“Lính cứu hộ” mỏ
“Người ta quen nghĩ chúng tôi thường xuyên trong tình trạng “thất nghiệp”. Hiển nhiên ngay cả chúng tôi cũng mong mình “thất nghiệp” theo một nghĩa tử tế nào đó. Nhưng thực ra chưa bao giờ là như thế…”.
Kỹ sư Phạm Văn Huyên – Giám đốc Trung tâm Cấp cứu mỏ (TTCCM) – Vinacomin – nhìn thẳng vào người đối thoại, mỉm cười, kết thúc cuộc trò chuyện giữa chúng tôi kéo dài suốt buổi sáng ngày thứ nhất…

Ở đây, tập dượt sẵn sàng ứng cứu là công việc thường nhật.
Ngày thứ hai…
Tôi trở lại tìm Huyên, mục đích là muốn nhìn tận mắt hiện trường của cuộc hội thao kỹ thuật cấp cứu mỏ chuyên nghiệp thường niên diễn ra 2 năm một lần vào năm chẵn (năm lẻ dành cho lực lượng bán chuyên). Trên mặt bằng hiện trường rộng khoảng 0,5ha nằm sát khu văn phòng trung tâm – đây cũng chính là bãi tập thường xuyên của lực lượng CCM toàn trung tâm mỗi tháng hai kỳ tập trung. Xe cứu hộ đa năng công trình xa xe cứu hỏa đậu thành hàng. Ba đội thi của 3 đơn vị thành viên trực thuộc trung tâm: Uông Bí, Hạ Long và Cẩm Phả đồng phục tề chỉnh dàn hàng thẳng tắp.
Khoa mục đầu tiên – “điều lệnh đội ngũ” kết thúc khá nhanh trong vòng một giờ đầu của buổi sáng. 10h, nắng bắt đầu gay gắt. Đây cũng là lúc cuộc đấu căng thẳng nhất. Song song với khoa mục “tháo lắp máy thở” – thứ phương tiện sinh tử của người làm nghề cứu hộ hầm lò, thời gian thao tác tính từng giây. Đứng trong lều bạt, nhưng các đội viên mồ hôi đều ướt đầm đìa. Khoa mục: “Tìm kiếm nạn nhân” có lẽ là phần sinh động nhất: Một đường lò thiết kế nằm dưới lòng đất dài 400m. Trong đó, người ta đã đốt củi và than, tạo ra độ nóng từ 45 đến 50 độ bách phân với hàm lượng khí độc CO2 và CO lớn gấp 10 lần thực tế.
Theo dõi qua màn hình, thấy các thành viên tham gia phải xử lý hàng loạt tình huống: Tụt lò, đổ lò tìm kiếm và sơ cứu các nạn nhân bị gãy xương hoặc ngất lâm sàng. Giữa không gian chật chội, thiếu dưỡng khí và thiếu sáng, các nhân viên cứu hộ thực hiện hối hả các thao tác chèn kích, dựng lại vì lò “đóng nhói”, củng cố độ giằng không cho đá lở. Một nhóm khác tiến hành băng nẹp cho một thợ lò bị gãy xương đùi và lắp máy thở phụ cho một người khác đang bị ngất…
Tôi hỏi Phạm Văn Triển – thành viên trạm Cẩm Phả: “Có căng thẳng lắm không?”. “Cũng khá nhọc vì áp lực thời gian của phần thi này không quá 55 phút. Nhưng căng thẳng về tâm lý thì không. Bởi vì dù thế nào, đây vẫn là tình huống giả định. Hơn nữa, anh em đã rất quen với các trạng huống này. Mỗi tháng 2 lần, chúng tôi đều phải tập trung về đây để thực hành thuần thục các phương thức cứu hộ với một cách thường quen gọi: “Tập máy thở”.
Tập máy thở – nghĩa là phải xuống lò phải mang vác trên người từ 25 – 30kg thiết bị và công cụ các loại. Từ chiếc máy thở trên lưng trọng lượng 14kg, đến bình tự cứu, cưa, búa, chòng, kích, cáng, túi y tế… đáng sợ nhất vẫn là khí độc và độ nóng. Điều kiện luyện tập được giám sát bằng hệ thống camera, buộc mọi người phải nỗ lực với cường độ cao nhất và không cho phép người ta bất cẩn trong bất kỳ thao tác nào. Ngay tại hiện trường này, nhìn vào gương mặt và tư thế mỗi thành viên, đã có thể tin họ như tin vào những người lính.
