Kẻ đào mồ chôn Al-Qaeda

Người chỉ đạo các cuộc không kích tên lửa của CIA để tiêu diệt các phần tử al -Qaeda ở Pakistan, đóng vai trò chủ chốt trong chiến dịch tìm diệt trùm khủng bố Bin Laden, là một tín đồ Hồi giáo.

Người Pakistan biểu tình chống chiến dịch không kích của CIA bằng máy bay không người lái – Ảnh: Getty Images

Roger (tên giả), một người đàn ông mập mạp, gần 60 tuổi, có lẽ là quan chức an ninh quốc gia quan trọng nhất nhưng cũng bí ẩn nhất ở Washington. Giữ vai trò giám đốc Trung tâm Chống khủng bố (CTC) thuộc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) từ sáu năm qua, Roger là kiến trúc sư của chương trình không kích chống al-Qaeda và là người chỉ huy cuộc săn lùng Bin Laden.

Các đồng nghiệp mô tả Roger là một nhân vật đầy mâu thuẫn. Một người nghiện thuốc lá nặng, nhiều lần bỏ rồi hút lại còn khủng khiếp hơn. Cáu kỉnh, không dễ gần nhưng luôn nhận được sự ủng hộ của các sếp và cấp dưới ở CIA để giữ vững cái ghế nóng: giám đốc CTC. Theo đạo Hồi nhưng chỉ huy chiến dịch tiêu diệt hàng ngàn quân Hồi giáo và khiến hàng triệu người Hồi giáo trên thế giới căm giận.

“Nóng nảy là từ dễ nghe nhất mà tôi có thể nghĩ ra để mô tả ông ta – một cựu quan chức CIA cấp cao, từng giám sát Roger, cho biết – Nhưng kinh nghiệm và các mối quan hệ của ông đã khiến ông trở thành nhân vật cực kỳ không thể thiếu”. Thông thường các điệp viên CIA khi trở thành quan chức cấp cao luôn công bố danh tính. Riêng Roger vẫn giữ bí mật thân phận của mình.

Tuổi thọ của một cái ghế “nóng”!

Cái ghế giám đốc CTC chưa bao giờ êm ấm, mà là một trong những vị trí chịu nhiều sức ép nhất ở CIA. Giám đốc CTC phải quản lý hàng ngàn nhân viên, giám sát hàng chục chiến dịch ở nước ngoài, và quyết định sự sống chết của các mục tiêu. Chỉ một sai sót nhỏ thì lập tức giám đốc CTC sẽ phải giơ đầu chịu báng. Tuổi thọ của cái ghế này thường ngắn ngủi. Những người tiền nhiệm của Roger như Cofer Black hay Robert Grenier đều chỉ trụ được chưa đầy ba năm. Thế nhưng, Roger đã làm việc cho hai đời tổng thống, bốn đời giám đốc CIA và bốn đời giám đốc an ninh quốc gia.

Bắt đầu sự nghiệp năm 1979, Roger không gây nhiều ấn tượng ở trung tâm huấn luyện của CIA tại Virginia. Các bạn học kể Roger thường chỉ được mức điểm trung bình. Điệp vụ nước ngoài đầu tiên của Roger là ở châu Phi, nơi các chính phủ hoạt động vô hiệu quả, nội chiến liên miên… Nhưng đó lại là “trường đại học” của Roger. “Trong sự hỗn loạn đó, bạn phải học cách đối phó với mọi tình huống – một cựu đồng nghiệp của Roger ở châu Phi cho biết – Ông ấy tiếp thu được một khối lượng khổng lồ kiến thức về các cuộc nổi dậy, chính trị bộ tộc, chiến tranh…”.

Roger không có mặt trong bức ảnh chụp tổng thống và các quan chức Chính phủ Mỹ tại phòng tình hình trong Nhà Trắng khi biệt kích Mỹ xông vào dinh thự của Bin Laden tháng 5-2011. Các quan chức CIA cho biết ông ở trụ sở CIA tại Langley, Virginia. Khi chiến dịch tiêu diệt Bin Laden kết thúc, Roger chỉ đơn giản bước ra ngoài, châm lửa hút thuốc.

