Mảnh giấy cói tiết lộ cách người Ai Cập cổ đại thử thai

Nguyễn Thị Mẫn15:03 30/03/2020

3.500 năm trước, phụ nữ Ai Cập nhận biết mình có con hay không bằng cách trộn nước tiểu vào túi lúa mạch và lúa mì. Nếu hạt nảy mầm nghĩa là họ có thai.

Nhà nghiên cứu Ai Cập Kim Ryholt tại Đại học Copenhagen phát hiện một tờ giấy cói (papyrus) từ thời cổ đại với nội dung hướng dẫn cách nhận biết một người có thai. Khi một phụ nữ muốn biết mình có con hay không, người đó sẽ đi tiểu vào hỗn hợp lúa mạch và emmer (một giống lúa mì của người Ai Cập cổ).

“Nếu chúng nảy mầm, cô ấy sẽ sinh con. Nếu các hạt lúa mạch lớn lên, đứa trẻ là một bé trai. Nếu hạt emmer phát triển, đó là một bé gái. Các hạt không nảy mầm có nghĩa là người phụ nữ không có con”. Đây là đoạn trích được giải nghĩa từ những chữ viết trên tờ giấy cói được tìm thấy mà CNN dẫn lại. Đoạn văn cổ được viết bằng chữ viết hieratic, một dạng chữ thảo khó hiểu của người Ai Cập có niên đại khoảng giữa năm 1.500-1.300 TCN.

Mảnh giấy cói có niên đại 3.500 năm hé lộ về cách người Ai Cập cổ đại thử thai bằng nước tiểu và lúa mạch. Ảnh: CNN.

Lần đầu tiên văn bản này được dịch là vào năm 1939 do một nhà Ai Cập học người Đan Mạch giải mã. Nhưng tờ giấy cói này chỉ là một trong số 1.400 tờ giấy cói khác mà nhóm nghiên cứu của Đại học Copenhagen (Đan Mạch) tìm ra. Đa phần trong số chúng đều chưa được dịch thuật.

Hứa hẹn những hiểu biết mới

Dịch thuật là một quá trình lâu dài. “Các văn bản hầu như đều bị hư hại, chúng được viết bằng một chữ viết cổ mà ít người có thể đọc được, với những thuật ngữ phức tạp”, nhà nghiên cứu Ryholt nói.

Dù vậy, tờ giấy cói hiếm hoi được giải mã đã hé mở điều thú vị về cách người xưa phát hiện một người phụ nữ mang thai. Các thử nghiệm bằng lúa mạch và lúa mì như trên cũng được ghi chép trong một tờ giấy cói khác ở Bảo tàng Ai Cập của Berlin, Đức.

Cách làm của người Ai Cập cổ được nhiều vương quốc khác áp dụng. Ảnh: Medical History.

Trước đây, nhiều nhà Ai Cập học cho rằng nền văn minh cổ đại không biết đến sự tồn tại của thận. Nhưng nội dung từ tập hợp các mảnh giấy cói lại hé lộ sự thật khác xa so với trí tưởng tượng của giới nghiên cứu. Theo CNN, nhiều tờ giấy cói khác nhau đã viết rõ về cách điều trị các bệnh về mắt như nhiễm trùng, lông mi mọc ngược. Mảnh khác lại ghi chép về phương pháp trộn lẫn máu của một con thằn lằn, một con bò đực, một con lừa cái và một con dê cái thành một hỗn hợp, sau đó nhỏ vào mắt để chữa trị.

70% trường hợp nước tiểu của phụ nữ mang thai làm nảy mầm hạt

Qua nghiên cứu có thể thấy phương pháp thử thai được ghi chép trong tờ giấy cói được khá nhiều vương quốc áp dụng. Sofie Schidt, một thành viên trong nhóm nghiên cứu cho biết họ tìm thấy nhiều dấu vết về cách thử này trong y học Hy Lạp, La Mã, ở Trung Đông thời Trung cổ và các truyền thống y học châu Âu. Một cuốn sách về văn hóa dân gian Đức cũng xuất hiện bài kiểm tra tương tự vào cuối năm 1699.

