Khi sóng vi ba công suất cao trở thành vũ khí chống UAV

Năm 2018, một nhóm doanh nhân công nghệ tại Thung lũng Silicon cùng các cựu quân nhân Mỹ đã nhận ra một lỗ hổng nghiêm trọng trong năng lực phòng thủ của Mỹ, đó là nước này chưa sẵn sàng đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ thiết bị bay không người lái (UAV).

Leonidas Stryker được Epirus tích hợp trên xe bọc thép bánh lốp Stryker của Lục quân Mỹ. Ảnh: Epirus

Từ nhận thức đó, Epirus ra đời và nhanh chóng định vị mình là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực chiến tranh điện từ.

Sản phẩm chủ lực của Epirus là Leonidas, một hệ thống sóng vi ba công suất cao (High-Power Microwave – HPM) được thiết kế để vô hiệu hóa UAV và các mối đe dọa điện tử khác bằng cách phát ra các xung năng lượng mạnh. Dù công nghệ HPM không mới, Epirus đã tái định nghĩa cách ứng dụng bằng việc sử dụng chất bán dẫn gallium nitride , thay thế cho các ống chân không cồng kềnh của các hệ thống thế hệ cũ.

Cách tiếp cận này tạo ra một giải pháp có thể mở rộng, cơ động và sẵn sàng triển khai thực địa, hiện được xem là hệ thống HPM duy nhất của Mỹ đã đi vào vận hành.

Leonidas có thể được lắp đặt trên phương tiện mặt đất, máy bay, hoặc các nền tảng không người lái như UAV Roadrunner của Anduril. Hệ thống được điều khiển bằng phần mềm, xây dựng trên kiến trúc mảng pha, cho phép người vận hành điều chỉnh tầm bắn và hiệu suất theo yêu cầu nhiệm vụ. Với “điểm tối ưu” vào khoảng 2 km, Leonidas có thể vô hiệu hóa các mục tiêu ở nhiều độ cao và cự ly bằng cách phát sóng vi ba xung dài trên nhiều tần số, làm rối loạn hệ thống điện tử của UAV khiến chúng rơi rụng.

Trao đổi với chuyên mục Defense & Tech của báo The Jerusalem Post, lãnh đạo Epirus nhấn mạnh Leonidas không phải là “vũ khí vạn năng”. Tương tự mô hình phòng thủ nhiều tầng của Israel, phòng thủ chống UAV đòi hỏi sự kết hợp giữa các biện pháp đánh chặn động năng, gây nhiễu và năng lượng định hướng, bao gồm laser công suất cao và vi sóng .

Tuy nhiên, điểm khác biệt của Leonidas là khả năng vô hiệu hóa hàng nghìn UAV cùng lúc. Bất kỳ UAV nào nằm trong vùng xung năng lượng – dù điều khiển bằng sóng vô tuyến hay cáp quang – đều có thể bị quá tải điện áp.

Theo Epirus, UAV khiến môi trường đe dọa trở nên phức tạp hơn do khó phát hiện và đánh chặn, buộc ngay cả các hệ thống phòng không tiên tiến phải tính toán ưu tiên mục tiêu. Trong bối cảnh đó, Leonidas được xem là một mắt xích tiềm năng trong kiến trúc phòng thủ “Golden Dome” của Tổng thống Mỹ Donald Trump , nhằm bảo vệ trước các UAV tầm thấp như nhóm 1 và nhóm 2.

Theo Epirus, Leonidas không gây nguy hiểm cho con người hay phương tiện bay đi qua vùng tác động. Hệ thống được thiết kế với triết lý “bảo vệ người bảo vệ”.

Quân đội Mỹ đã mua 6 hệ thống Leonidas thuộc chương trình Integrated Fires Protection Capability – High Power Microwave (IFPC-HPM), trong khi Thủy quân Lục chiến Mỹ mua thêm 2 hệ thống, hiện vẫn đang ở giai đoạn nguyên mẫu.

Trước năm 2025, Epirus bị hạn chế xuất khẩu Leonidas ra nước ngoài. Hiện nay, điều này đã thay đổi và nhiều quốc gia bày tỏ sự quan tâm. Theo Defense & Tech, Leonidas đã được thử nghiệm tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và Trung Đông, với một đợt thử nghiệm quy mô lớn của lục quân được kỳ vọng sẽ quyết định tốc độ mở rộng trong tương lai.

Ngoài phiên bản trên bộ, Epirus cũng đang nghiên cứu ứng dụng trên hải quân và phát triển các hệ thống cỡ trung, cơ động cao cho xe tải và tàu nhỏ, có khả năng tác chiến khi đang di chuyển. Mục tiêu dài hạn của công ty là một hệ thống hoàn toàn tự động.