Liên hợp quốc đứng trước nguy cơ cạn kiệt tiền mặt

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo tổ chức này đang đứng bên bờ sụp đổ tài chính và có thể cạn tiền mặt trong những tháng tới.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres (Ảnh: AFP).

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo Liên hợp quốc đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt tiền mặt, do các khoản phí chưa thanh toán và thiếu hụt ngân sách từ các quốc gia thành viên đã làm gián đoạn các hoạt động quan trọng.

Theo các kênh truyền thông, ông Guterres đưa ra cảnh báo trong một bức thư gửi tới tất cả 193 quốc gia thành viên Liên hợp quốc trong tuần này.

“Cuộc khủng hoảng đang ngày càng trầm trọng, đe dọa việc thực hiện các chương trình và có nguy cơ dẫn đến sụp đổ tài chính. Và tình hình sẽ còn xấu đi hơn nữa trong tương lai gần”, ông Guterres viết trong một bức thư gửi đại sứ các nước vào ngày 28/1.

Ông kêu gọi các quốc gia thành viên phải thực hiện các khoản thanh toán bắt buộc hoặc phải cải tổ các quy tắc tài chính của tổ chức để tránh một “sự sụp đổ tài chính sắp xảy ra”.

Tổng thư ký cho biết Liên hợp quốc đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính “ngày càng trầm trọng, đe dọa việc thực hiện các chương trình”, với nguy cơ cạn kiệt tiền mặt vào tháng 7 tới.

Những cảnh báo này được đưa ra khi Mỹ, quốc gia đóng góp lớn nhất cho Liên hợp quốc, cắt giảm khoản tài trợ tự nguyện cho nhiều chương trình của Liên hợp quốc và giảm mạnh chi tiêu viện trợ vào năm 2025.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mô tả Liên hợp quốc là tổ chức có “tiềm năng to lớn”, nhưng cho rằng tổ chức này chưa phát huy hết tiềm năng. Ông Trump đã thành lập một Hội đồng Hòa bình theo sáng kiến của Mỹ.

Tổng thống Trump cho biết động thái này nhằm “chấm dứt việc người đóng thuế Mỹ phải đóng góp và tham gia vào các tổ chức thúc đẩy các chương trình nghị sự toàn cầu hóa hơn là các ưu tiên của Mỹ”.

Tuần trước, Mỹ chính thức rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới của Liên hợp quốc.

Vào cuối tháng 12/2025, Mỹ cam kết 2 tỷ USD cho các chương trình nhân đạo của Liên hợp quốc, cảnh báo rằng tổ chức quốc tế này phải “thích nghi hoặc sẽ sụp đổ”.

Thống kê của Liên hợp quốc cho thấy tổng đóng góp nhân đạo của Mỹ đã giảm xuống còn 3,38 tỷ USD vào năm ngoái, chiếm khoảng 14,8% tổng số toàn cầu, giảm mạnh so với 14,1 tỷ USD năm 2024 và mức đỉnh 17,2 tỷ USD năm 2022.

Các nước đóng góp hàng đầu khác của phương Tây, bao gồm Đức và Anh, cũng giảm viện trợ khi chuyển nguồn lực sang chi tiêu quân sự, tạo ra một cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trọng.

Được thành lập năm 1945, Liên hợp quốc có 193 quốc gia thành viên và hoạt động nhằm duy trì hòa bình và an ninh quốc tế, thúc đẩy quyền con người, khuyến khích phát triển kinh tế xã hội và điều phối viện trợ nhân đạo.

Theo quy định của Liên hợp quốc, khoản đóng góp phụ thuộc vào quy mô nền kinh tế của mỗi quốc gia thành viên. Nhưng đến cuối năm 2025, số tiền nợ chưa thanh toán đã lên tới mức kỷ lục 1,57 tỷ USD.

Tổng thư ký Guterres đã thành lập một nhóm công tác cải cách vào năm 2025, được gọi là UN80, nhằm mục đích cắt giảm chi phí và cải thiện hiệu quả của Liên hợp quốc.