủ ngay trong đợt đầu. Nhiều trường hợp, tôi còn cho họ ứng tiền cả dự án sau.

Bạn có thể nghe câu chuyện nợ lương, quỵt tiền ở đâu đó, riêng chúng tôi từ lúc làm truyền hình đến giờ chưa từng tồn tại vấn đề này.

Nhìn lại 25 năm qua, tôi từng có những dự án thành công đến nỗi bằng người ta làm mấy năm, như Cười xuyên Việt, Solo cùng bolero và hệ thống các chương trình bolero khác.

Nguồn thu đó giúp tôi có vốn đầu tư cho giấc mơ lớn. Dĩ nhiên, tôi biết điện ảnh là cuộc chơi không dễ dàng, mỗi tác phẩm có khi bằng cả một gia tài nên chưa bao giờ xem nhẹ.

Đến nay, tôi vẫn ổn nhờ quản trị dòng tiền tốt. Phim là tác phẩm nghệ thuật nhưng cũng đồng thời là cuộc chơi mà bạn phải nhìn nó rất khoa học.

Nam NSƯT ấp ủ khát khao trở thành đạo diễn điện ảnh trong nhiều năm. Ảnh: NVCC

Nhiều đạo diễn, nhà sản xuất thất bại vì làm phim một cách cảm tính, nghĩ chỉ cần đam mê, nhiệt huyết là đủ và cầu may phim sẽ thắng. Có người làm 1 bộ phim để rồi nhiều năm sau không thể nghĩ tới phim thứ 2.

Ngay cả tôi làm phim cũng tự đặt ra những yêu cầu khắt khe. Nếu phim sau không hơn phim trước, tôi sẽ dừng.

Được vợ ủng hộ có khi áp lực hơn cả làm phim

- Hay anh sản xuất, đầu tư thôi? Làm đạo diễn cực quá…

Đó có thể là thì tương lai. Tôi làm phim vì mê, bao nhiêu năm làm truyền hình đã ấp ủ khát khao làm phim rồi. Cực khổ có nhưng cũng nhiều cái sướng.

Vũ Thành Vinh nói sẽ dừng nếu chất lượng tác phẩm không cải thiện theo thời gian. Ảnh: Loan Lê

Một tác phẩm điện ảnh tốt có thể đưa giá trị đi rất xa, thậm chí vươn ra thế giới , truyền hình không làm được đâu. Đó là sức hấp dẫn khó cưỡng của điện ảnh.

Làm được 1 bộ phim điện ảnh, hạnh phúc lớn lao lắm. Tôi không được làm có khi còn mệt hơn. Sau này, có thể tôi sẽ đứng sau sản xuất nhưng bây giờ phải lao vào làm để hiểu điện ảnh là gì.

– Đạo diễn điện ảnh bây giờ thắng 1 phim đã được khán giả tung hô. Phải chăng cho thuê nhà kiếm được nhiều tiền nhưng tẻ nhạt quá, không so được với sức hút vinh quang nên anh mới chọn điện ảnh?

Nhà cho thuê là vợ tôi làm, chứ tôi không biết trong túi mình có bao nhiêu tiền, thật lòng đó! Tôi không dính gì về kinh doanh của công ty, chỉ biết làm chuyên môn thuần túy.

Hạnh phúc không chỉ khi phim thắng đâu, tôi có nhiều cái hạnh phúc lắm. Được làm phim, xem lại tác phẩm của mình đã hạnh phúc rồi.

Nếu chỉ khi được tung hô mới khiến bạn hạnh phúc thì khi thất bại, bạn sẽ ra sao? Giá trị của chúng ta nằm trong một cuộc sống rất dài, ở đó còn có gia đình, người thân của ta nữa.

Vũ Thành Vinh bên vợ giám đốc – chị Thùy Nga. Ảnh: Tư liệu

Sự công nhận có thể là một hạnh phúc mang tính thời điểm, vinh quang có thể khiến niềm vui trở nên rực rỡ hơn nhưng xin đừng để bản thân chỉ hạnh phúc khi thành công.

Tất cả việc tôi làm dù nhỏ nhất vẫn phải chứa đựng niềm vui. Và sau một ngày làm việc ở ngoài, tôi trở về nhà như một bến đỗ hạnh phúc khác.

– Làm thế nào mà vợ anh – một giám đốc, doanh nhân lão luyện lại nói: “Phim lỗ cũng kệ, chồng vui là được”?

Tại vợ tôi hiểu tôi đó! Những điều tôi làm mang lại hạnh phúc cho Nga, đó cũng là động lực để tôi hết mình với tất cả dự án. Và tôi tin khi làm điều gì hết mình sẽ rất khó thua.

Trong những dự án tôi từng làm, không phải cái nào cũng thắng nhưng nhìn cả một quá trình, về vật chất lẫn tinh thần, tôi chưa thấy thua.

Mỗi lần thấy tôi trăn trở, Nga luôn nói: “Anh cứ làm đi, có bao nhiêu đâu”, có khi áp lực hơn cả phim! (cười) Chưa bao giờ vì vợ ủng hộ tuyệt đối mà tôi cho phép mình muốn làm gì làm.

‘Khai tử’ các gameshow đình đám

– Công bố dừng toàn bộ gameshow đình đám một thời đồng nghĩa đang “khai tử” danh xưng “Ông trùm gameshow”, anh có tiếc?

Hiện tại, nếu chỉ làm chương trình truyền hình với chất lượng như YouTube thì chẳng ai xem nữa. Mỗi thời kỳ một xu hướng, cách làm, và thời kỳ đó đã xong. Nếu vẫn làm như cũ, bạn sẽ bị đào thải.

Các chương trình tôi làm giảm một cách bất ngờ, từ rating đến các chỉ số khác.

Lấy ví dụ rating, con số ngày trước là trên 10%, lần lượt là 7-8%, đến 5% và bây giờ là 1%. Chỉ trong 5 năm, tỷ suất người xem chỉ còn 1/10 trước đây.

Ngày trước, mỗi chương trình có 10-20 quảng cáo là bình thường, có khi tôi phải từ chối bớt quảng cáo thì bây 1-2 cái thôi cũng đã khó, khốc liệt đến độ như vậy!

Nhiều gia đình nay không còn thói quen xem TV nữa trong khi giới trẻ chỉ sử dụng điện thoại. Chính tôi cũng chỉ xem vài chương trình mình thích nhất.

Chương trình truyền hình ngày nay được nâng cấp từ hình thức đến nội dung. Không phải 5-10 mà là vài chục người nổi tiếng; không chỉ phát sóng TV mà phải đa phương tiện, đa nền tảng. Mức đầu tư phải tiệm cận các chương trình trong khu vực.

Vì vậy, các chương trình hiện đã hoàn thành sứ mệnh, cũng đến lúc tôi bước sang một hành trình mới.