Hòn Chuối – Nơi hai mùa gió chướng

Mai Hoàng Minh07:16 01/10/2018

Nếu ai đã từng đặt chân tới đảo Hòn Chuối, khóm 1, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau mới thật sự thấu hiểu được nỗi vất vả, thiếu thốn của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối và những người dân nơi đây.

Vươn lên giữa trùng khơi, quân và dân trên đảo Hòn Chuối luôn kề vai, sát cánh bên nhau bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh vùng biển, đảo của Tổ quốc.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối tuần tra xung quanh đảo. Ảnh: Kim Nhượng

“Uống nước trời” canh biên giới

Đúng 8 giờ sáng, chúng tôi có mặt tại Trạm Kiểm soát Biên phòng (KSBP) Sông Đốc để ra với đảo Hòn Chuối – nơi xa nhất của tỉnh Cà Mau. Hơn 5 tiếng đồng hồ lênh đênh trên biển, đánh vật với những con sóng cao tới 4-5m, cuối cùng chúng tôi cũng tới đảo.

Từ chân đảo lên đồn Biên phòng, chúng tôi phải vượt qua gần 300 bậc đá. Thượng tá Tô Thanh Ngoan, Chính trị viên Đồn Biên phòng Hòn Chuối ân cần thăm hỏi: “Có mệt không, không say sóng đó chứ? Ra đảo mùa này nguy hiểm lắm, không như mùa biển lặng đâu”. Anh cảnh báo, chúng tôi sẽ cảm nhận đầy đủ cuộc sống gian truân, thiếu thốn đủ bề của quân dân đảo; không điện, không đường, không trường, không trạm, không cả nước ngọt!

Hòn Chuối có hai mùa, mùa khô và mùa mưa. Mùa khô có điện nhưng không có nước, mùa mưa có nước lại không có điện. Chúng tôi may mắn ra đảo đúng vào mùa mưa nên vẫn được tắm và sinh hoạt nước ngọt, nước ngọt ở đây là nước mưa. Nước mưa được cán bộ, chiến sĩ của đồn tích trữ trong những bể lớn. Mỗi khi mùa mưa tới, cán bộ, chiến sĩ lại quét dọn mái nhà sạch sẽ rồi hứng nước mưa vào những stéc nước, để dành. Vì vậy, ai tới Đồn Biên phòng Hòn Chuối cũng phải ngỡ ngàng vì xung quanh đồn chỉ có bể nước và stéc nước, được đan chằng chịt những vòi nhựa dẫn nước.

Mùa mưa, có nước lại không có điện, bởi hệ thống điện năng lượng mặt trời không thể sử dụng được vào mùa mưa, đồn phải chạy bằng máy nổ. Cứ mỗi tối chỉ được phép chạy từ 19 giờ tới 21 giờ, để đơn vị học tập sinh hoạt, sau 21 giờ, tất cả lại trở lại với màn đêm đen đặc.

Thiếu úy Nguyễn Trí Tâm, nhân viên Đội Vận động quần chúng chia sẻ, Hòn Chuối là đảo duy nhất ở Cà Mau không có nguồn nước ngọt. Tất cả mọi sinh hoạt đều bằng nước mưa hết. Thiếu úy Tâm cho biết thêm: “Mùa khô cực nhọc lắm, anh ạ. Từ tháng 10 tới tháng 4 của năm sau là 6 tháng chúng em phải tắm nước biển. Đi bộ lên đồn mới chia nhau dội vài gáo nước mưa. Anh em vẫn thường nói vui, thà có nước còn hơn có điện”.

Ai đến Đồn Biên phòng Hòn Chuối, chỉ cần liếc qua thôi đều cảm nhận được sự khó khăn vì thiếu nước ngọt và đều cảm phục các chiến sĩ Biên phòng. Gian nan không làm nao núng tinh thần cũng như sự sáng tạo của các anh mà chỉ tôi luyện thêm trong họ một tinh thần thép. Tôi tắm nước mưa trước bậc thềm của Đội Vận động quần chúng. “Phòng tắm” có một vòi nước được ròng từ bể xuống, sau khi tắm, nước chảy vào một cái hố được cán bộ, chiến sĩ đào sẵn, rồi lại được đem đi tưới rau.

Nước mát quá! Giọt nước nơi đây đúng là quý như giọt máu!

