Lỵ trực trùng có nguy hiểm không?
Sau hơn 2 tuần bùng phát dịch bệnh lỵ trực trùng tại xã Nậm Kè (Điện Biên), ngành Y tế đã cơ bản kiểm soát được dịch bệnh, không phát sinh thêm ca không qua khỏi.
Bệnh lỵ trực trùng (hay còn gọi là lỵ trực khuẩn) là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính do trực khuẩn Shigella gây ra.
Bệnh lỵ trực trùng (hay còn gọi là lỵ trực khuẩn) là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính do trực khuẩn Shigella gây ra. Dấu hiệu chính của bệnh lỵ trực trùng là tiêu chảy và phân thường có lẫn máu.
Bệnh lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với các vi khuẩn trong phân; qua thức ăn, nước uống bị nhiễm khuẩn… Các loại côn trùng như ruồi, nhặng, gián, thạch sùng… làm lây bệnh từ bệnh phẩm sang thức ăn. Mọi người đều có thể lây bệnh, trong đó trẻ em và người già dễ mắc bệnh lỵ nặng, thậm chí không qua khỏi.
Dấu hiệu lỵ trực trùng
Bệnh lỵ trực trùng thường có diễn biến bệnh nhanh và xuất hiện triệu chứng từ 1 đến 3 ngày sau khi trực khuẩn lỵ xâm nhập cơ thể. Ở một số trường hợp, các triệu chứng có thể xuất hiện lâu hơn, thậm chí không có dấu hiệu của bệnh lý.
Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh.
Thông thường, người bệnh lỵ trực trùng có những dấu hiệu rất dễ nhận biết như:
Sốt với nhiệt độ dao động từ 37,5 đến 39 độ C;
Đau co thắt theo từng cơn ở vùng bụng;
Tiêu chảy nhiều nước;
Buồn nôn hoặc nôn mửa;
Đau cơ, mỏi cơ;
Có máu hoặc chất nhầy trong phân.
Một số trường hợp không có triệu chứng sau khi trực khuẩn lỵ xâm nhập cơ thể, nhưng phân của họ vẫn có thể là nguồn lây cho đến vài tuần sau.
Lỵ trực trùng có nguy hiểm không?
Tuy hầu hết trường hợp mắc bệnh lỵ trực trùng có diễn biến lành tính, nhưng hàng năm vẫn có rất nhiều trường hợp trên thế giới mất mạng bởi những biến chứng nguy hiểm của bệnh như:
Tại ruột: Gây chảy máu, hoại tử ruột, viêm phúc mạc, lồng ruột, sa trực tràng.
Toàn thân: Gây co giật do sốt cao, nhiễm độc thần kinh, trụy tim mạch, viêm tắc động tĩnh mạch.
Bội nhiễm: Viêm túi mật, viêm đường tiết niệu, nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, nhiễm nấm candida ruột.
Hội chứng tan máu, giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu, suy thận. Bệnh nhân thường có nguy cơ mất mạng.
Sốc nhiễm khuẩn, nhiễm độc, người bệnh thường qua đời sau 24-48 giờ
Rối loạn và suy sụp chức năng đa phủ tạng.
Trường hợp bệnh chuyển nặng thường xảy ra ở trẻ em, người trên 65 tuổi, người suy giảm miễn dịch hoặc mắc sẵn các bệnh nền mạn tính.
Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh.
Nếu điều trị kịp thời, bệnh nhân sẽ khỏi nhưng thời gian điều trị thường kéo dài và các biến chứng có thể xảy đến bất cứ lúc nào. Ngoài ra, khả năng bệnh để lại di chứng là rất cao. Nếu không điều trị, hoặc điều trị không đúng người bệnh sẽ không qua khỏi.
Phòng chống lỵ trực trùng
Lỵ trực trùng là căn bệnh truyền nhiễm hoàn toàn có thể phòng ngừa được, nếu như người dân chủ động thực hiện các biện pháp sau:
Thực hiện nghiêm túc việc vệ sinh ăn uống, nên ăn chín, uống sôi.
Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh.
Sử dụng nước sạch, giữ gìn vệ sinh nguồn nước công cộng.
Sử dụng nhà vệ sinh phù hợp, không phóng uế bừa bãi, xử lý phân, tuyệt đối không dùng phân tươi bón rau.
Khi có dấu hiệu nhiễm bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Trường hợp trong gia đình có người mắc bệnh lỵ trực trùng, bạn nên:
Khử khuẩn các chất thải bằng vôi sống 20%, nước vôi 10%.
Triệt khuẩn các vật dụng, quần áo của bệnh nhân bằng cách đun nước sôi ngâm quần áo, hoặc dùng dung dịch cloramin 2% để ngâm quần áo bệnh nhân.
