Meta thử nghiệm phương thức mới về chống tin giả

Ngày 9/9, công ty công nghệ Meta thông báo bắt đầu thử nghiệm tính năng Community Notes tại 16 quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha ở Mỹ Latinh, động thái được xem là bước tiến tới thay thế chương trình kiểm chứng thông tin chuyên nghiệp mà tập đoàn này đang triển khai với các tổ chức đối tác trong khu vực.

Biểu tượng Meta trên màn hình điện thoại. Ảnh: IRNA/TTXVN phát

Community Notes là hệ thống ghi chú do cộng đồng đóng góp, được xây dựng theo mô hình tương tự tính năng đang được sử dụng trên nền tảng X của tỷ phú Elon Musk. Meta kỳ vọng hệ thống này sẽ dần trở thành phương thức chính để bổ sung thông tin, ngữ cảnh cho các bài đăng gây hiểu nhầm trên các nền tảng mạng xã hội Facebook, Instagram và Threads, qua đó không còn cần đến chương trình kiểm chứng do các tổ chức báo chí và đơn vị chuyên trách thực hiện.

Meta chưa đưa ra thời điểm cụ thể cho việc chuyển đổi hoàn toàn sang phương thức này, khẳng định chỉ triển khai rộng rãi khi tin tưởng rằng hệ thống hoạt động hiệu quả. Người dùng tại 16 quốc gia đã có thể đăng ký làm cộng tác viên từ ngày 8/9, song trong giai đoạn thử nghiệm, các ghi chú chưa được hiển thị công khai. Hoạt động kiểm chứng độc lập vẫn được duy trì như hiện nay.

Các quốc gia tham gia thử nghiệm gồm Argentina, Bolivia, Chile, Colombia, Costa Rica, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Mexico, Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Uruguay và Venezuela. Brazil là thị trường lớn nhất của Meta tại khu vực nhưng không nằm trong danh sách này.

Động thái của Meta vấp phải những quan ngại từ giới chuyên môn. Bà Angie Holan – Giám đốc Mạng lưới Kiểm chứng thông tin quốc tế (IFCN) – cho rằng, Community Notes đơn thuần không đủ để hạn chế tác động của những thông tin sai lệch gây hại trên các nền tảng mạng xã hội. Theo bà Holan, việc thay thế hoạt động kiểm chứng chuyên nghiệp bằng một cơ chế dựa hoàn toàn vào cộng đồng có thể tạo ra những khoảng trống trong xử lý thông tin sai lệch, nhất là trong môi trường truyền thông ngày càng phân cực.

Meta bắt đầu thử nghiệm Community Notes tại Mỹ từ tháng 3/2025 và ba tuần sau đó đưa các ghi chú lên nền tảng để người dùng nhìn thấy công khai, đồng thời đóng chương trình kiểm chứng thông tin tại nước này.

Theo Meta, đến nay hệ thống tại Mỹ đã thu hút hơn 1,4 triệu người tham gia đóng góp, với số lượng ghi chú được tạo mỗi ngày vượt sản lượng của các tổ chức kiểm chứng chuyên nghiệp và trong nhiều trường hợp được đưa ra nhanh hơn. Con số này tăng mạnh so với khoảng 70.000 cộng tác viên tạo 15.000 ghi chú trong 6 tháng được Meta công bố năm 2025.

Tuy nhiên, Hội đồng Giám sát của Meta hồi tháng 3 vừa qua cảnh báo, Community Notes chưa đủ khả năng thay thế hoạt động kiểm chứng chuyên nghiệp bên ngoài nước Mỹ. Cơ quan này cho rằng, việc triển khai mô hình trên phạm vi toàn cầu có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến quyền con người tại những quốc gia có mức độ phân cực chính trị cao hoặc đang trong thời điểm bầu cử căng thẳng.