Ở châu Phi, Roger gặp và cưới một phụ nữ Hồi giáo và ông chuyển sang theo đạo Hồi. Các đồng nghiệp ở CIA cho biết Roger chưa bao giờ che giấu tôn giáo của mình.

Những năm sau vụ 11-9, Roger đảm nhận nhiều vị trí quan trọng như chỉ huy chiến dịch của CTC, trưởng căn cứ CIA ở Cairo (Ai Cập) và Baghdad khi chiến tranh Iraq lên cao trào. Ông nhiều lần cãi cọ với tướng David Petraeus, tư lệnh quân đội Mỹ ở Iraq và Afghanistan, sau này trở thành giám đốc CIA. “Không ai tận tâm và dữ dội trong cuộc chiến chống al-Qaeda như giám đốc CTC” – tướng Petraeus khẳng định.

Năm 2006, uy tín của CIA suy sụp do các cáo buộc tra tấn tù binh và mâu thuẫn nội bộ. Giám đốc CTC Grenier bị loại. Một cựu quan chức CIA cho biết khi đó ban lãnh đạo CIA muốn một người mạnh mẽ hơn chỉ huy CTC và Roger được thăng chức. Ông lao vào công việc, đến cơ quan từ trước bình minh và chỉ về lúc nửa đêm. Cấp dưới mô tả Roger luôn tục tằn, thô lỗ với mọi người. Ông bới lông tìm vết từng chi tiết trong mỗi kế hoạch và trên đầu môi chót lưỡi luôn chỉ có một câu: “Đây là bản báo cáo tình báo tệ nhất mà tôi từng đọc”.

Tìm diệt Bin Laden

Các quan chức tình báo Mỹ khẳng định không phải ngẫu nhiên mà từ khi Roger lên nắm quyền ở CTC, al-Qaeda trở nên suy yếu và cuối cùng Bin Laden đã bị tiêu diệt vào ngày 1-5-2011. Khi Michael Hayden trở thành giám đốc CIA hồi tháng 5-2006, Roger lên kế hoạch tăng cường các cuộc không kích bằng máy bay không người lái, nhắm vào al-Qaeda ở Pakistan. Ông ta cực kỳ quyết liệt” – một quan chức từng dự các cuộc họp giữa Roger và Hayden kể.

Roger khẳng định CIA cần thực hiện một chiến dịch không kích chống al-Qaeda “với tốc độ mà chúng không thể tiêu hóa được”, bởi “nếu có một cuộc tấn công nữa nhắm vào Mỹ, chúng ta sẽ không thể giải thích được lý do của việc thụ động”. Dưới thời Hayden, CIA ngừng thông báo cho chính quyền Pakistan trước khi không kích. Số lượng vụ tấn công tăng từ 3 vào năm 2006 lên 35 năm 2008.

Sau đó Roger vạch ra kế hoạch loại bỏ khỏi chiến trường những phần tử al-Qaeda hung hăng nhất, gọi là “không kích đặc trưng”. Trước đó, trước khi không kích CIA luôn cần xác nhận là ở mục tiêu đó đang hiện diện một thành viên cao cấp của al-Qaeda. Roger thúc đẩy CIA không kích mà không cần sự xác nhận này.

Chiến lược của Roger được tân Tổng thống Mỹ Barack Obama ủng hộ. Sau khi vào Nhà Trắng, ông Obama yêu cầu CIA tăng gấp đôi nỗ lực tiêu diệt al-Qaeda và truy lùng Bin Laden. Các vụ không kích ở Pakistan tăng từ 53 năm 2009 lên 117 năm 2010. Và chính các điệp viên CTC đã lần ra dấu vết Bin Laden ở tòa nhà tại Abbottabad, Pakistan.

Theo Tuổi Trẻ