Người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân cần được theo dõi 7 ngày. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc chăm sóc bệnh nhân.
Lỵ trực trùng: Nguyên nhân, biểu hiện, cách điều trị và phòng bệnh
Bệnh lỵ trực trùng là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính do vi khuẩn Shigella với biểu hiện lâm sàng đa dạng, khoảng 25% có hội chứng lỵ rõ, 25% nhiễm khuẩn không triệu chứng.
Đa số trường hợp chỉ có tiêu chảy nhẹ. Một số ít có diễn tiến mạn tính.
1. Nguyên nhân gây lỵ trực trùng
Lỵ trực trùng là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính do trực khuẩn Shigella gây ra. Bệnh dễ phát thành dịch, diễn biến thường lành tính, ít có nguy cơ tử vong. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) từng đưa ra cảnh báo về số trường hợp mắc lỵ trực trùng trên toàn thế giới.
Shigella là trực khuẩn Gram âm thuộc họ Enterobacteriaceae. Trực khuẩn Shigella được chia thành 4 nhóm: A, B, C, D. Nhóm A, B hay gặp ở các nước đang phát triển, gây bệnh nặng và hay thành dịch, nhóm C, D gặp ở các nước phát triển và biểu hiện bệnh nhẹ hơn.
Shigella có 2 độc tố:
Nội độc tố: Có khả năng gây ra hội chứng Shock trên lâm sàng.
Ngoại độc tố: Là các độc tố ruột gây bài tiết nước và điện giải vào lòng ruột là cơ chế gây tiêu chảy.
Theo thống kê hàng năm trên thế giới có khoảng 200 triệu ca mắc lỵ trực trùng, 650.000 ca tử vong, 90% số ca ở các nước đang phát triển, chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi. Bệnh lưu hành ở các nước có điều kiện sống thấp, vệ sinh cá nhân và cộng đồng kém ( Châu Á , Châu Phi).
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh lỵ trực trùng, trong đó có 3 yếu tố chính:
Ô nhiễm nguồn nước: Thời tiết bất thường vào mùa hè, nắng nóng gay gắt, cùng với nhiều đợt mưa bão lớn trên khắp cả nước sẽ khiến môi trường bị ô nhiễm nặng nề. Vô số các loại sinh vật từ đất, bụi, rác thải hòa vào dòng nước, tràn ra nhiều nơi. Những dòng nước bẩn này mang theo hàng tỷ trực khuẩn Shigella "trộn" vào các bể nước ăn, bể tắm, nhà cửa, khu vực công cộng... gây bệnh lỵ trực trùng cho con người.
Tiếp xúc trực tiếp với trực khuẩn Shigella: Nếu không sát khuẩn tay với xà phòng sau khi thay tã lót cho em bé bị nhiễm khuẩn Shigella, người chăm sóc bé có thể bị nhiễm bệnh lỵ trực trùng.
Ăn thực phẩm bị nhiễm khuẩn: Bệnh có thể lấy truyền thông qua thực phẩm bị nhiễm khuẩn. Chẳng hạn như người chế biến thực phẩm mắc bệnh lỵ trực trùng có thể truyền vi khuẩn cho những người ăn thực phẩm hoặc do khu chế biến thực phẩm ở gần nơi chứa nước thải bị ô nhiễm.
Bệnh lỵ trực trùng là bệnh nhiễm khuẩn đường ruột cấp tính do vi khuẩn Shigella.
2. Triệu chứng của lỵ trực trùng
Bệnh lỵ trực trùng thường có diễn biến bệnh nhanh và xuất hiện triệu chứng từ 1 đến 3 ngày sau khi trực khuẩn lỵ xâm nhập cơ thể. Ở một số trường hợp các triệu chứng có thể xuất hiện lâu hơn, thậm chí không có dấu hiệu của bệnh lý.
Thông thường người bệnh lỵ trực trùng có những dấu hiệu rất dễ nhận biết như:
Sốt với nhiệt độ cao động từ 37,5 đến 39 độ C.
Đau co thắt theo từng cơn ở vùng bụng.
Tiêu chảy nhiều nước.
Buồn nôn hoặc nôn mửa.
Đau cơ, mỏi cơ.
Có máu hoặc chất nhầy trong phân.
Một số trường hợp không có triệu chứng sau khi trực khuẩn lỵ xâm nhập cơ thể, nhưng phân của họ vẫn có thể là nguồn lây cho đến vài tuần sau.
Tuy nhiên trên thực tế mỗi giai đoạn khác nhau thì lỵ trực trùng có thể gây ra những triệu chứng khác nhau, cụ thể như sau:
Giai đoạn ủ bệnh: Thông thường giai đoạn này sẽ diễn ra khoảng 1 đến 5 ngày và bệnh nhân thường không gặp phải những triệu chứng đặc trưng.
Giai đoạn khởi phát: Ở giai đoạn này bệnh thường diễn biến đột ngột và người bệnh có thể gặp phải một số triệu chứng như:
Sốt cao, có thể lên tới 39 đến 40 độ C, rét run, gai lạnh, cơ thể đau nhức, mệt mỏi, không muốn ăn... Trẻ nhỏ có thể sốt cao và co giật.
Người bệnh thường xuyên buồn nôn, đi ngoài phân lỏng và kèm theo triệu chứng đau quặn bụng thành từng cơn.
Thời kỳ toàn phát: Những biểu hiện ngày càng rõ ràng và nghiêm trọng:
Đau quặn vùng bụng, đau theo cơn.
Đau đại trực tràng.
Người bệnh mót rặn nhiều và muốn đi ngoài liên tục. Thậm chí có thể đi ngoài từ 20 đến 40 lần chỉ trong vòng 1 ngày.
Phân của người bị lỵ trực trùng thường có nhiều chất nhầy, có nước máu đỏ. Sau mỗi lần đi ngoài, lượng phân ít dần.
Vì đi ngoài quá nhiều nên người bệnh phải đối mặt với tình trạng mất nước và điện giải, suy kiệt, sa trực tràng, đau toàn bộ khung đại tràng.
Cơ thể người bệnh mệt mỏi, hốc hác, có thể bị sốt, môi khô và lưỡi bẩn...
Giai đoạn lui bệnh: Những triệu chứng bệnh bắt đầu thuyên giảm sau 1 đến 2 tuần.
3. Lỵ trực trùng có lây không?
Người là vật chủ duy nhất, là nguồn gây bệnh lỵ trực trùng trong cộng đồng. Ở giai đoạn cấp người bệnh thải ra 103 - 109 vi khuẩn/gram phân, thể nhẹ là 103 vi khuẩn/gram phân.
Shigella thường lây trực tiếp từ người sang người qua đường phân - miệng trong cùng một gia đình hoặc trong cùng nhà trẻ. Cũng có thể lây trực tiếp trong quan hệ đồng tính nam, là nguyên nhân tiêu chảy ở người đồng tính nam.
Cũng có thể lây gián tiếp qua trung gian như: Đồ dùng, thực phẩm, nước, ruồi nhặng, bồn vệ sinh, ao hồ, bể bơi bị phơi nhiễm phân người bệnh. Tại Việt Nam bệnh xuất hiện quanh năm ở miền Nam, miền Bắc hay gặp ở mùa hè.
4. Phòng ngừa lỵ trực trùng
Để phòng bệnh lỵ trực trùng cần chủ động thực hiện các biện pháp sau:
Thực hiện nghiêm túc việc vệ sinh ăn uống, nên ăn chín, uống sôi.
Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh.
Sử dụng nước sạch, giữ gìn vệ sinh nguồn nước công cộng.
Sử dụng nhà vệ sinh phù hợp, không phóng uế bừa bãi, xử lý phân, tuyệt đối không dùng phân tươi bón rau.
Khi có dấu hiệu nhiễm bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.
Trường hợp trong gia đình có người mắc bệnh lỵ trực trùng, bạn nên:
Khử khuẩn các chất thải bằng vôi sống 20%, nước vôi 10%.
Triệt khuẩn các vật dụng, quần áo của bệnh nhân bằng cách đun nước sôi ngâm quần áo, hoặc dùng dung dịch cloramin 2% để ngâm quần áo bệnh nhân.
Người trực tiếp chăm sóc bệnh nhân cần được theo dõi 7 ngày. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc chăm sóc bệnh nhân.
5. Điều trị lỵ trực trùng
Việc điều trị lỵ trực trùng cần được chú trọng, các phương pháp điều trị sau:
Bù nước điện giải: Uống Oresol, nếu không uống được thì có thể truyền dịch theo điện giải đồ.
Kháng sinh: Rút ngắn thời gian điều trị và thải trừ vi khuẩn ra phân.
Hạ sốt, ăn lỏng, ít một, nhiều bữa, đủ dinh dưỡng.
Giảm nhu động ruột.
Bệnh lỵ trực trùng có thể gây rối loạn nước điện giải, sốt cao, co giật, thủng ruột, sa trực tràng, nhiễm khuẩn huyết và Shock nhiễm khuẩn, suy dinh dưỡng do tiêu chảy kéo dài. Do vậy nếu có dấu hiệu bất thường thì cần đưa người bệnh đến các cơ sở y tế để điều trị kịp thời, phòng tránh nguy cơ lây lan bệnh và tạo thành dịch.
Ánh nắng bị lãng quên và hệ lụy sức khỏe đáng lo ngại ở người trẻ tuổi
Sống trong nhà quá nhiều, tránh nắng kỹ, làm việc điều hòa cả ngày khiến cơ thể thiếu vitamin D - nguyên nhân thầm lặng gây mỏi cơ, loãng xương và trầm cảm ở người trẻ. Ngày nay, cuộc sống hiện đại khiến con người dành phần lớn thời gian trong nhà: làm việc văn phòng, học trực tuyến, giải trí qua thiết...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Viêm loét dạ dày dễ tái phát vào dịp cuối năm