Thượng tá Tô Thanh Ngoan cho biết: “Đơn vị phụ trách, bảo vệ đảo Hòn Chuối và khu vực biên giới biển. Trên đảo có 54 hộ và 167 nhân khẩu, người dân nơi đây chủ yếu sống bằng nghề nuôi trồng thủy sản, đánh bắt cá gần đảo. Đảo không có nước ngọt nên mọi sinh hoạt đều trông chờ vào nguồn nước mưa dự trữ. Được sự quan tâm của Bộ Chỉ huy BĐBP Cà Mau, Đồn Biên phòng Hòn Chuối đã được cung cấp bồn bằng inox để chứa nước, phục vụ đời sống, sinh hoạt của cán bộ, chiến sĩ trên đảo. Vào những thời điểm khan hiếm, lượng nước ấy cũng được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối san sẻ cho những hộ dân trên đảo”.

Để giữ vệ sinh thật sạch cho các stéc nước inox, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối thường xuyên vệ sinh, lau dọn xung quanh nơi chứa nước. Ảnh: Kim Nhượng

Một năm chuyển nhà hai lần

Trong một năm, người dân trên đảo Hòn Chuối phải chuyển nhà tới hai lần. Cứ vào tháng 10 âm lịch khi mùa gió chướng tràn về thì tất cả các hộ dân trên đảo đều phải dọn nhà sang gành Nam tránh bão và ngược lại, khi mùa gió ở gành Nam nổi giông, người dân nơi đây lại quay trở lại gành chướng sinh sống. Mỗi lần người dân trên đảo chuyển nhà, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối đều phải căng mình giúp dân di chuyển nhà cửa, đồ đạc cho bà con. Từ gành chướng sang gành Nam, rồi lại từ gành Nam sang gành chướng là biết bao sự nguy khó, mọi công tác vận chuyển của quân, dân trên đảo đều bằng đôi chân và đôi vai. Khi mùa bão về, cán bộ, chiến sĩ lại giúp dân lợp lại nhà cửa, công việc nặng nhọc đó dường như đã trở thành quen thuộc đối với mỗi người lính nơi đây.

Anh Lê Văn Út, người đã sống ở trên đảo nhiều năm chia sẻ: “Đảo Hòn Chuối chỉ vẻn vẹn có 54 hộ, thế nhưng bà con nơi đây đều gắn bó với BĐBP, mùa bão nào, cán bộ, chiến sĩ của đồn cũng xuống giúp dân chuyển nhà, khuân vác những vận dụng cần thiết sang gành Nam. Tình cảm quân dân ở đây gắn bó mật thiết, không có các chiến sĩ Biên phòng chắc chắn người dân nơi đây không thể bám trụ lâu dài trên hòn đảo này”.

Thượng tá Tô Thanh Ngoan nói: “Trong đợt mưa bão vừa qua, đơn vị cử 8 lượt/39 cán bộ, chiến sĩ giúp dân khắc phục nhà cửa, chuyển tất cả lồng bè sang gành Nam tránh bão và ngược lại, hết bão lại chuyển về gành chướng. Hết mùa mưa bão, đồn lại phối hợp với Bệnh viện Đa khoa tỉnh cấp thuốc, thăm khám bệnh miễn phí cho bà con trên đảo, tặng quà, giúp bà con ổn định cuộc sống sau khi giúp dân di dời nhà cửa”.

Chứng kiến những gì mà cán bộ, chiến sĩ của Đồn Biên phòng Hòn Chuối giúp dân mới thấy được cuộc sống vất vả, gian nan của các anh, nhưng qua đó đã làm cho tình cảm quân dân trên đảo càng thắm thiết, gắn bó hơn. Bộ đội dựa vào dân, dân dựa vào bộ đội, tạo thành khối đoàn kết quân dân, bảo vệ vững chắc vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Kim Nhượng

Theo kienthuc

Bỏ nghề biển nuôi loài cá cực thơm ngon, dân đảo Hòn Chuối đổi đời

"Ngày biển lặng đã đành, khi sóng to gió lớn, ngồi một chỗ còn khó, huống hồ là đi lại để chăm sóc cá. Nhọc, nhưng năm nào cá bán được giá thì sống khỏe", chị Phan Thị Kim Trang, vợ anh Lê Văn Út, một trong những gia đình đầu tiên trong bờ ra đảo Hòn Chuối (huyện Trần Văn Thời) nuôi cá bớp, chia sẻ.

Đổi đời nhờ cá bớp

Đến đảo Hòn Chuối, tôi thực sự bất ngờ khi được thưởng thức các món ăn từ cá bớp do cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối chế biến. Miếng cá nạc, giòn, thơm, vị ngọt tự nhiên không lẫn vào đâu. Đĩa lòng cá hấp dẫn với những miếng dạ dày giòn sần sật, trứng cá, gan cá thơm, mềm và hầu như không có mùi tanh.

