Khủng hoảng Ukraine: Nga còn quân át chủ bài

Căng thẳng giữa Nga và phương Tây đang leo thang lên đến đỉnh điểm vì cuộc khủng hoảng ở Ukraine. Trong thế bị dồn ép, gây áp lực, Nga có thể tung ra quân át chủ bài khiến phương Tây choáng váng, không thể chống đỡ. Đó là chiêu cung cấp tên lửa siêu tinh vi mà Nga từng đe dọa sẽ bán cho Iran.

S-300

Tuần trước, nguồn tin từ Reuters đã lần đầu tiên đưa tin về việc Nga đang chuẩn bị thực hiện một thỏa thuận đổi hàng hóa lấy dầu mỏ với Iran có trị giá lên tới 20 tỉ USD. Theo một quan chức giấu tên của Iran cho biết, thỏa thuận trao đổi này bao gồm cả vũ khí. Thông tin trên chưa được kiểm chứng về độ chính xác nhưng nếu nó thực sự xảy ra thì sẽ là một “cú giáng mạnh” vào nỗ lực gây sức ép với Iran của phương Tây.

Giao dịch giữa Moscow và Tehran sẽ giúp làm dịu áp lực kinh tế mà Iran đang phải gánh chịu vì những đòn trừng phạt hà khắc, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, của Mỹ và phương Tây. Đây là những biện pháp trừng phạt mạnh tay mà Nhà Trắng hy vọng sẽ khiến nước Cộng hòa Hồi giáo Iran phải đến bàn thương lượng, thỏa hiệp với họ. Thỏa thuận với Moscow có thể sẽ gây đổ vỡ đối với những cuộc đàm phán mà Tổng thống Mỹ Barack Obama đang hy vọng qua đó thuyết phục được Iran từ bỏ chương trình hạt nhân gây tranh cãi của nước này.

Nếu những cuộc đàm phán trên thất bại, Nga sẽ có lợi thế trong tay để trang bị cho Iran những tên lửa siêu tinh vi giúp nước Cộng hòa Hồi giáo bảo vệ các máy ly tâm và lò phản ứng hạt nhân của họ trước những cuộc tấn công có thể xảy ra từ liên minh Mỹ và phương Tây. Vũ khí tối tân đó chính là tên lửa S-300 mà Nga từng từ chối bán cho Iran.

“Tôi có thể nhìn thấy khả năng, một phần của thỏa thuận giữa Tehran và Moscow sẽ bao gồm việc họ đồng ý chuyển giao tên lửa tối tân cho Iran”, ông Mark Dubowitz – Giám đốc điều hành của Tổ chức Bảo vệ Các nền dân chủ có quan điểm diều hâu và cũng là một chuyên gia về các lệnh trừng phạt Iran. “Nếu Tổng thống Nga Vladimir Putin trở nên nổi giận bởi những đòn trừng phạt tài chính của phương Tây đối với Nga, ông có thể tung ra con át chủ bài là thỏa thuận S-300″.

S-300 được coi là một trong những hệ thống phòng không hiện đại nhất trên thế giới hiện nay. Đây là loại tên lửa đất đối không có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở các độ cao khác nhau với tầm bắn 300km. Hệ thống S-300 được Liên Xô bắt đầu triển khai lần đầu tiên vào năm 1979. Liên Xô đã phát triển loại tên lửa phòng không này với với mục tiêu là để tăng cường khả năng chống lại máy bay và tên lửa hành trình của đối phương.

S-300 là hệ thống tên lửa phòng không có khả năng phá hủy các tên lửa đạn đạo và máy bay. S-300 có thể cùng lúc lần theo tới 100 mục tiêu, với thời gian triển khai là 5 phút và có thể nhằm một lúc 12 tên lửa và các mục tiêu mà nó cần hủy diệt. Tên lửa này cũng có thể tấn công các mục tiêu mặt đất. S-300 là thứ vũ khí được rất nhiều nước thèm muốn.

