Iran – Mỹ tiếp tục đưa ra các tuyên bố trái chiều

Ngày 30/3, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố bất kỳ quyết định nào về việc chấm dứt xung đột sẽ chỉ dựa trên các điều kiện tiên quyết bảo vệ phẩm giá, an ninh và lợi ích của quốc gia.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tehran khẳng định nước này không tham gia bất kỳ sáng kiến ngoại giao nào khi xung đột tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu tại thủ đô Tehran. Ảnh: THX/TTXVN

Theo một tuyên bố từ Văn phòng Tổng thống, phát biểu tại cuộc họp nội các, ông Pezeshkian đã đề cập đến hoàn cảnh “nhạy cảm” của đất nước trong bối cảnh các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhấn mạnh rằng việc duy trì các dịch vụ công cộng ổn định và hiệu quả là trụ cột chính của ổn định quốc gia cho đến khi giành được chiến thắng cuối cùng.

Trước đó, cùng ngày, Tổng Lãnh sự quán Iran tại Mumbai (Ấn Độ) nêu rõ hiện nước Cộng hòa Hồi giáo không có bất cứ cuộc đàm phán trực tiếp nào với Mỹ, đồng thời cho rằng Washington đang đưa ra các yêu cầu “quá mức và phi lý” thông qua các bên trung gian. Tehran cũng nhấn mạnh các diễn đàn do Pakistan thúc đẩy là sáng kiến riêng của Islamabad và Iran không tham gia.

Hôm 25/3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng cho biết Iran và Mỹ đã trao đổi các thông điệp thông qua các trung gian, nhưng chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra. Trong một tuyên bố ngày 30/3, Ngoại trưởng Iran kêu gọi Saudi Arabia trục xuất quân đội Mỹ khỏi lãnh thổ của mình, đồng thời nhắc lại quan điểm các cuộc tấn công của Iran trong khu vực chỉ nhắm vào “kẻ thù” của nước này.

Trái ngược với các tuyên bố cứng rắn từ phía Tehran, Nhà Trắng cho rằng đang có sự thay đổi mạnh mẽ bên trong tầng lớp lãnh đạo của Iran. Trả lời phỏng vấn của truyền thông, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gợi ý rằng Washington đang tìm kiếm sự hợp tác từ Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và sẽ có kết quả “trong khoảng 1 tuần nữa”. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng nhắc lại lời Tổng thống Trump về hy vọng đạt được thỏa thuận với Iran trước ngày 6/4; đồng thời tiết lộ việc quan chức Iran đang đàm phán với Washington, nhưng từ chối nêu tên họ.

Tương tự, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cùng ngày cũng bày tỏ hy vọng về việc hợp tác với các thành phần trong Chính phủ Iran và cho biết Washington đã nhận được những thông điệp tích cực thông qua các kênh bí mật. Theo ông Rubio, đang có những sự “rạn nứt” nội bộ bên trong nước Cộng hòa Hồi giáo này và có sự khác biệt giữa các thông điệp công khai và bí mật từ phía Iran.

Trong khi đó, bất chấp những tuyên bố công khai của chính quyền Tổng thống Trump về ngoại giao, Mỹ vẫn đang tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, cùng với đe dọa của ông Trump về việc “thổi bay” hòn đảo Kharg của Iran nếu các cuộc đàm phán thất bại. Theo thông tin từ giới truyền thông, tàu đổ bộ USS Tripoli của Mỹ đã có mặt tại Vùng Vịnh, cùng Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến thứ 31 với 2.200 binh sĩ và tiêm kích F-35B. Tàu USS Boxer cũng đang di chuyển, với 2.500 binh sĩ. Ngoài ra, hàng nghìn binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 tinh nhuệ của quân đội Mỹ từ bang North Carolina cũng đã được triển khai đến Trung Đông. Giới chức Mỹ cho biết chưa có quyết định nào được đưa ra về việc đưa quân vào Iran, nhưng các lực lượng mới được triển khai đến Trung Đông sẽ tăng cường năng lực cho các hoạt động trong khu vực trong tương lai.

Liên quan đến chi phí chiến tranh, trong cuộc họp báo ngày 30/3, Thư ký báo chí Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump muốn các nước Arập trả tiền cho Mỹ vì cuộc xung đột ở Iran song không đề cập chi tiết về trao đổi giữa Washington và các đồng minh.