Thú vị hơn cả khi các chiến sĩ biên phòng cho biết, đây là sản phẩm cá bớp do người dân nuôi ở chính đảo Hòn Chuối. Không chỉ là thực phẩm bổ dưỡng, cá bớp còn đang giúp nhiều hộ dân vốn ăn bữa nay lo bữa mai, vươn lên làm giàu.

Cư dân Hòn Chuối thu hoạch cá bớp.

Theo Thượng tá Tô Thanh Ngoan, Chính trị viên Đồn Biên phòng Hòn Chuối: Năm 2010, học hỏi kinh nghiệm của người dân ở các địa phương: Phú Quốc, Côn Đảo đã nuôi cá bớp, một số hộ dân ở thị trấn Sông Đốc, thậm chí ở tận Kiên Giang đã ra đảo Hòn Chuối nuôi cá bớp. Không ngờ, vùng biển quanh đảo lại rất phù hợp với giống cá này. Cá lớn nhanh, ít dịch bệnh, chất lượng thịt cá thơm, ngon đặc biệt.

Từ đây, nhiều người dân ở đảo Hòn Chuối cũng học hỏi kinh nghiệm, làm hộc để nuôi cá bớp, có người còn bỏ cả nghề đi biển để tập trung nuôi cá bớp. Có thời điểm, quanh đảo Hòn Chuối có tới hơn 50 hộ tham gia nuôi cá. Với thời gian nuôi khoảng 6 - 7 tháng, cá đạt trung bình 8 - 10kg thì xuất bán, mỗi hộc cá cũng cho thu lãi từ 30 - 50 triệu đồng.

Hấp dẫn bởi các món ăn chế biến từ cá bớp, lại nghe thông tin cá bớp đang có giá bán tới 160.000 đồng/kg mà không có để bán... Sáng hôm sau, chúng tôi háo hức theo chân cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Hòn Chuối đến với những bè nuôi cá bớp quanh đảo.

Vợ chồng chị Phan Thị Kim Trang - anh Lê Văn Út là một trong những hộ đầu tiên ra đảo Hòn Chuối nuôi cá. Đến nay, gia đình đã có 20 hộc cá; đón chúng tôi lên bè cá bằng nụ cười thân thiện, chị Trang cho biết: "Năm nay, mới thả nuôi 15 hộc thôi, vì cá giống cuối năm 2017 cao quá, xấp xỉ 140.000 đồng/con. Trong khi hồi tháng 5, tháng 6 năm 2017, chỉ khoảng 90.000 đồng/con".

Bè nuôi cá của cư dân trên đảo nhấp nhô theo sóng biển. Ảnh: I.T

Theo cách tính của chị Trang, nếu trung bình mỗi hộc nuôi khoảng 200 con, thì nguyên tiền cá giống đã là gần 30 triệu đồng/hộc. "Gối vụ 2018, vừa qua, gia đình mới mua 1.500 con giống, chi phí tốn hơn 200 triệu đồng. Mang về đến bè, cá hao hụt còn chưa đến 1.200 con, tính ra lên tới 170.000 đồng/con cá bớp giống". Do nhà sẵn tàu lớn nên chị Trang ra tận ngoài khơi mua cá giống. Những hộ nuôi không tự đi mua cá giống thì nay cũng đã có thuyền đến tận nơi cung cấp con giống.

Cũng theo chị Trang, sở dĩ, cá giống đắt như vậy bởi đây hoàn toàn là cá tự nhiên, được các ghe lớn đánh bắt ở vùng khơi mang về. Quá trình vận chuyển về đến đảo, cá cũng hao hụt đi ít nhiều. Trước kia, có ít hộ nuôi nên giá cá giống rẻ hơn, mấy năm nay cá giống đã hiếm, giá lại ngày một tăng.

Vừa dẫn tôi đi xem những hộc cá nối dài, bên trong là vô số những con cá đã to bằng cổ tay, chị Trang vừa kể: "Cá bớp được nuôi hoàn toàn bằng cá đánh từ ghe giã cào, cá lưới bao ngoài biển. Hiện, 1.500 con cá nhà chị Trang tiêu tốn 300kg thức ăn/ngày, tương đương 2 triệu đồng (cá lưới bao là 7.000 đồng/kg, cá cào 5.000 đồng/kg). Thời điểm gia đình nuôi nhiều nhất là 7.000 con, chi phí thức ăn hết hơn 10 triệu đồng/ngày. Nếu hôm nào không có ghe về, không mua được cá làm thức ăn. Cá bớp có thể nhịn ăn vài ngày vẫn sống khỏe.

