Mỹ bày binh bố trận, Iran vạch lằn ranh đỏ trước đàm phán

Trước vòng đàm phán mới, Mỹ tiếp tục tăng cường hiện diện ở Trung Đông, trong khi Iran giữ nguyên lập trường về phạm vi đàm phán.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ (Ảnh: AFP).

Mỹ bày binh bố trận

Quân đội Mỹ đang tiếp tục tăng cường đáng kể các khí tài không quân và hải quân tại Trung Đông trước thềm các cuộc đàm phán với Iran dự kiến diễn ra tại Geneva vào ngày 17/2.

Theo nhiều nguồn tin, các lực lượng đang được điều động nhằm vừa gây sức ép răn đe Tehran, vừa chuẩn bị sẵn phương án tấn công nếu đàm phán về chương trình hạt nhân thất bại.

Các khí tài của Không quân Mỹ đồn trú tại Anh, bao gồm máy bay tiếp dầu và tiêm kích, đang được điều chuyển đến gần Trung Đông hơn. Mỹ cũng tiếp tục triển khai các hệ thống phòng không tới khu vực. Một số đơn vị dự kiến luân chuyển về nước trong những tuần tới đã được gia hạn thời gian triển khai.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy hàng chục máy bay vận tải quân sự Mỹ đã chở thiết bị từ Mỹ tới Jordan, Bahrain và Saudi Arabia trong những tuần gần đây.

Theo ảnh vệ tinh, 12 tiêm kích F-15 của Mỹ đã được bố trí tại căn cứ Muwaffaq Salti của Jordan từ ngày 25/1. Tổng cộng có hơn 250 chuyến bay vận tải quân sự Mỹ tới khu vực.

Hiện tại, Mỹ đã điều động nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln tới khu vực, trong khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Gerald R. Ford đang trên đường tới. Các khu trục hạm mang tên lửa dẫn đường và tàu ngầm tấn công đi kèm có thể phóng tên lửa hành trình Tomahawk tầm xa.

Các quốc gia vùng Vịnh được cho là rất lo ngại một cuộc tấn công của Mỹ có thể gây bất ổn toàn khu vực. Một nhà ngoại giao khu vực cho biết: “Mọi người đều đang tìm cách ngăn chặn một cuộc tấn công”. Họ cho rằng Israel là bên duy nhất trong khu vực thúc đẩy Mỹ hành động quân sự.

Trong khi đó, Iran tiến hành thêm các cuộc tập trận quân sự trước thềm đàm phán. IRGC tuyên bố triển khai máy bay không người lái tại khu vực phía nam để sẵn sàng đối phó. Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran, tướng Abdolrahim Mousavi, cảnh báo rằng nếu Mỹ đối đầu, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng.

Tình hình hiện khiến khu vực Trung Đông ở trong trạng thái căng thẳng cao độ, với các lựa chọn quân sự đã được chuẩn bị sẵn song song với nỗ lực ngoại giao.

Iran vạch lằn ranh đỏ

Các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ dự kiến do đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner dẫn đầu phía Mỹ, trong khi Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi đại diện.

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), ông Rafael Grossi, đã gặp Ngoại trưởng Araghchi tại Geneva hôm 16/2 để tiến hành các cuộc trao đổi kỹ thuật chuyên sâu trước vòng đàm phán chính thức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều tuần qua đã cảnh báo khả năng hành động quân sự nếu Iran không nhượng bộ. “Nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận, chúng ta sẽ cần đến điều đó”, ông nói.

Ông Trump tuyên bố Mỹ “không muốn bất kỳ hoạt động làm giàu uranium nào”, trong khi Tehran khẳng định đó là quyền của mình. Điều này làm dấy lên nghi ngờ về không gian thỏa hiệp trong đàm phán.

Ngoài ra, từng có thảo luận về khả năng thỏa thuận kinh tế đi kèm, bao gồm việc cho Mỹ tiếp cận ưu đãi các nguồn dầu khí và đất hiếm của Iran.

Trong khi đó, Iran đã vạch ra các “lằn ranh đỏ” trong đàm phán với Mỹ, khẳng định các cuộc thương lượng sẽ chỉ tập trung vào vấn đề hạt nhân và rằng Tehran sẽ không từ bỏ hoạt động làm giàu uranium.

Iran và Mỹ dự kiến sẽ thảo luận chi tiết hơn về vấn đề hạt nhân Iran và việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt trong các cuộc đàm phán tại Geneva.

“Vòng đàm phán mới được kỳ vọng sẽ cho phép xem xét chi tiết hơn một số vấn đề hạt nhân và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Tehran. Những cuộc thảo luận như vậy được dự kiến sẽ diễn ra”, nguồn tin của Sputnik cho biết.

Nguồn tin nói thêm rằng Iran sẵn sàng xem xét các đề xuất của Mỹ trong đàm phán, nhưng chỉ trong khuôn khổ các vấn đề liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ trừng phạt đối với Tehran.

Tehran cho rằng Israel đang tìm cách tác động đến tiến trình đàm phán giữa Iran và Mỹ, đồng thời cản trở việc đạt được một thỏa thuận về vấn đề hạt nhân Iran.

“Bằng cách đặt ra các điều kiện hoặc đề xuất các hạn chế, Israel đang tìm cách tác động đến chương trình nghị sự của Mỹ. Mục tiêu của Israel là tạo ra trở ngại cho một thỏa thuận”, nguồn tin nói khi bình luận về các cuộc đàm phán sắp tới và những yêu cầu của Israel trước vòng đối thoại Iran – Mỹ mới.