Một chủ doanh nghiệp 20 lần đưa hối lộ 54 tỷ đồng cho cựu Tổng giám đốc VTM

Để được mua quặng sắt giá rẻ và bán than cốc cho VTM, một chủ doanh nghiệp bị cáo buộc 20 lần đưa tổng cộng 54 tỷ đồng cho cựu Tổng giám đốc Bùi Thanh Bình.

Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), bị cáo buộc nhận tổng cộng 78,3 tỷ đồng từ các doanh nghiệp thông qua hoạt động mua bán quặng sắt và than cốc.

Đáng chú ý, trong số những người đưa tiền, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát, đã 20 lần đưa cho cựu Tổng giám đốc VTM tổng cộng 54 tỷ đồng.

Trong đó, 37 tỷ đồng được đưa để doanh nghiệp được mua quặng sắt, còn 17 tỷ đồng liên quan đến hoạt động cung cấp than cốc cho VTM.

13 lần đưa 37 tỷ đồng để mua quặng sắt giá rẻ

Theo cáo trạng, từ năm 2015, Bộ Công Thương có nhiều văn bản cho phép VTM bán quặng sắt khai thác tại mỏ Quý Xa cho các doanh nghiệp trong nước theo giá thị trường, ưu tiên các đơn vị có nhà máy chế biến sâu.

Thời điểm này, với vai trò Tổng giám đốc VTM, ông Bùi Thanh Bình trực tiếp điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh và có thẩm quyền ký kết hợp đồng bán quặng sắt.

Quá trình thực hiện, đại diện một số doanh nghiệp đã thỏa thuận chi tiền cho ông Bình theo số lượng quặng mua được, với mức 10.000-20.000 đồng/tấn. Đổi lại, ông Bình bị cáo buộc chỉ đạo cấp dưới xây dựng giá bán thấp hơn thị trường, hoàn thiện các thủ tục nội bộ để doanh nghiệp được ký hợp đồng mua quặng.

Trong số này, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát, là người đưa số tiền lớn nhất.

Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) (Ảnh: Bộ Công an).

Cụ thể, từ đầu năm 2018 đến đầu năm 2020, ông Nguyễn Văn Bình đã 13 lần đưa tổng cộng 37 tỷ đồng cho Tổng giám đốc VTM. Sau đó, Công ty Việt Phát được ký và thực hiện 7 hợp đồng mua hơn 1,87 triệu tấn quặng sắt, với tổng giá trị thanh toán hơn 941 tỷ đồng.

Kết quả điều tra xác định giá bán quặng cho Công ty Việt Phát thấp hơn giá thị trường hơn 134 tỷ đồng. Bên cạnh Việt Phát, Công ty Tiến Đại Phát cũng được ký hợp đồng mua gần 500.000 tấn quặng, trị giá khoảng 230 tỷ đồng.

Để được thực hiện các hợp đồng, ông Ngô Tiến Cường, Giám đốc Công ty Tiến Đại Phát, đã 2 lần mang tổng cộng 5 tỷ đồng đến trụ sở VTM đưa cho ông Bùi Thanh Bình.

Cơ quan điều tra xác định giá quặng bán cho doanh nghiệp này thấp hơn thị trường hơn 30 tỷ đồng.

Một trường hợp khác là Công ty An Bình. Theo cáo trạng, ông Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc doanh nghiệp, đã thông qua ông Lê Xuân Định để tiếp cận Tổng giám đốc VTM.

Ông Nghiệp đưa cho ông Định khoảng 13 tỷ đồng, gồm tiền Việt Nam và USD, nhằm được ký hợp đồng mua quặng. Sau đó, ông Định thỏa thuận với ông Bùi Thanh Bình về khoản chi 10.000 đồng cho mỗi tấn quặng.

Khi Công ty An Bình được ký hợp đồng, ông Định đã đưa cho ông Bình 1,8 tỷ đồng.