Cá bớp được nuôi hoàn toàn bằng cá đánh từ ghe giã cào, cá lưới bao ngoài biển. Ảnh: I.T

Năm 2017, khi cá bớp đạt giá cao nhất từ trước đến nay (160.000 đồng/kg), không ít hộ nuôi cá bớp ở Hòn Chuối đã có mùa cá bội thu hơn cả mong đợi. Ngoài những gia đình có thu nhập xấp xỉ tiền tỷ như gia đình chị Trang - anh Út; hộ ông Huỳnh Phon Vụ, ông Tư Phương, ông Kim Ngọc Tồn, ông Kim Ngọc Tuấn, ông Kim Ngọc Của... đều có thu nhập từ vài chục đến vài trăm triệu đồng nhờ nuôi cá bớp.

Bám biển - nuôi hy vọng

Có vượt biển ra với các bè cá, nghe người nuôi cá bớp kể chuyện mới biết, để có những lứa cá chất lượng, năng suất cao, người nuôi cá cực khổ trăm bề. "Sóng yên thì khỏe, sóng to thì cực vì giật các hộc cá, di chuyển để chăm sóc cá gặp rất nhiều khó khăn", anh Út chia sẻ trong lúc cố gắng giữ để tôi có thể đứng vững được, trên các hộc cá liên tục tròng trành bởi sóng gió.

Cách đất liền khoảng 3 tiếng quá giang ghe ngư dân đi biển mới tới đảo, cuộc sống của những người nuôi cá bớp ở Hòn Chuối gói gọn trên những chiếc xuồng và căn chòi tạm trên bè cá, 24 giờ mỗi ngày là 24 giờ lênh đênh cùng sóng gió. Tổ ấm của họ chính là những chiếc xuồng đi mua cá mồi với không chỉ chỗ ngủ, bếp nấu ăn, mà còn có cả tivi, máy phát điện, dàn năng lượng mặt trời.

Hàng chục lồng bè nuôi cá bớp quanh đảo Hòn Chuối.

Từ thị trấn Sông Đốc (huyện Trần Văn Thời), anh Võ Văn Phong ra đảo Hòn Chuối nuôi cá bớp cũng được 6 năm. Một mình xoay xở với 6 hộc cá, vui buồn ra sao, anh đều đã nếm trải: "Chi phí để làm mỗi hộc cá đã hết cả 30 triệu đồng. Đã vậy, còn phải mua ghe để ăn ở trông coi cá nữa. Không có vài trăm triệu trong tay, không dám bày ra nuôi cá bớp đâu".

Vẫn còn nhớ như in nỗi buồn của người nuôi cá bớp năm 2017, ông Tư Phương - Tổ trưởng Tổ Tự quản ở đảo Hòn Chuối - cũng là một trong những người đầu tiên nuôi cá bớp ở đây: "Năm 2016, có đến hơn chục hộ thất bại vì nuôi cá bớp đã bỏ lại nhà cửa trên đảo để đi Bình Dương mưu sinh, kiếm tiền trả nợ. Năm nay, gia đình ông có 10 hộc cá, nhưng ông vẫn chưa thả cá giống hết, vừa thả vừa nghe ngóng xem sao".

Ngồi trò chuyện trước cửa căn nhà dựng trên ghềnh đá, trong tiếng sóng xô, bọt tung trắng xóa... ông Tư Phương trầm ngâm: Những năm đầu nuôi cá bớp, người nuôi chỉ lo xoay xở tiền để đầu tư mà ít phải lo lắng về dịch bệnh, nhưng giờ đây, hiện tượng cá bị mù mắt, bỏ ăn, hay cá bị sứa cào lở da xảy ra ngày càng nhiều. Mới đây, người nuôi cá bớp ở Hòn Chuối đã "cầu cứu" Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh hỗ trợ, đưa các kỹ sư ra đảo khảo sát tìm nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục.

Theo ông Phương, rất có thể, tình trạng cá bị bệnh mù mắt là do nguồn nước bị ô nhiễm, vì số lượng hộ nuôi cá tăng lên so với mấy năm trước, mật độ các bè cá cũng dày hơn. Bên cạnh đó, việc sứa biển bám vào các hộc nuôi cũng có thể là nguyên nhân khiến cá bị ghẻ lở, mù mắt.