4 cách làm giảm nguy cơ đau cổ vai gáy

Xương rồng nhiều nhà chỉ trồng làm cảnh, dùng đúng cách bổ gan lại ngừa lão hóa

Sắp Tết, cảnh giác với bệnh sởi bùng phát ở trẻ em

Ba loại trà quen thuộc giúp giữ ấm và hạn chế tích mỡ bụng mùa lạnh

8 nguyên liệu nên thêm vào nước uống hàng ngày gia tăng lợi ích cho sức khỏe

Loại quả bán quanh năm ở chợ, kích thích tiêu hóa, giảm căng thẳng

8 loại rau quả giúp bạn không cần uống thực phẩm bổ sung vitamin C

Trà thải độc: Khi nào có lợi, khi nào có hại cho sức khỏe?

Ăn gì để tăng cường sức khỏe cho não bộ?

7 vị thuốc giúp giảm đau cơ hiệu quả trong mùa lạnh

Móc câu cắm sâu vào cổ cậu bé
Có thể bạn quan tâm

Hai thanh thiếu niên chặn bà lão đi xe đạp, cướp điện thoại
Pháp luật
14:31:47 08/02/2026
Bức tranh bằng ngọc màu trắng muốt nặng hơn 10 tấn, rao bán gần 4 tỷ đồng
Sáng tạo
14:27:32 08/02/2026
Taylor Swift 'đá xoáy' người yêu cũ của mình và Travis Kelce trong MV mới: 'Rác thì mãi là rác'?
Nhạc quốc tế
14:10:14 08/02/2026
Tết đừng để thiếu loại rau này trên mâm cơm, dân gian tin rằng giúp gia đạo êm ấm cả năm
Ẩm thực
14:03:56 08/02/2026
Hòa Minzy lên tiếng về màn ôm Đình Bắc đang gây xôn xao
Sao việt
14:01:33 08/02/2026
Nhà Clinton đề nghị điều trần công khai về quan hệ với tỷ phú Epstein
Thế giới
13:59:13 08/02/2026
Áo trễ vai phối mũ: Công thức thời trang đang được nhiều cô gái yêu thích
Thời trang
13:58:20 08/02/2026
Tuấn Trần - Phương Anh Đào đến mức này rồi sao?
Hậu trường phim
13:58:03 08/02/2026
"Viên ngọc bí ẩn" hiếm người biết của phim Hàn hiện tại: Nam chính như Lee Min Ho, xem dính cứng ngắc
Phim châu á
13:50:51 08/02/2026
Hòa Minzy "quẩy tung" với hit Bắc Bling, Đức Phúc tái hiện màn trình diễn khuynh đảo quốc tế tại Gala Wechoice Awards 2025
Nhạc việt
13:44:17 08/02/2026
Trẻ ít uống nước mùa lạnh: đường ruột ‘than khát’, miễn dịch suy giảm
Vì sao thuốc lá điện tử lại nguy hiểm?


