Meta, Google đối mặt với vụ kiện lịch sử về việc gây nghiện cho trẻ em

Phiên tòa xét xử việc các nền tảng truyền thông xã hội như Meta và YouTube có cố ý thiết kế sản phẩm của mình nhằm gây nghiện cho trẻ em hay không đã chính thức bắt đầu tại bang California (Mỹ) vào ngày 9/2.

Biểu tượng của mạng xã hội Instagram trên màn hình điện thoại. Ảnh: IRNA/TTXVN

Theo hãng tin AFP, phiên tòa mang tính bước ngoặt với cáo buộc Meta và YouTube gây ra tình trạng nghiện mạng xã hội được mở trước bồi thẩm đoàn tại Los Angeles. Phiên tòa này có thể thiết lập tiền lệ pháp lý quan trọng liên quan đến trách nhiệm của các tập đoàn công nghệ đối với tác động của nền tảng số lên trẻ em.

Dự kiến Giám đốc điều hành Meta Mark Zuckerberg sẽ ra tòa vào tuần tới, trong khi người đứng đầu Instagram Adam Mosseri có thể xuất hiện tại tòa sớm nhất là vào ngày 11/2. Ngoài Instagram, Meta hiện còn sở hữu các nền tảng Facebook và WhatsApp.

Trong phần phát biểu mở đầu, luật sư của nguyên đơn Mark Lanier cho rằng vụ án liên quan đến “hai trong số những tập đoàn giàu nhất trong lịch sử đã tạo ra tình trạng nghiện ngập trong não bộ của trẻ em”. Ông Lanier ví lập luận của vụ án như trò xếp chữ cái, trong đó chữ A đại diện cho “gây nghiện”, chữ B là “trí não” và chữ C là “trẻ em”.

“Họ không chỉ tạo ra các ứng dụng, họ còn tạo ra những cái bẫy”, ông Lanier nhấn mạnh, cho rằng Meta và YouTube đã chủ ý muốn tạo ra tình trạng nghiện ngay từ khâu thiết kế sản phẩm.

Vụ kiện được đánh giá là mang tính bước ngoặt, bởi kết quả xét xử có thể mở đường cho một làn sóng kiện tụng tương tự trên khắp nước Mỹ. Trước đó, các công ty mạngg xã hội đã phải đối mặt với hàng trăm đơn kiện cáo buộc khiến người dùng trẻ tuổi nghiện nội dung, dẫn đến trầm cảm, rối loạn ăn uống, phải nhập viện tâm thần và thậm chí tự tử.

Các luật sư của nguyên đơn cho biết họ đang vận dụng lại những chiến lược pháp lý từng được sử dụng trong các vụ kiện chống ngành thuốc lá vào những năm 1990 và 2000, khi các công ty này bị cáo buộc cố tình bán các sản phẩm gây hại.

Phiên tòa, do Thẩm phán Carolyn Kuhl chủ trì, tập trung vào cáo buộc một phụ nữ 20 tuổi, được xác định là Kaley GM, đã chịu tổn hại tâm lý nghiêm trọng do nghiện mạng xã hội từ khi còn nhỏ.

“Đây là lần đầu tiên một công ty mạng xã hội phải đối mặt với bồi thẩm đoàn vì gây hại cho trẻ em”, ông Matthew Bergman, người sáng lập Trung tâm Luật Nạn nhân Mạng xã hội, cho biết. Tổ chức này đã tham gia vào hơn 1.000 vụ kiện liên quan đến các nền tảng mạng xã hội.

Trung tâm Luật Nạn nhân Mạng xã hội là một tổ chức pháp lý theo đuổi các vụ kiện nhằm buộc các công ty công nghệ chịu trách nhiệm về những tổn hại gây ra đối với giới trẻ trên không gian mạng.

Về phía mình, các tập đoàn công nghệ lập luận rằng họ được bảo vệ bởi Điều 230 của Đạo luật về Sự trong sạch trong truyền thông của Mỹ, theo đó miễn trừ trách nhiệm đối với nội dung do người dùng đăng tải.

Tuy nhiên, nguyên đơn cho rằng các công ty này vẫn phải chịu trách nhiệm đối với các mô hình kinh doanh được thiết kế nhằm thu hút sự chú ý của người dùng và thúc đẩy việc lan truyền những nội dung có thể gây tổn hại đến sức khỏe tâm thần.

Phản hồi trước các cáo buộc, một phát ngôn viên của Meta khẳng định công ty “hoàn toàn không đồng ý” và tin rằng các bằng chứng sẽ chứng minh cam kết lâu dài của Meta trong việc bảo vệ giới trẻ. Doanh nghiệp này cũng viện dẫn những nỗ lực gần đây nhằm tăng cường các biện pháp bảo vệ người dùng trẻ tuổi, đồng thời cho biết luôn nỗ lực để làm tốt hơn.

Trong khi đó, ông Jose Castaneda, phát ngôn viên của YouTube, cho rằng những cáo buộc trong các đơn kiện này đơn giản là không đúng sự thật, đồng thời nhấn mạnh việc cung cấp cho giới trẻ những trải nghiệm an toàn và lành mạnh hơn luôn là ưu tiên hàng đầu của nền tảng này.

Snapchat và TikTok cũng được nêu tên là bị đơn trong vụ kiện, song đã đạt được các thỏa thuận dàn xếp trước khi phiên tòa bắt đầu. Các điều khoản dàn xếp không được công bố.

Bên cạnh phiên tòa tại California, nhiều vụ kiện khác cáo buộc các nền tảng mạng xã hội gây nguy hiểm cho người dùng trẻ tuổi hiện đang được xét xử tại tòa án liên bang ở Bắc California và các tòa án tiểu bang trên khắp nước Mỹ.

Ngoài ra, một vụ kiện riêng tại bang New Mexico cũng cáo buộc Meta đặt lợi nhuận lên trên phúc lợi của người dùng trẻ tuổi. Trong một tuyên bố, Tổng chưởng lý bang New Mexico Raul Torrez cho biết cuộc điều tra cho thấy các nền tảng của Meta “không phải là không gian an toàn cho trẻ em, mà là những địa điểm lý tưởng cho những kẻ săn mồi trao đổi nội dung khiêu dâm trẻ em và dụ dỗ trẻ vị thành niên quan hệ tình dục”. Meta đã bác bỏ các cáo buộc này và tuyên bố sẽ tự bảo vệ mình trước tòa.