Nga cũng từng đe dọa cung cấp hệ thống siêu tên lửa S-300 cho Syria.

Trong nhiệm kỳ thứ hai của cựu Tổng thống George W. Bush, Nga gần tiến tới việc bán và đào tạo cách sử dụng S-300 tinh vi cho Iran. Tuy nhiên, vào năm 2010, Nga đã rút lại hợp đồng trên theo một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc về việc trừng phạt Iran..

Moscow đã ủng hộ nghị quyết của Liên Hợp Quốc và đã ngừng bán S-300 cho Iran. Đây được xem là một chiến thắng trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Obama vào thời điểm đó. Tuy nhiên, Nga cũng đàm phán một kẽ hở quan trọng. Theo đó, nghị quyết của Liên Hợp Quốc cấm hầu hết việc cung cấp vũ khí cho Iran nhưng về mặt lý thuyết, nó vẫn cho phép các nước thành viên cung cấp hệ thống phóng không cho Iran như S-300.

“Không có lệnh cấm bán S-300 trong nghị quyết”, ông Michael McFaul, người vừa rời cương vị Đại sứ Mỹ tại Nga, thừa nhận. Ông McFaul là người từng tham gia trực tiếp vào các cuộc đàm phán năm 2010 về nghị quyết liên quan đến Iran. Theo lời ông McFaul, Tổng thống Nga khi đó – ông Dimitry Medvedev đã nói trong các cuộc gặp riêng và cả công khai rằng, tinh thần của nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là cấm bán S-300 cho Iran. “Tuy nhiên, ông ấy không có nghĩa vụ phải làm điều đó theo nghị quyết”, ông McFaul khẳng định.

Cựu Đại sứ Mỹ McFaul từ chối bình luận về việc liệu ông có nghi ngờ gì về khả năng Nga sẽ cung cấp hệ thống phòng không siêu tinh vi S-300 cho Iran hay không. Tuy nhiên, chuyên gia Dubowitz cho biết, ông này lo ngại về khả năng Moscow sẽ hủy bỏ cam kết không bán S-300 cho Iran.

Theo một quan chức của chính quyền Obama, cho đến thời điểm này, Mỹ chưa thấy có bằng chứng hay dấu hiệu gì chứng tỏ Nga đã hủy bỏ cam kết không bán S-300 cho Iran.

Tuy vậy, các thượng nghị sĩ trong Quốc hội Mỹ đã bắt đầu tỏ ra hết sức lo lắng về mối quan hệ giữa Moscow và Tehran. Hôm thứ Hai đầu tuần (7/4), hai thượng nghị sĩ Mỹ từng tham gia phác thảo những biện pháp trừng phạt hà khắc nhằm vào Iran đã kêu gọi Nhà Trắng áp dụng trở lại một số biện pháp trừng phạt mà Mỹ vừa nới lỏng cho Iran trong mùa thu vừa rồi khi các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran được khởi động.

Trong bức thư của mình, Thượng nghị sĩ Mark Kirk của Đảng Cộng hòa và Thượng nghị sĩ Robert Menendez của Đảng Dân chủ đã viết rằng, họ cảm thấy lo ngại bởi thông tin về thỏa thuận trao đổi hàng hóa-dầu mỏ giữa Nga và Iran mà hãng tin Reuters đưa ra. Hai thượng nghị sĩ này lo lắng, Nga có thể cung cấp cho Iran những thứ có giá trị cho quân đội Iran cũng như chương trình hạt nhân gây tranh cãi của nước này.

Người ta tin rằng, nếu Mỹ và phương Tây tiếp tục dồn ép, gây sức ép lên Nga vì vấn đề Ukraine thì liên minh này có thể sẽ phải trả giá trên bàn đàm phán hạt nhân Iran.

Kiệt Linh – (theo CMS)

Theo_VnMedia