Cứ nghĩ tê tay do mỏi, ai ngờ mắc bệnh nguy hiểm
Tại sao phụ nữ mang thai nên tiêm vaccine cúm?
Triệu chứng báo hiệu bị cường giáp
Ngủ li bì hai ngày, cháu bé 13 tuổi nhập viện khẩn cấp
Cha mẹ 'anti vaccine', bé gái 4 tuổi gánh hậu quả
Tăng cường giám sát các ca mắc sởi tại Hương Khê
Phòng chống dịch bệnh, khám chữa bệnh sau bão, lũ
Hai lý do khiến bệnh sốt xuất huyết trở nặng
Gần 53.000 ca mắc sốt xuất huyết trên cả nước
Bình Dương ghi nhận số ca mắc bệnh sởi tăng cao
Các đợt bùng phát bệnh tay chân miệng sẽ trở nên trầm trọng hơn do biến đổi khí hậu
Xuất hiện ổ dịch tiêu chảy tại Cao Bằng
Hơn 3.300 ca mắc tay chân miệng tại TP.HCM
Nguy cơ bệnh sốt rét quay trở lại Hà Tĩnh
Gia Lai tăng cường phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng trong trường học
Nguy cơ bùng phát một số dịch bệnh: Cần bịt 'lỗ hổng' miễn dịch
Nguy cơ bệnh dại bùng phát
Gia tăng bệnh nhi viêm đường hô hấp tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam
Sốt xuất huyết uống nước dừa được không?
Hơn 1.000 người chết vì sốt xuất huyết bùng phát tại Bangladesh
Triệu chứng của bệnh đậu mùa khỉ
Cô gái bị liệt tay chân do kéo căng cổ sai cách
3 loại quả 'đại bổ' cho gan, nhất cái số 1 mùa này ở Việt Nam rất nhiều
Ăn loại rau xanh này có thể hỗ trợ phòng ngừa đột quỵ
Chuyên gia chỉ cách ăn uống để làm chậm hấp thu rượu
Xoa bóp bấm huyệt giúp giảm đau cơ do lạnh
Việt Nam có vị thuốc ngọt thanh, ăn vào sức khỏe lẫn sắc đẹp đều thăng hạng
Một kiểu ăn uống có thể giúp nữ giới ngừa mọi loại đột quỵ
Loại quả quen thuộc giúp cơ thể hồi sức sau khi uống rượu bia
Em bé sơ sinh không thể tiếp tục sự sống vì sai lầm của người mẹ
Đúng ngày mai, thứ Hai 9/2/2026, 3 con giáp sự nghiệp tăng tiến như 'hổ mọc thêm cánh', buôn may bán đắt, gặp hung hóa cát, hốt tài lộc thiên hạ
Nghi ngờ chồng có quỹ đen để ngoại tình, tôi bòn rút tạo tiền riêng, đến ngày anh mất phát hiện sự thật mới bàng hoàng
Năm 2026 rực rỡ của 3 con giáp này: Đào hoa nở rộ, người cũ không rủ cũng tới, người mới vừa gặp đã muốn trăm năm
Đúng 20h hôm nay, ngày 8/2/2026, 3 con giáp Tam Cục che chở, cải mệnh đổi đời, ung dung hưởng lộc, may mắn không ai bằng
Mỹ nhân Hoàn Châu Cách Cách quỳ xuống rửa chân cho mẹ chồng quý tộc, nai lưng trả nợ 4.000 tỷ cho chồng đại gia
Nam ca sĩ mới nổi đã hẹn hò, thẳng tay vứt quà fan tặng vào thùng rác giờ nhận cái kết thê thảm
Du khách háo hức đi tham quan... nghĩa địa
Võ Hạ Trâm liên tục gặp sự cố khi hát live
Lên giường với bạn gái cũ sau 3 năm chia tay, lúc rời đi, cô ấy nhắn 1 câu khiến tim tôi muốn ngừng đập
"Cậu cả" Bến Tre cưới vợ: Biệt phủ to nhất vùng được phủ kín bằng 200 loại hoa, cô dâu xinh như công chúa
Bốn án tù chung thân dành cho nhóm quản lý đường dây lừa đảo tại Campuchia
SOOBIN nhập viện
Những "tai mắt" quan trọng góp phần phá án vụ cướp ngân hàng ở Gia Lai
Jack lọt đề cử 100 gương mặt đẹp nhất thế giới 2026
Đàm phán không đột phá, Tổng thống Trump ký lệnh trừng phạt Iran
Một người bị xử lý khi xúc phạm Trung tá CSGT hy sinh tại Thái Nguyên