Kiểm tra thiết bị cá nhân trước giờ xuất phát – Ảnh: N.M.P
Hồi ức của Trìu
Em không thể nhớ đã tham gia bao nhiêu cuộc cứu hộ ở vùng than Cẩm Phả này. Nghề lò như chiến trận. Dân cấp cứu mỏ với thợ lò cũng như anh em sinh đôi. Chỉ có khác nhau một điều: Khi lâm sự, thợ lò phải chạy ra, thì quân cấp cứu mỏ phải lao vào. Không trải qua nghề lò, không thể theo nổi nghề này. Nghĩa là trước tiên thể lực phải cường tráng sức chịu đựng phải bền dai.
Sau nữa là phải nắm thật chắc các nguyên lý xử lý kỹ thuật của cả nghề mình lẫn nghề lò. Không thế, đừng nói làm gì giữa cảnh đổ nát chồng chất, ngột ngạt và mù mịt ấy. Nhát chết càng nên giải nghệ sớm. Bác hỏi em có nhát chết không ư? Hồi đầu cũng kinh lắm chứ. Tay đào nhưng đầu thì nghĩ đến cái trần lò đen kịt như cựa quậy bên trên. Nhưng anh em mình còn trong đó, không biết sống chết ra sao, đành cố mà liều. Vậy là em cũng đã theo nghề được 13 năm.
Cứu lò nổ khí có rồi. Cứu lò cháy khí có rồi. Cứu lò sập có rồi. Cứu lò bục nước có rồi. Cõng người sống, cõng người chết có cả. Chỉ không nhớ được tên. Thương nhất là vụ sập lò của Xí nghiệp xây lắp mỏ Uông Bí năm 2005. Nạn nhân em cõng ra ngoài là một thợ lò mới 21 tuổi. Em ấy bị vì chống đè trong tư thế chân tay co quắp hết.
Nghe kể, buổi sáng em ấy vừa lĩnh lương, định xin nghỉ ít bữa về thăm nhà. Nhưng tổ cần người nên ở lại. Lúc tắm rửa cho em ấy ở bờ suối, em vừa khấn xin, vừa cắn răng uốn cho em ấy thẳng lại các khớp xương. Vì không thế, không thể đặt được vào quan tài. Em ấy lạnh ngắt rồi mà lòng mình thì chỉ sợ làm nó đau. Nghề này, ủy mị khó theo được. Nhưng không có tình thương cũng không làm nổi đâu. Em nghĩ thế.
Bác bảo em già quá phải không? Có lẽ do vất vả. Đúng tuổi, em mới 37. Em vốn gốc thợ lò bậc 4. Nhưng làm được 2 năm thì được điều về Trạm cấp cứu mỏ Cẩm Phả. Gặp vợ em cùng trạm, cùng cảnh dân quê nên lấy nhau. Trạm cho đám đất làm nhà thế là giờ thành người Cẩm Phả. Chúng em đã có hai cháu. Thằng đầu lớp 5. Đứa gái mới 4 tuổi. Còn mệt lắm. Người ta thường nghĩ, cấp cứu mỏ là một “nghề ngồi chờ”. Thật ra, hằng tháng, ngoài luyện tập định kỳ ở trung tâm, bọn em vẫn phải đi lò. Rất nhiều việc phải làm: Lấy mẫu khí phân tích, giám sát tình trạng kỹ thuật của đường lò can thiệp đối với những biểu hiện mất an toàn…
Mỗi năm, một người phải có 40 công sản xuất trực tiếp và hưởng lương sản phẩm tại địa bàn phụ trách. Mỏ Thống Nhất nơi em giám sát về công tác phòng ngừa sự cố, cũng là nơi em có bổn phận phải lao động như một thợ lò thực thụ. Đây không phải là chuyện kiếm tiền mà là ném người làm nghề vào tận lõi của đời sống thật. Em lại đang theo học năm thứ hai ngành khai thác hầm lò – Đại học Công nghiệp. Chẳng nhàn nhã tí nào. Người ta hay chúc bọn em “thất nghiệp” là chúc cho sang miệng đấy bác ơi!
Nghề khắc nghiệt