Theo Andreas Winkler, một nhà Ai Cập học của Đại học Oxford (Anh) giải thích, phương pháp này được tín nhiệm là vì trong thế giới cổ đại, y học Ai Cập rất được kính trọng và được nhiều quốc gia sử dụng.

Khi thử nghiệm tính chính xác của phương pháp thử thai bằng nước tiểu và lúa mì, lúa mạch, 70% trường hợp cho kết quả đúng. Một bài báo được công bố trên tạp chí Medical History năm 1963 cho biết 70% ca thử nghiệm bằng nước tiểu phụ nữ mang thai đã khiến hạt lúa nảy mầm. Dù vậy, họ kết luận cách làm này không đáng tin cậy để phán đoán giới tính của đứa trẻ.

Nguyên nhân của hiện tượng nảy mầm hạt là nồng độ estrogen cao trong nước tiểu bà mẹ kích thích sự tăng trưởng của lúa mì và lúa mạch. Liệu rằng điều này có phải do các bác sĩ Ai Cập cổ đại đã có hiểu biết về hormone trong nước tiểu? Nhà nghiên cứu Sofie Schidt phủ nhận điều này. Bà cho rằng họ phán đoán thông qua các lần thử nghiệm.

Châu Âu thế kỷ 16 lại nhận biết người mang thai qua màu sắc của nước tiểu. Cụ thể, nước tiểu của phụ nữ mang thai có màu vàng nhạt đến trắng đục. Đến thế kỷ XIX, y học bắt đầu chú ý đến dấu hiệu ốm nghén của phụ nữ để xác định tình trạng mang thai hay không.

Năm 1836, lần đầu tiên dấu hiệu mang thai được quan tâm đến và do một bác sĩ người Pháp đặt vấn đề. Trong khoảng 6-8 tuần đầu thai kỳ, âm đạo có thể mang màu xanh đậm hoặc tím đỏ. Nguyên nhân là sự tăng lưu lượng máu đến bộ phận này.

Năm 1886, trong cuộc họp của Hiệp hội Phụ khoa Mỹ, bác sĩ James Read Chadwick công bố cách nhận biết người mang thai qua màu sắc của vùng kín. Sau đó, nó được gọi là dấu hiệu của Chadwick.

Thiên Nhan

Dự kiến tới năm 2021, nhân loại sẽ có vựa lúa chịu mặn nổi trên mặt biển đầu tiên

Công ty Agrisea đang nghiên cứu và phát triển cây lúa có thể chịu được nước mặn.

Chúng ta chẳng lạ lùng gì với nghề trồng lúa, dù cách thức canh tác có lạ kỳ như ruộng bậc thang đi chăng nữa. Thế nhưng các bạn có bao giờ nghĩ tới việc con người có thể trồng lúa trên biển? Trong tình hình nước biển mặn xâm lấn những đồng bằng châu thổ màu mỡ, có khi nào việc chuyển hẳn sang canh tác trên nền nước mặn lại là giải pháp hay?

Tận 70% lượng nước ngọt con người đang có được dùng vào việc canh tác. Dân số tăng ắt dẫn tới nhu cầu lương thực tăng, và ngành nông nghiệp đang ráo riết tìm những cách thức mới để sản xuất lương thực, tìm tới những khu vực ta chưa bao giờ cho rằng là diện tích trồng trọt khả thi.

Hai nhà khoa học trẻ, mới 24 tuổi nhìn ra biển lớn và cho rằng đây có thể trở thành vựa lúa khổng lồ. Họ thành lập nên công ty riêng để nghiên cứu điều bất khả thi này với dự định tạo nên trang trại nổi trên mặt biển vào năm 2021, với mô hình mẫu được dự kiến ra mắt cuối năm 2020 này.

