Mỹ xây dựng hệ thống hoàn trả 166 tỷ USD tiền thuế quan

Chính phủ Mỹ đang gấp rút hoàn thiện hệ thống gồm 4 giai đoạn nhằm hoàn trả 166 tỷ USD tiền thu thuế quan trái phép cùng tiền lãi cho các nhà nhập khẩu.

Theo hồ sơ nộp lên tòa án ngày 12/3, tiến độ dự án hiện đạt từ 40% đến 80% và dự kiến có thể vận hành ngay giữa tháng 4/2026 tới.

Cảng hàng hóa Los Angeles, bang California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Ông Brandon Lord, quan chức Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP), báo cáo với Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ rằng cơ quan này đang xây dựng một cổng thông tin trực tuyến. Cổng này cho phép các nhà nhập khẩu và môi giới trực tiếp gửi yêu cầu hoàn tiền. Quy trình vận hành bao gồm 4 bước: nộp đơn, xử lý, xét duyệt và hoàn tiền. Hiện tại, khâu xử lý hàng loạt mới hoàn thành 40%, trong khi khâu xét duyệt đã đạt mức 80%.

Động thái trên nhằm tuân thủ lệnh của Thẩm phán Richard Eaton yêu cầu CBP đẩy nhanh quá trình hoàn thuế. Thay vì dùng hệ thống cũ như chỉ đạo ban đầu của tòa, CBP đề xuất quy trình trực tuyến mới giúp doanh nghiệp nộp đơn ngay trong tháng sau mà không cần phải khởi kiện.

Tháng 2/2026, Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ phần lớn các loại thuế quan do chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt, giáng một đòn mạnh vào chính sách kinh tế trọng tâm của ông. Tuy nhiên, Tòa không hướng dẫn cụ thể cách thức hoàn trả số tiền CBP đã thu từ tháng 2/2024.

Việc hoàn tiền đối mặt với khối lượng dữ liệu khổng lồ. Hồ sơ tòa án cho thấy hơn 330.000 nhà nhập khẩu đã nộp thuế cho 53 triệu lô hàng, nhưng mới chỉ có khoảng 21.000 đơn vị đăng ký trên hệ thống để nhận tiền. Việc thiếu cơ chế rõ ràng trước đó khiến nhiều tập đoàn lớn như FedEx phải khởi kiện CBP để bảo vệ quyền lợi, do lo ngại quá trình hoàn tiền có thể kéo dài tới 5 năm như ông Trump từng tuyên bố, trong khi các doanh nghiệp nhỏ e ngại chi phí pháp lý sẽ lớn hơn số tiền bồi thường. Hiện CBP chưa công bố thời gian cụ thể sẽ chi trả dòng tiền này.

Mặc dù tiền hoàn thuế chỉ được trả cho các nhà nhập khẩu, các nhóm bảo vệ người tiêu dùng và giới lập pháp đang thúc giục doanh nghiệp chuyển phần lợi ích này cho khách hàng. Đối mặt với các vụ kiện từ người tiêu dùng, FedEx cam kết sẽ bồi hoàn cho khách, trong khi chuỗi bán lẻ Costco tuyên bố sẽ dùng số tiền này để giảm giá bán.

Về phía chính quyền, sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Tổng thống Trump tiếp tục ra lệnh áp mức thuế mới 10% dựa trên một đạo luật lâu đời nhằm giải quyết tình trạng khẩn cấp về cán cân thanh toán. Ngay lập tức, các tiểu bang và doanh nghiệp tư nhân đã khởi kiện để chống lại mức thuế này. Song song đó, chính quyền Tổng thống Trump cũng bắt đầu điều tra các hoạt động thương mại không công bằng của các đối tác lớn, một bước đệm nhằm áp thuế trừng phạt dựa trên các cơ sở pháp lý vững chắc hơn.