Phạm Văn Huyên cho biết: Năm 2011, đơn vị của anh đã chính thức gia nhập Hiệp hội Cấp cứu mỏ quốc tế. Và sắp tới công trình đầu tiên khoa học đầu tiên mang tên “Phần mềm tam giác nổ” do trung tâm nghiên cứu, phối hợp với Viện Điện tử – Tin học thiết kế nhằm triệt tiêu chính xác các điểm nổ nguy hiểm khi hầm lò sự cố đã được ứng dụng rộng rãi trong ngành than từ năm 2007 sẽ được báo cáo trước hiệp hội này.
Đây cũng chính là bước tiến mới của ngành cấp cứu mỏ trước đòi hỏi bức thiết của vùng than. Nhìn tổng thể về phương tiện kỹ thuật, bên cạnh một giàn xe và các loại thiết bị cứu hộ cá nhân hiện đại cùng một phòng thử nghiệm môi trường đạt tiêu chuẩn VILAS, TTCCM Vinacomin có thể xếp là một trong số đơn vị mạnh của ngành than.
Tuy nhiên, điều đáng nói nhất vẫn là nguồn lực và phương pháp tổ chức để bảo đảm luôn duy trì được một đội ngũ sung sức, kỷ luật và tinh nhuệ. Ở đây, hoạt động nghiệp vụ được áp dụng ngặt nghèo như một trại lính. Tổng biên chế 255 nhân viên. Trong đó, 140 người trực tiếp làm nhiệm vụ cứu hộ. Phân theo ba vùng: Hạ Long, Cẩm Phả và Uông Bí.
Chế độ trực 24/24h. Mỗi vùng được phân công hằng tháng nhất thiết phải có 20 ngày thực địa đường lò. Sáng học chuyên môn, chiều làm việc, rút kinh nghiệm. Thể thao ngoài giờ bắt buộc. Lực lượng tuyến chính, mỗi tuần phải có hai buổi tập thở. Mỗi tháng là 4 bài kiểm tra thực hành các bộ môn. Mỗi quý một kỳ kiểm tra thể lực, điều lệnh đội ngũ, kết hợp chạy 100m mang thiết bị vượt chướng ngại vật. 2 năm luân chuyển nhân viên một lần để bảo đảm sự trẻ hóa và loại khỏi danh sách những người “không hợp” với nghề. Nhân viên mới tiêu chuẩn đầu tiên phải là thợ lò từ bậc 4 và đã qua làm việc 2 năm.
Huyên bảo: “Sau báo động 60s, xe đã phải xuất phát. Không khắc nghiệt, còn cứu được ai!” Chính Huyên từng bị ngất ngay trong lò do nhiễm khí CO và một đồng nghiệp của anh đã chết khi họ đang tìm kiếm nạn nhân trong vụ nổ metan khủng khiếp tại mỏ Khe Chàm năm 2008. Hơn ai cả, Huyên hiểu thấu nghề của anh. Thiếu kỷ luật hoặc bất cẩn một chút, sẽ không còn cơ may để hối hận. Trên thực tế, mỗi năm khai thác than hầm lò trung bình xảy ra từ 12 – 15 vụ tai nạn lao động gây chết người.
Và hiện tại, ngành than đang phải đồng loạt đưa sản xuất xuống sâu hơn. Những nguy cơ cháy nổ khí luôn ngày càng lớn và đó là áp lực nặng nề nhất đối với lực lượng cấp cứu mỏ. Trả lời câu hỏi: Liệu trung tâm này, có theo kịp tốc độ xuống sâu của ngành than trong vài ba năm tới hay không? Phạm Văn Huyên trầm ngâm: “Đội ngũ tinh nhuệ. Nhưng chúng tôi vẫn đang cần rất nhiều, đặc biệt là thiết bị khoan sâu. Là lính cứu hộ số 1 của nghề mỏ mà không theo kịp thợ lò thì vô duyên quá. Nhưng mà tôi tin, hòn than sẽ cho chúng tôi tất cả”.
Theo Dantri
Ôtô 4 chỗ sụp hố 'tử thần'
Tối 4/11, ôtô 4 chỗ do nữ tài xế lái đã sụp hố ở đầu hẻm 175 Cách Mạng Tháng Tám (phường 13, quận 10, TP HCM). Bánh xe sụp xuống hố. Ảnh: An Nhơn. Chị Vũ Thanh Thúy (30 tuổi, ngụ quận 2) lái ôtô 4 chỗ màu xanh chở người bạn chạy trên đường Cách Mạng Tháng Tám, hướng từ vòng...
Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Phát hiện 123 con lợn nhiễm bệnh được chở ra chợ bán cho thương lái