Ngoài sức người, ngành nông nghiệp truyền thống còn cần phân bón, nước tới và những thứ hóa chất dùng riêng cho canh tác (thuốc trừ sâu hại, thuốc tăng trưởng, v.v...). Nước được dùng chủ yếu cho việc tưới, và một số giống lại đặc biệt ưa nước, phải được tưới tắm nhiều mới cho ra sản phẩm đạt yêu cầu. Lúa là một trong số nông sản cần nhiều nước nhất, và gạo là một trong những thực phẩm được sử dụng nhiều nhất trên toàn thế giới.

Một vài con số về lúa để bạn dễ hình dung: có tới hơn 100 nước trồng lúa, sản xuất ra 700 triệu tấn gạo/năm và 90% số gạo đó xuất phát từ các nước Châu Á. Khoảng 3,5 tỷ người sống dựa vào gạo mỗi ngày; và vì tầm quan trọng đó, các nhà khoa học vẫn đang cố gắng tìm cách chỉnh sửa gen gạo để có được những sản phẩm hợp lý người ăn nhất và giàu dinh dưỡng nhất có thể.

Bên cạnh việc đưa thêm vitamin vào trong gạo (như Dự án Hạt gạo Vàng đưa vitamin A vào trong gạo), nhiều nghiên cứu khác còn tìm cách tăng khả năng quang hợp của cây lúa và khả năng chống chịu hạn hán, bên cạnh đó giảm khí thải mà cây lúa đưa ra môi trường. Nhưng công ty Agrisea đang tìm tới một hướng khác.

Bằng phương pháp chỉnh sửa gen để tăng khả năng chống chịu mặn, Agrisea thử nghiệm trồng lúa trên mặt nước biển. Thứ gạo mới này có thể sinh trưởng trên nước biển mà không cần đất, phân bón hay nước ngọt. Thay vì đưa gen loài khác vào cây lúa, nhóm nghiên cứu nhắm tới việc chỉnh gen điều tiết khả năng bài muối của cây lúa, các gen cô lập tế bào và bảo vệ ADN của cây.

"Những gen này được liên kết với nhau và hoạt động thành một mạng lưới thống nhất", Luke Young, CEO và đồng sáng lập Agrisea cho hay. "Chúng tôi chỉ khuyến khích chúng theo cách tự nhiên, để cây có thể sống trong môi trường mặn". Hai nhà sáng lập Agrisea giải thích rằng họ có thể phối giống có chọn lọc để tạo ra cây lúa mong muốn, nhưng việc chỉnh sửa gen sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian.

Hiện tại, Agrisea nói rằng họ đã liên hệ với những nước sản xuất và tiêu thụ gạo lớn của thế giới, mong muốn thử nghiệm mô hình vựa lúa nổi trên biển.

Bên cạnh việc cung cấp lương thực, nhóm nghiên cứu mong muốn cây lúa của họ còn có thể đóng vai trò của một hệ thống lọc nước đặt tại cửa sông, tận dụng dưỡng chất thừa thải từ nước canh tác trong đất liền ra biển. Agrisea sẽ còn thử nghiệm trồng giống lúa này lên đất nhiễm mặn.

Nhóm nghiên cứu đã nhận về tổng cộng 1 triệu USD tiền vốn góp, và số tiền (sẽ còn tăng) đó sẽ còn được đổ vào việc đầu tư các giống thực vật khác ngoài lúa; Agrisea đang nhắm tới ngô, lúa mì, lúa mạch, đậu nành và nhiều loại rau khác nữa.

Theo Trí thức trẻ

Giải mã vị trí cực kỳ đặc biệt của tượng Nhân sư nổi tiếng Ai CậpBên cạnh các kim tự tháp, đất nước Ai Cập còn nổi tiếng thế giới với tượng Nhân sư. Mới đây, các chuyên gia phát hiện người Ai Cập cổ đại dường như cố tình đặt tượng Nhân sư ở vị trí đặc biệt so với Mặt trời. Tượng Nhân sư (The Great Sphinx of Giza) nằm tại cao nguyên Giza, bên bờ...