Hồn quê xứ Đoài, “Đêm làng cổ” Đường Lâm

Khi hoàng hôn khép lại một ngày, ánh chiều buông trên những bức tường đá ong, Đường Lâm hiện ra trầm mặc, mộc mạc mà quyến rũ lạ thường.

Đường Lâm, hồn quê làng cổ xứ Đoài

Nhịp sống làng cổ Đường Lâm giữa dòng chảy hối hả của xã hội hôm nay dường như chậm lại, nơi con người được phép bước nhẹ hơn, nói khẽ hơn và lắng nghe nhiều hơn. Một bữa cơm quê giản dị, một đêm rối bóng bên ánh đèn dầu… tất cả như mở cánh cửa đưa ta trở về ký ức, chạm vào hồn quê sâu lắng và đậm đà bản sắc Việt.

Khi ánh hoàng hôn vừa tắt, làng cổ Đường Lâm cũng bước vào một nhịp sống khác. Không còi xe, không ồn ào phố thị, chỉ còn lại sự tĩnh lặng rất riêng của một miền quê đã đi qua hàng trăm năm lịch sử.

Những con ngõ đá ong sẫm màu theo bước chân người, những mái nhà rêu phong như thì thầm kể chuyện thời gian. Đường Lâm về đêm không náo nhiệt, nhưng lại đầy sức sống – sức sống được nuôi dưỡng từ ký ức, từ nếp sinh hoạt, từ văn hoá làng quê bền bỉ.

Nhịp sống làng cổ Đường Lâm giữa dòng chảy hối hả của đô thị hôm nay. (Ảnh: Thành Công)

Trong không gian ấm cúng của ngôi nhà gỗ trăm tuổi của ông Nguyễn Văn Hùng, mâm cơm quê đã được dọn sẵn. Ngôi nhà rộng khoảng 100 mét vuông, được dựng từ năm 1649 – gần bốn thế kỷ trôi qua, vẫn lặng lẽ đứng đó, như một chứng nhân của làng cổ. Ông Hùng cho biết, “Ngôi nhà này còn sót lại lâu nhất ở làng cổ Đường Lâm, gần 400 năm”.

Mâm cơm không cầu kỳ, nhưng đủ đầy hương vị xứ Đoài: con gà mía luộc vàng ươm – thứ đặc sản chỉ Đường Lâm mới có; miếng thịt quay đòn giòn rụm, thơm lừng; và nồi cá trắm kho tương sánh đậm, quyện mùi tương cổ truyền. Chủ nhà chia sẻ: “Đường Lâm thì có gà, gà là đặc sản, gà mía, thịt quay đòn. Ngoài ra có cá trắm kho hoặc là rau muống chấm tương”.

Những món ăn tưởng chừng quen thuộc ấy, khi đặt trong không gian nhà cổ, lại mang một dư vị rất khác, vị của quê nhà, của sự chắt chiu và tình nghĩa. Ngồi quây quần bên mâm cơm, người ta dễ dàng quên đi những tất bật ngoài kia. Chỉ còn tiếng nói cười khe khẽ, hơi ấm lan tỏa, và cảm giác bình yên rất đỗi thân quen, như thể đang trở về tuổi thơ, trở về bữa cơm tối của một làng quê Bắc Bộ xưa.

Biểu diễn văn nghệ trong chương trình “Đêm làng cổ” ở Đường Lâm (Ảnh: TTXVN)

Khi bữa cơm quê khép lại, ánh đèn dầu được thắp lên, mở ra một không gian văn hoá khác. Đêm Đường Lâm tiếp tục bằng một “đặc sản” tinh thần – nghệ thuật rối bóng. Tại không gian sáng tạo Tổ hợp Đoài, những tấm phông mỏng, những hình bóng chuyển động dưới ánh sáng mờ ảo đưa người xem ngược dòng thời gian, trở về với những câu chuyện làng quê xưa cũ.

Hòa mình vào “Đêm làng cổ” Đường Lâm

Với người con Đường Lâm, mỗi lần đứng sau tấm phông rối bóng không chỉ là một buổi biểu diễn, mà còn là một lần kể lại câu chuyện quê hương bằng tất cả niềm tự hào. “Tôi là một người con ở làng cổ Đường Lâm và tôi được sinh ra và lớn lên ở nơi đây, chính vì thế mỗi lần tôi được diễn rối bóng là một lần tôi được tự hào về quê hương”, nghệ nhân rối bóng Đường Lâm bày tỏ.

Đêm làng cổ là sự kiện văn hoá cộng đồng với các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc và các trò chơi dân gian (Ảnh: TTXVN)

Rối bóng ở Đường Lâm không chỉ để xem, mà để cảm. Người xem ngồi gần nhau hơn, chia sẻ cùng nhau những tràng cười, những khoảng lặng. Đó là cách mà nghệ thuật dân gian kết nối con người, giản dị nhưng sâu sắc.

“Tổ hợp Đoài chỉ mong muốn một điều đơn giản là kết nối mọi người lại với nhau. Tất cả mọi người khi tới đây xem rối bóng có thể ngồi quây quần lại với nhau. Tạo cho nhau một cái cảm giác gần gũi, ấm cúng. Được quay trở về tuổi thơ, hoặc là quay về những cái điều mộc mạc, đơn giản”, nghệ nhân tại Tổ hợp Đoài chia sẻ.

Một đêm ở Đường Lâm khép lại trong sự lắng đọng. Từ mâm cơm quê đậm nghĩa tình đến những màn rối bóng lung linh trong ánh đèn dầu, tất cả tạo nên một hành trình trở về ký ức.

Đó không chỉ là một chuyến tham quan, mà là cơ hội để sống chậm lại, lắng nghe hơi thở của làng quê, và cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp bền bỉ của văn hoá Việt, thứ vẫn âm thầm chảy qua năm tháng, như chính làng cổ Đường Lâm.