Làn sóng ‘yakuza mới’ tại Nhật Bản

Cảnh sát gần đây bắt giữ nghi phạm đứng đầu một trong những nhóm tội phạm có tổ chức tokuryu lớn nhất Nhật Bản, song chuyên gia cho rằng tokuryu có thể hoạt động mà không cần thủ lĩnh.

Các thành viên yakuza xăm trổ đầy mình tại Lễ hội Sanja Matsuri ở quận Asakusa, Tokyo hồi năm 2016.

Cảnh sát Tokyo cho biết Horakia Obata (40 tuổi) đã bị bắt hôm 26/1 trên đảo Amami thuộc tỉnh Kagoshima, miền Nam Nhật Bản. Obata bị cáo buộc cầm đầu Natural, một băng đảng tokuryu chuyên săn lùng phụ nữ trên đường phố Tokyo để phục vụ cho ngành công nghiệp tình ái. Obata phủ nhận mọi cáo buộc và dùng quyền im lặng, Fuji News Network đưa tin.

Theo South China Morning Post , vụ bắt giữ thủ lĩnh của băng đảng tokuryu lớn nhất Nhật Bản sau gần một năm truy đuổi cho thấy tokuryu đang dần lấn át yakuza (xã hội đen) như thế nào và khiến giới chức lo ngại ra sao.

Tokuryu là gì?

Tokuryu – viết tắt của tokumei ryudo – nghĩa là ẩn danh và linh hoạt. Đây là một hiện tượng tương đối mới trong giới tội phạm Nhật Bản. Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản lần đầu dùng thuật ngữ này để mô tả các mạng lưới tội phạm nổi lên trong thập niên qua trong bối cảnh chính quyền siết chặt luật pháp để diệt trừ các băng đảng yakuza truyền thống.

Yakuza truyền thống có hệ thống cấp bậc và tuân thủ các quy tắc ứng xử nghiêm ngặt. Trong khi đó, tokuryu gần như không cơ cấu thứ bậc, linh hoạt, đồng thời áp dụng công nghệ tuyển mộ thành viên và liên lạc.

Horakia Obata – nghi phạm đứng đầu một trong những nhóm tội phạm có tổ chức tokuryu lớn nhất Nhật Bản.

Theo Guardian , các thành viên trong một tokuryu thường không quen biết nhau hoặc “đầu não”. Tokuryu thực hiện các hành vi từ cướp bóc và giết người.

Cách tiếp cận mới này với tội phạm có tổ chức giúp tokuryu dần chiếm ưu thế so với yakuza, mặc dù hai bên vẫn bắt tay nhau trong một số lĩnh vực.

Theo cảnh sát Tokyo, Obata đã trả cho các thành viên của một nhóm nhỏ thuộc băng đảng Yamaguchi-gumi – một tổ chức yakuza hàng đầu – 600.000 yen (gần 4.000 USD) tiền mặt. Đổi lại, Natural sẽ được phép tiếp cận phụ nữ ở quận Shibuya, Tokyo.

Natural bắt đầu hoạt động tại khu giải trí về đêm Kabukicho của Tokyo vào năm 2019, giới thiệu các cô gái trẻ gia nhập đường dây kinh doanh tình ái trên khắp cả nước. Vào thời kỳ đỉnh cao, Natural có khoảng 1.500 thành viên và kiếm được 4,5 tỷ yen (29,4 triệu USD) mỗi năm.

Guồng máy kinh doanh rải rác nhưng hiệu quả

“Tôi gọi họ là ‘làn sóng yakuza mới’ bởi họ hoạt động song không có những đặc điểm của một nhóm yakuza truyền thống, như không có văn phòng công khai hay cấu trúc gia đình chính thức”, Jake Adelstein – tác giả cuốn sách Tokyo Vice: An American Reporter on the Police Beat in Japan và chuyên gia về các nhóm tội phạm ngầm của Nhật Bản – chia sẻ.

“Tokuryu hoạt động trên toàn quốc, gần như là một tập đoàn với các vai trò chuyên biệt. Các thành viên rải rác trên đường phố tuyển mộ, điều phối, lập hợp đồng, thu tiền,… Do đó, việc xác định kẻ cầm đầu rất khó khăn, và chúng ngay lập tức thay thế các bộ phận nếu bị cảnh sát phát hiện”, ông chia sẻ thêm.

Theo ông Adelstein, mặc dù một tay “săn đầu người” trông như hoạt động đơn lẻ, hệ thống quản lý tập trung của Natural cho phép thu thập và theo dõi các khoản phí môi giới phụ nữ trên khắp Nhật Bản. Nhờ đó, Natural trở thành một guồng máy kinh doanh trị giá hàng tỷ yen mỗi năm.

“Các cơ sở người lớn trả tiền cho Natural bởi chúng cung cấp ‘nguồn cung’ ổn định và liên tục”, ông Adelstein nói.

Một người đàn ông đi ngang qua biển hiệu tại một quán bar ở quận Kabukicho, Tokyo.

Tokuryu cũng môi giới cho các host club. Host club phục vụ phụ nữ, nơi đàn ông cung cấp dịch vụ bầu bạn và “mối quan hệ lãng mạn”, còn khách hàng nữ trả tiền đồ ăn cùng đồ uống đắt tiền. Một số khách hàng dính phải khoản nợ lớn, bị ép dấn thân vào con đường mười tám cộng để trả nợ.

“Mô hình kinh doanh này không chỉ kết nối cung – cầu, mà còn tạo điều kiện cho cả đường dây sinh lời”, ông Adelstein nói.

Sự trỗi dậy của tokuryu khiến Sở Cảnh sát thủ đô Tokyo lo ngại tới mức gần đây, họ chuyển trọng tâm khỏi các nhóm yakuza truyền thống sang nhóm tội phạm mới nổi và khó xác định này.

“Năm 2025, ước tính có khoảng 10.000 thành viên của các nhóm tokuryu khác nhau trên cả nước. Ở nhiều nơi, họ có mối quan hệ gần như cộng sinh, hoạt động song song với các băng đảng yakuza. Tuy nhiên, yakuza đang mất dần thành viên và ảnh hưởng. Tôi cho rằng trong nền kinh tế ‘việc làm tự do’ (gig economy), việc các nhóm mới phát triển và thay thế cách làm ăn truyền thống là điều không thể tránh khỏi”, ông Adelstein kết luận.

Sau những chiến dịch trấn áp liên tục các băng đảng yakuza, số lượng thành viên đã giảm xuống còn 18.800 người trong năm 2024, từ mức đỉnh hơn 180.000 người vào những năm 1960. Độ tuổi trung bình của các thành viên yakuza cũng tăng lên đều đặn.

Thế hệ yakuza lớn tuổi khó dụ dỗ thanh niên trẻ bằng tiền bạc. Nhật Bản siết chặt nhiều luật lệ khiến cuộc sống xã hội đen ngày càng kém hấp dẫn: Các thành viên yakuza bị cấm mở tài khoản ngân hàng, lấy thẻ tín dụng, mua bảo hiểm hoặc thậm chí ký hợp đồng điện thoại di động.

“Dân số già hóa của Nhật Bản dĩ nhiên là một yếu tố, nhưng thế giới yakuza không còn là lựa chọn hấp dẫn thanh niên nữa. Họ phải hy sinh rất nhiều để sống cuộc đời của một xã hội đen, nhưng lợi ích thu về chẳng đáng là bao”, Tomohiko Suzuki – chuyên gia về yakuza – chia sẻ.