Như nhiều công việc mưu sinh khác, công việc nuôi cá bớp ở Hòn Chuối, nói theo cách của người dân nơi đây, cũng còn tùy may - rủi. Vậy nên, ngày lại ngày, những người nuôi cá bớp vẫn miệt mài chia sẻ cho nhau kinh nghiệm, chia cho nhau cả cân gạo, mớ rau trong ngày biển động, gom góp hy vọng về những lứa cá năng suất, được giá.

Trở về đất liền, trong bao điều nhắc nhớ ở đảo Hòn Chuối, có những bè cá lênh đênh cùng sóng gió, có cả phận người được - mất cùng những vụ cá giữa trùng khơi.

Theo Hương Mai-Sông Mã (Báo Đất Mũi)

Cà Mau: Một tàu cá cùng 4 thuyền viên mất liên lạc trên 3 thángChiều ngày (27.8), thông tin từ Chi cục Thủy sản tỉnh Cà Mau cho biết, đơn vị này vừa có văn bản gửi Cục Kiểm ngư về việc 1 tàu cá của ngư dân Cà Mau mất liên lạc. Theo đó, tàu cá CM-1014 TS của bà Trần Diệp Linh (55 tuổi, ngụ khóm 6, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời,...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Lợn bệnh bị tuồn vào bếp ăn trường học: Bộ Y tế cảnh báo khẩn

10:29:30 02/04/2026

Theo Bộ Y tế, việc thu gom, vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ lợn bệnh, đưa vào bếp ăn trường học làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng nguy hại đến sức khỏe người dùng.

Nhặt ve chai trước đầu xe tải, một phụ nữ bán vé số bị cán tử vong ở TPHCM

10:23:14 02/04/2026

Người phụ nữ làm nghề bán vé số, khom người nhặt ve chai trước đầu xe tải đúng lúc phương tiện này chạy tới. Hậu quả làm nạn nhân tử vong trên đường ĐT 743A, phường Đông Hòa (TPHCM).

Một học sinh lớp 5 đuối nước, 3 bạn học hoảng sợ không dám báo người lớn

09:09:54 02/04/2026

Sáng 2/4, ông Nguyễn Ánh Cầu, Chủ tịch UBND xã Quảng Điền, thành phố Huế cho biết các lực lượng chức năng đã hỗ trợ tìm kiếm, bàn giao thi thể nạn nhân bị đuối nước cho gia đình lo hậu sự.

Thái Nguyên: Bị tố thịt có mùi, hiệu trưởng nấu thịt ăn chứng minh an toàn

06:58:17 02/04/2026

Lo ngại về chất lượng thịt lợn tại trường mầm non, một số phụ huynh đã phản ánh tới nhà trường.Tuy nhiên, hiệu trưởng nhà trường đã nấu thịt và ăn nếm trước mặt phụ huynh để chứng minh độ an toàn.

Mẹ bất ngờ khi xem clip về con, vội đến công an trình báo

23:03:12 01/04/2026

Vô tình xem được clip con bị bạn cùng trường đánh tới tấp tại sân bóng, người mẹ tại Đắk Lắk vội đến cơ quan công an để trình báo.

Vụ 300 tấn heo bệnh tuồn vào trường học: "Vụ việc đặc biệt nghiêm trọng"

22:46:35 01/04/2026

Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y khẳng định vụ 300 tấn heo bệnh, tuồn vào chợ, bếp ăn trường học đặc biệt nghiêm trọng, làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng đến an toàn thực phẩm.

Dừng việc tìm kiếm 3 mẹ con nghi gieo mình xuống sông Hồng ở Hưng Yên

20:25:07 01/04/2026

Cơ quan chức năng xã Phụng Công, tỉnh Hưng Yên và Đội cứu hộ dừng việc tìm kiếm sau khi xác định 3 mẹ con nghi gieo mình xuống sông Hồng đã bắt taxi đi Thái Nguyên.

Động đất ở Quảng Tây - Trung Quốc, người dân Lạng Sơn cảm nhận thấy rung lắc

09:49:16 01/04/2026

Tại khu vực tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc (cách xã Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn khoảng 5km) xảy ra một trận động đất 3,1 độ (độ lớn M).

Chìm tàu tại Vũng Tàu, ba người trong một gia đình mãi mãi không trở về

09:24:36 01/04/2026

Sau nhiều ngày nỗ lực, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy thi thể nạn nhân cuối cùng trong vụ chìm tàu tại vùng biển Vũng Tàu (TPHCM), khiến ba người trong một gia đình quê Tây Ninh tử vong.