Hưng Yên: Hành trình khám phá kho tàng di sản văn hóa và tâm linh Phố Hiến

Với hơn 3.700 di tích và hàng nghìn lễ hội, Hưng Yên đang khẳng định vị thế điểm đến văn hóa tâm linh hàng đầu, biến di sản thành động lực tăng trưởng bền vững.

Hưng Yên, vùng đất nằm tại trung tâm Đồng bằng sông Hồng, đang trở thành tâm điểm của du lịch văn hóa tâm linh phía Bắc. Với lợi thế tiếp giáp Thủ đô Hà Nội và sở hữu mật độ di tích dày đặc, tỉnh không chỉ thu hút du khách bởi những công trình cổ kính mà còn bởi chiều sâu văn hiến được gìn giữ qua nhiều thế kỷ.

Chùa Chuông: “Phố Hiến đệ nhất danh lam”

Điểm dừng chân đầu tiên không thể bỏ qua trong hành trình du xuân Hưng Yên là chùa Chuông. Được mệnh danh là ngôi chùa đẹp nhất vùng Phố Hiến, nơi đây sở hữu kiến trúc “nội công ngoại quốc” độc đáo cùng bố cục “tứ thủy quy đường” hài hòa. Toàn bộ khuôn viên từ tam quan đến nhà Mẫu toát lên vẻ thanh tịnh, cổ kính.

Lịch sử chùa Chuông gắn liền với truyền thuyết về quả chuông vàng trên bè gỗ trôi dạt vào làng Nhân Dục trong một trận lũ lớn. Người dân địa phương đã cùng nhau kéo chuông lên và xây dựng chùa để thờ phụng. Đến nay, chùa Chuông là một mắt xích quan trọng trong quần thể di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến.

Chùa Chuông là một trong những di tích tiêu biểu nằm trong khu di tích Quốc gia đặc biệt Phố Hiến

Đền A Sào và huyền tích về lòng trung nghĩa

Nằm cách chùa Chuông khoảng 50km, đền A Sào (xã A Sào) là nơi thờ Quốc công tiết chế Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn cùng hai danh tướng Yết Kiêu và Dã Tượng. Vùng đất này còn lưu truyền câu chuyện cảm động về voi chiến của Đức Thánh Trần trong trận đánh năm 1288 trên sông Bạch Đằng.

Khi voi chiến bị sa lầy bên bờ sông Hóa, dù quân sĩ nỗ lực cứu vãn nhưng không thành, Hưng Đạo Đại vương đã phải nuốt nước mắt bỏ lại linh vật để tiếp tục hành quân. Trước khi đi, ông chỉ gươm xuống dòng sông thề quyết thắng giặc Thát. Ngày nay, đền A Sào không chỉ là nơi chiêm bái tâm linh mà còn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ qua các hoạt động lễ hội, kéo chữ và thi đấu dân gian.

Đền A Sào được coi là vùng đất linh thiêng nơi đặt Đệ Nhị Sinh từ, thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn

Sức sống từ hệ thống di sản khổng lồ

Hưng Yên hiện sở hữu con số ấn tượng với 3.716 di tích, trong đó có 6 cụm di tích quốc gia đặc biệt, 284 di tích cấp quốc gia và 10 bảo vật quốc gia. Bên cạnh đó là hơn 1.100 lễ hội truyền thống và 257 làng nghề, tạo nên một hệ sinh thái du lịch đa dạng từ tâm linh, làng nghề đến trải nghiệm sông nước.

Bà Bùi Thị Lương, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hưng Yên, cho biết du lịch văn hóa – tâm linh vẫn là sản phẩm lõi của địa phương. Tuy nhiên, tỉnh đang đẩy mạnh đa dạng hóa các sản phẩm khác như du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng sinh thái và du lịch đường sông để nâng cao trải nghiệm cho du khách.

Chùa Keo là Di tích quốc gia đặc biệt của Hưng Yên

Chùa Nôm, ngôi chùa cổ nổi tiếng tại Hưng Yên

Tầm nhìn phát triển kinh tế văn hóa năm 2026

Xác định văn hóa là động lực thúc đẩy kinh tế, Hưng Yên đã đầu tư mạnh mẽ vào việc bảo tồn di tích. Giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã bố trí 1.158 tỷ đồng để tu bổ 210 di tích. Đáng chú ý, ngân sách tỉnh Thái Bình (cũ) cũng đóng góp hơn 88,5 tỷ đồng cho công tác tu bổ nhiều đình, đền tại khu vực liên quan.

Theo ông Phạm Quang Ngọc, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên, công nghiệp văn hóa gắn với du lịch tâm linh sẽ là động lực tăng trưởng mới của tỉnh từ năm 2026. Với vị trí giáp ranh Hà Nội và các khu đô thị hiện đại, Hưng Yên định hướng kết nối các giá trị văn hóa thành chuỗi sản phẩm, biến dòng người tham quan thành dòng tiền, tạo sức bật kinh tế bền vững cho địa phương.

Ông Nguyễn Quý Phương, từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cũng khuyến nghị Hưng Yên cần tăng cường liên kết vùng, phát triển các tour trải nghiệm tại chỗ để khai thác tối đa tiềm năng từ các di sản phi vật thể và làng nghề truyền thống.