Trích camera tìm nam thanh niên cùng xe máy mất tích giữa cây cầu Chìm

Cụ ông tử vong sau khi rơi từ tầng cao xuống đất ở Hà Nội

Giấu thiết bị điện tử dưới nách và chân để gian lận thi sát hạch lái xe

Giải cứu 6 người đang ngủ trong căn nhà bốc cháy ngùn ngụt

Cuốn sổ tay đặc biệt ghi hành trình tìm 99 liệt sĩ nằm chồng 4 lớp ở công viên Lê Thị Riêng

Không khí lạnh lại sắp tràn xuống, Hà Nội rét 14 độ, miền Trung mưa lớn

Đi soi ếch ban đêm, phát hiện bé gái sơ sinh trong thùng xốp giữa rừng cao su

Hình ảnh mái kho nhà máy giấy lớn nhất Cần Thơ đổ sập, biến dạng sau nhiều giờ cháy

Ô tô tải tông gãy lan can cầu, lao xuống sông chìm nghỉm, tài xế bơi vào bờ

Hiện trường vụ cháy nhà máy giấy lớn nhất Cần Thơ, lửa bao trùm hàng chục nghìn m

3 xe đầu kéo tông liên hoàn, bốc cháy ngùn ngụt, 2 tài xế dương tính ma túy
Có thể bạn quan tâm