Cáo trạng còn đề cập hai trường hợp ông Bùi Thanh Bình nhận tổng cộng 1,5 tỷ đồng từ đại diện doanh nghiệp nhưng sau đó trả lại toàn bộ vì những người này gặp khó khăn tài chính.

Tổng cộng, ông Bình bị xác định đã nhận 53,3 tỷ đồng từ hoạt động bán quặng sắt. Trong đó, hơn 3,4 tỷ đồng được sử dụng để chi cho một số cán bộ, nhân viên VTM; 1,5 tỷ đồng đã trả lại và hơn 48 tỷ đồng được ông Bình hưởng lợi, sử dụng cá nhân.

Tiếp tục nhận 25 tỷ đồng khi mua than cốc

Không chỉ liên quan đến việc bán quặng sắt, cựu Tổng giám đốc VTM còn bị cáo buộc nhận hàng chục tỷ đồng để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp bán than cốc cho công ty.

Theo cáo trạng, sau khi ông Bùi Thanh Bình được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc, ông Nguyễn Văn Bình và ông Nguyễn Xuân Tốt, Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên, đã gặp và đề nghị tạo điều kiện để hai doanh nghiệp thường xuyên được cung cấp than cốc cho VTM.

Đổi lại, các doanh nghiệp thỏa thuận chi cho ông Bình từ 50.000 đến 200.000 đồng trên mỗi tấn than bán được.

Sau khi thống nhất, ông Bình chỉ đạo các bộ phận liên quan tạo điều kiện cho hai doanh nghiệp tham gia cung cấp than cốc.

Để hợp thức hóa việc lựa chọn nhà cung cấp trong một số trường hợp, dù không có đủ ba báo giá cạnh tranh, ông Đỗ Xuân Thành, khi đó là Trưởng phòng Vật tư, vẫn phê duyệt việc sử dụng báo giá khống của các đơn vị khác.

Bằng phương thức này, trong giai đoạn 2015-2020, VTM ký 28 hợp đồng mua than cốc với Công ty Việt Phát và 10 hợp đồng với Công ty Trung Thành Thái Nguyên. Tổng khối lượng than cốc mua theo 38 hợp đồng đạt gần 287.000 tấn, giá trị thanh toán hơn 2.019 tỷ đồng, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.

Sau khi thực hiện hợp đồng, hai chủ doanh nghiệp đã đưa cho ông Bùi Thanh Bình tổng cộng 25 tỷ đồng.

Trong đó, ông Nguyễn Văn Bình tiếp tục có 7 lần đưa tiền, tổng cộng 17 tỷ đồng. Mỗi lần, ông chủ Công ty Việt Phát đưa từ 1 đến 3 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Xuân Tốt cũng có 4 lần đưa tiền cho cựu Tổng giám đốc VTM, với tổng số 8 tỷ đồng.

Kết quả định giá xác định giá trị than cốc VTM mua từ hai doanh nghiệp cao hơn khoảng 29 tỷ đồng so với giá trị được xác định qua định giá, gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 13 tỷ đồng.

Như vậy, thông qua hai hoạt động mua bán quặng sắt và than cốc, ông Bùi Thanh Bình đã nhận tổng cộng 78,3 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cơ quan tố tụng chỉ truy tố ông Bình về tội Nhận hối lộ đối với số tiền 62,2 tỷ đồng, gồm 43,8 tỷ đồng liên quan hoạt động bán quặng sắt và 18,4 tỷ đồng từ việc mua than cốc.

Một số khoản tiền không bị xem xét trách nhiệm hình sự do thời điểm nhận tiền hoặc liên quan đến người trung gian đã chết. Dù vậy, cơ quan tố tụng vẫn yêu cầu nộp lại các khoản hưởng lợi bất chính.

Riêng hoạt động bán quặng sắt, cơ quan điều tra xác định VTM đã thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp, bán gần 5,8 triệu tấn quặng, trị giá hơn 2.950 tỷ đồng.

Giá bán quặng được xác định thấp hơn giá thị trường gần 988 tỷ đồng, trong đó thiệt hại tài sản nhà nước hơn 434 tỷ đồng.