Không chủ quan với virus mới

Ấn Độ vừa có cảnh báo dịch virus Nipah ở Tây Bengal, sau khi 5 trường hợp được xác nhận, bao gồm cả các bác sĩ và y tá bị nhiễm bệnh, gần 100 người đã được yêu cầu cách ly tại nhà và các bệnh nhân bị nhiễm bệnh đang được điều trị tại các bệnh viện trong và xung quanh thủ đô Kolkata…

Virus Nipah gây ra bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng với mức độ bệnh rất đa dạng, từ không có triệu chứng rõ rệt tới rất nặng và tử vong. Tỷ lệ tử vong của bệnh này trong các đợt bùng phát được ước tính khoảng 40 – 75%, tùy theo điều kiện chăm sóc y tế và kiểm soát dịch bệnh tại khu vực đó.

Nguồn gốc virus Nipah xuất phát từ dơi ăn quả. Từ dơi, virus có thể lây sang động vật trung gian như heo, sau đó truyền sang người khi con người tiếp xúc gần hoặc xử lý động vật nhiễm bệnh. Virus Nipah được ghi nhận lần đầu tiên vào năm 1999 tại Malaysia và Singapore, sau một đợt bùng phát lớn trên đàn heo. Từ đó đến nay, virus Nipah bùng phát thêm khoảng 20 đợt khác tại châu Á.

Virus Nipah ở Ấn Độ được đánh giá là rất nguy hiểm vì có thể gây biến chứng nặng và tỷ lệ tử vong cao. Người nhiễm có nguy cơ bị viêm não cấp tính, tình trạng não sưng nhanh, dễ dẫn đến hôn mê và tử vong nếu không điều trị kịp thời. Ngay cả khi qua khỏi, một số bệnh nhân vẫn gặp di chứng lâu dài như: co giật, thay đổi tính cách. Lo ngại hơn là virus Nipah Ấn Độ có thể tồn tại ở trạng thái “ngủ yên” trong cơ thể và tái phát viêm não sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.

Bộ Y tế cho biết, Việt Nam chưa phát hiện có ca mắc, tuy nhiên bộ đã chỉ đạo ngành y tế các tỉnh, thành phố tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng, sẵn sàng các biện pháp đáp ứng khi có tình huống xảy ra, đồng thời phối hợp với WHO và các quốc gia để cập nhật diễn biến dịch.

Để chủ động phòng, chống dịch, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch nếu không cần thiết. Người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong 14 ngày. Nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như: đau đầu, nôn, đau họng, chóng mặt, lú lẫn hoặc co giật cần liên hệ cơ sở y tế gần nhất và thông báo rõ yếu tố dịch tễ.

Bên cạnh đó, người dân cần bảo đảm an toàn thực phẩm theo nguyên tắc ăn chín uống sôi, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn, không sử dụng trái cây có dấu vết bị động vật cắn, tránh uống các loại nhựa cây sống chưa qua chế biến. Cần hạn chế tiếp xúc với dơi ăn trái và động vật có nguy cơ cao, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc động vật. Khi chăm sóc người nghi ngờ mắc bệnh phải sử dụng khẩu trang, găng tay và phương tiện bảo hộ, sau đó vệ sinh tay đúng cách.

Trước diễn biến nêu trên, Sở Y tế tỉnh đã ban hành văn bản khẩn, yêu cầu toàn ngành y tế và các địa phương tăng cường giám sát, chủ động các biện pháp phòng, chống dịch, không để dịch bệnh xâm nhập và lây lan trên địa bàn tỉnh.

Đặc biệt là địa phương hiện có sân bay quốc tế Liên Khương, Cảng biển Vĩnh Tân cùng các cửa khẩu Bu Prăng, Đắk Peur – những khu vực tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập dịch bệnh từ bên ngoài. Công tác kiểm dịch y tế đối với người và phương tiện xuất nhập cảnh được yêu cầu triển khai chặt chẽ, đặc biệt với các trường hợp đến hoặc về từ quốc gia, vùng lãnh thổ đang ghi nhận ca bệnh do virus Nipah.

Bên cạnh đó, Sở Y tế giao Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tăng cường giám sát dịch bệnh tại cộng đồng và cơ sở y tế. Ngành y tế cũng tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến về phát hiện, xử lý ca bệnh, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng vật tư, hóa chất, trang thiết bị và phương tiện phòng hộ cá nhân để ứng phó khi có tình huống xảy ra.

Các cơ sở khám, chữa bệnh được yêu cầu tăng cường sàng lọc ngay từ khâu tiếp nhận, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah, kịp thời cách ly, xử lý theo đúng hướng dẫn chuyên môn, không để xảy ra lây nhiễm chéo trong bệnh viện.

Cùng với đó, trung tâm y tế các khu vực và UBND các xã, phường, đặc khu đẩy mạnh giám sát dịch bệnh tại cộng đồng, tăng cường truyền thông, khuyến cáo người dân chủ động khai báo y tế khi có biểu hiện nghi ngờ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với ngành y tế.

Hiện nguy cơ virus xâm nhập vào Việt Nam thấp nhưng không chủ quan, cũng không nên quá lo lắng. Phát hiện sớm, cách ly kịp thời và thay đổi hành vi phòng bệnh là yếu tố then chốt ngăn chặn một mầm bệnh có tỷ lệ tử vong thuộc nhóm cao nhất hiện nay.