Phim có Vân Dung rời rạp, phim có Tiểu Vy nguy khốn
Hậu trường phim
00:01:40 23/11/2026
Anh quản ngục đẹp trai ở trại giam hot nhất MXH Việt hiện tại, làm được anh cười chỉ có đúng 1 người!
Phim việt
23:52:50 22/11/2026
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin xin từ chức sau kỳ thi đại học
Thế giới
23:31:05 22/11/2026
Đời tư kín tiếng của 'diễn viên nghìn tỉ' càn quét phòng vé Việt dịp cuối năm
Sao việt
23:24:17 22/11/2026
Britney Spears xin lỗi gia đình sau nhiều năm mâu thuẫn
Sao âu mỹ
23:21:44 22/11/2026
Trấn Thành bồi hồi kể kỷ niệm được Ngọc Sơn quan tâm thuở mới vào nghề
Tv show
23:19:35 22/11/2026
Mâm cơm nhà tối nay tôi nấu thực đơn 5 món mà chồng con tấm tắc khen là "cực kỳ hao cơm"!
Ẩm thực
23:12:41 22/11/2026
Hạt diêm mạch được ví là "mẹ của các loại ngũ cốc" đặc biệt tốt cho 4 nhóm người này
Sức khỏe
23:03:38 22/11/2026
Ca sĩ Bảo Trâm Idol: Từ nhân viên văn phòng đến ca sĩ của concert quốc gia
Nhạc việt
22:37:39 22/11/2026
Hoa hậu 50 tuổi bị bắt: Vạch trần đường đi của 620 tỷ đồng, chồng nhận 75 tỷ
Sao châu á
22:34:52 22/11/2026
Thiếu nữ 16 tuổi nhận là mẹ bé trai bị bỏ trong thùng rác
Mỗi ngày hàng trăm “tài công nhí” điều khiển phương tiện vận tải trên sông
Cầu Phú Mỹ "tê liệt" vì xe container đâm dải phân cách
Xe tải mất lái, lật ngửa trên đường cao tốc
Cứu hộ xe khách lao xuống vực sâu 35 m
Xe tải nát đầu vì mất lái
Quảng Ninh: "Xế hộp" cháy trơ khung khi đang chạy trên đường
Ra quân "dẹp loạn" tại mỏ than đẹp nhất Quảng Ninh
Xe cứu hộ tông xe tải, 1 người nguy kịch
Xe lật, bia chảy tràn quốc lộ
Thanh tra giao thông cấp quận "dài cổ" chờ xe cứu hộ
Xe cứu hộ đâm hai bà cháu gần hầm Thủ Thiêm
Vụ người dân phản đối NM ximăng Lam Thạch: Tạm giữ 9 người quá khích
Sơn La: Xe cứu hộ giao thông... đâm liên hoàn, cán chết 3 ngườ
Xem ti vi trong nhà, bị ô tô lao vào đâm chết
Bắc Bộ trời rét, Trung Bộ mưa to
TPHCM sắp đón đợt triều cường vượt báo động 3, vùng biển động mạnh
Vợ về trước, chồng ở lại tắm biển rồi gặp nạn tử vong tại Vũng Tàu
Cứu nạn nhân đuối nước ở Nha Trang, 1 người tử vong, 1 người nhập viện
Đào sâu tới 3m, tìm thấy 16 hài cốt liệt sĩ tại trụ sở xã cũ ở Cần Thơ
Miền Bắc sắp đón không khí lạnh, rét trở lại sau ít ngày ấm lên
Mưa dông ở Nam Bộ gia tăng, tập trung vào chiều tối
Miền Bắc hửng nắng trước khi đón thêm đợt không khí lạnh mới
Nữ ca sĩ đình đám SN 1995 công bố tin cưới và mang thai cùng lúc với chồng quân nhân
Sắc vóc quyến rũ của "nữ thần màn ảnh Hàn" Kim Hye Soo ở tuổi 56
Công chúa Kpop gặp "đối thủ nặng ký", 5 năm tranh nhau spotlight không biết mệt
Từ thứ Hai 23/11 đến hết tháng 11: 3 cung hoàng đạo đón vận may lớn, Cơ Hội Tăng Lương
Từ nay tới Tết Dương Lịch: 3 con giáp Tiền Về Như Nước
4 con giáp có khả năng "âm thầm làm giàu" trong năm 2027: Càng về hậu vận càng sung túc, vị trí thứ 2 đặc biệt đáng chú ý
Tử vi tuần mới 12 con giáp (23 - 29/11): Tuổi nào có cơ hội tăng thu nhập, tuổi nào cần giữ tiền?
7 ngày cuối cùng tháng 11 dương: 3 con giáp Tiền - Tài - Danh - Lộc hội tụ làm gì cũng thuận lợi
Đẳng cấp Triệu Lệ Dĩnh
Mẹ vợ của nam diễn viên ngông cuồng nhất showbiz: Là đại gia kim cương, trẻ đẹp cao 1m75 và hơn con rể 6 tuổi
Ông Trump ra sắc lệnh hạn chế chia sẻ thông tin với Quốc hội Mỹ
Google vấp phải phản ứng từ chính nhân viên khi muốn đưa AI vào trường học
Một "thành phố chết" bất ngờ gây sốt: Chỉ có 5 chiếc taxi, đến chuột cũng không buồn ở
3 con giáp càng nổi bật càng dễ bị ghét ngầm
"Con gái" Trấn Thành 10 tuổi giật giải tại LHP Việt Nam, có bộ sưu tập nghìn tỷ: Càng lớn càng quá xinh đẹp
49 ngày tới: 3 con giáp Trúng Số giàu to
Trúng số độc đắc đúng ngày 22/11/2026, 3 con giáp như 'ngựa phi nước đại', công việc kiếm bộn tiền, không hoá rồng cũng hoá phượng hoàng