Hoạt động thương mại của Nhật Bản với Nga tiếp tục suy giảm

Đã hơn ba năm trôi qua kể từ khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát. Do các lệnh trừng phạt kinh tế đối với Nga, chủ yếu là của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7), vẫn còn hiệu lực, hoạt động thương mại của Nhật Bản với Nga đã giảm mạnh.

Cảng hàng hóa ở Tokyo, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Tuy nhiên, Nga vẫn chiếm gần 10% lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của Nhật Bản.

Theo số liệu thống kê thương mại năm 2024 của Bộ Tài chính Nhật Bản, xuất khẩu sang Nga đã giảm 17% so với cùng kỳ năm trước đó xuống còn 327,6 tỷ yen (2,17 tỷ USD) và nhập khẩu giảm 17% xuống còn 860,3 tỷ yen (5,71 tỷ USD). So với năm 2021, trước khi cuộc xung đột Nga – Ukraineb bùng phát, xuất khẩu đã giảm khoảng 40% và nhập khẩu giảm khoảng 60%.

Do lệnh cấm vận thương mại do G7 và các nước khác áp đặt, xuất khẩu các mặt hàng như thiết bị sản xuất liên quan đến chất bán dẫn, linh kiện điện tử và máy bay của Nhật Bản đã đạt mức 0.

Xuất khẩu ô tô mới sang Nga, đạt đỉnh khoảng 450.000 chiếc vào năm 2008, đã giảm xuống bằng 0 vào cả năm 2023 và 2024. Các công ty lớn như Toyota Motor Corp. đã rút khỏi hoạt động tại Nga.

Mặt khác, xuất khẩu ô tô nhỏ gọn đã qua sử dụng, vốn được miễn các hạn chế xuất khẩu, đã tăng lên. Vào năm 2024, khoảng 200.000 xe như vậy đã được xuất khẩu sang Nga, tăng so với khoảng 150.000 xe vào năm 2021.

Khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) vẫn là mặt hàng nhập khẩu có giá trị nhất của Nhật Bản từ Nga với giá trị là 548 tỷ yen. Các loại hải sản như cua, cá tuyết và cá hồi cũng lên tới 130,2 tỷ yen.

Ngay cả trước khi xung đột Nga-Ukraine xảy ra, Nhật Bản đã dựa vào quốc gia này để nhập khẩu khoảng 10% lượng LNG.

Dự án Sakhalin-2, trong đó các công ty Nhật Bản có cổ phần, hiện được miễn trừ khỏi các lệnh trừng phạt, cho phép Nga tiếp tục xuất khẩu LNG sang Nhật Bản từ vùng Viễn Đông của Nga.

Nhập khẩu từ Mỹ, quốc gia đang tăng cường sản xuất LNG, đã tăng lên. Vào năm 2024, Mỹ đã cung cấp 9,6% lượng LNG nhập khẩu của Nhật Bản, vượt qua Nga ở mức 8,6%. Tại cuộc họp thượng đỉnh Nhật Bản-Mỹ gần đây, hai nước đã nhất trí mở rộng nhập khẩu LNG do Mỹ sản xuất, khiến khả năng Nhật Bản phụ thuộc vào Nga sẽ giảm xuống. Mỹ, châu Âu và các quốc gia khác đang tiếp tục áp đặt lệnh cấm đối với các tổ chức tài chính của Nga sử dụng hệ thống thanh toán của

Hiệp hội viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu (SWIFT), một trong những mạng lưới thanh toán quốc tế lớn nhất thế giới, khiến

Nga gặp khó khăn trong việc thanh toán thương mại.

Theo truyền thông châu Âu, Liên minh châu Âu dự kiến sẽ sớm chính thức quyết định áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với một số ngân hàng tại Nga.

Tuy nhiên, Nga đã chống lại các lệnh trừng phạt bằng cách thiết lập một mạng lưới thanh toán ban đầu được gọi là SPFS (Hệ thống nhắn tin tài chính của Ngân hàng Nga) và tăng cường giao dịch với Trung Quốc và Ấn Độ.

Theo ông Anatoly Aksakov, người đứng đầu Ủy ban Thị trường Tài chính của Duma Quốc gia, các phương thức thanh toán mới đã được phát triển.