Hết thời câu view bằng ngôn từ phản cảm

Nhiều ca khúc của các nghệ sĩ trẻ như Bình Gold, Andree hay Jack gây tranh cãi vì ngôn từ phản cảm. Trước tình hình này, cơ quan chức năng đã có công văn đề nghị chấn chỉnh hoạt động âm nhạc lệch chuẩn, được xem là tín hiệu cho thấy thời câu view bằng ngôn từ phản cảm đang dần khép lại.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM có công văn “Đề nghị định hướng, chấn chỉnh hoạt động âm nhạc có biểu hiện lệch chuẩn văn hóa” hôm 24/10. Nội dung nêu rõ những lo ngại về đời sống âm nhạc của nhiều ca sĩ, rapper trẻ. Những ca khúc xuất hiện trên mạng xã hội có chứa từ ngữ nhạy cảm, thiếu chuẩn mực, làm sai lệch giá trị thẩm mỹ và đi ngược thuần phong mỹ tục.

Công văn nhắc đến các tên tuổi như Jack, Bình Gold, Andree, GDucky, Hoàng Tôn… Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử đã vào cuộc thẩm định và xác định một số sản phẩm có dấu hiệu vi phạm, cần xử lý nghiêm.

Nghệ sĩ dùng chiêu sốc để nổi loạn

Rapper Bình Gold là ví dụ tiêu biểu cho xu hướng xây dựng hình ảnh nổi loạn, gây sốc. Anh thường xuyên bị điểm mặt gọi tên vì nội dung bị cho là phản cảm, cổ xúy lối sống ăn chơi, khoe khoang vật chất. Trong chương trình Đối diện, Thời sự toàn cảnh và Góc nhìn văn hóa, nhiều MV của của Bình Gold bị gọi là “rác mạng”, cần cơ quan chức năng vào cuộc, kiểm soát chặt chẽ.

Bình Gold có nhiều ca khúc chứa ca từ dung tục từng “viral” mạng xã hội.

Điểm qua một số tác phẩm của các nghệ sĩ bị cơ quan chức năng chỉ đích danh, như bài Em iu của Bình Gold có câu từ thô tục: “Cô ấy cứ cố mút nó là kem/ Cô ấy cứ cuốn lấy tao như là nem”. Tương tự, Andree trong Kẹo không ngại nhắc đến chất cấm: “Order cho anh thêm bình shisa/ Cho cỏ vào đấy, nhớ là cho cỏ ca”. GDucky trong Miền mộng mị viết: “Châm cho anh một điếu sà cân, để anh quên đi nỗi nhớ em”. Còn CLME của Hoàng Tôn, Andree và Tinle có câu “Pha vào chai nước chút MDMA…chỉ có giấy bạc và một ít Coca”…

Trong thời đại mạng xã hội lên ngôi, chỉ cần một đoạn nhạc “viral” trên TikTok là có thể tiếp cận hàng triệu người, trong đó có không ít khán giả nhỏ tuổi. Nhiều bài hát có ca từ phản cảm vẫn được chia sẻ rộng rãi theo cách này.

Khán giả cho rằng những sản phẩm gây tranh cãi dường như là chiến lược có chủ đích. Một số nghệ sĩ chọn cách gây sốc để tạo chú ý, vì “càng phản cảm càng viral, càng viral càng có lý do để tiếp tục”.

Jack sử dụng ca từ thiếu chuẩn mực khi trình diễn ở nơi công cộng.

Jack là ví dụ khác. Trong đêm nhạc Moonlit Childhood ngày 16/10 tại Hà Nội, anh trình diễn ca khúc mới với lời bị cho ngông cuồng: “Mấy đứa không ưa anh ngoài đời làm sao mà dám/ Anh hát chơi chơi hơn một kiếp của nó đi làm”.

Đặc biệt, câu “Fan thường kêu anh vì họ lào/ Lào gì cũng t**” là cụm từ biến tấu thô tục được lan truyền trên mạng xã hội. Cơ quan chức năng là Cục PTTH&TTĐT vào cuộc thẩm định, nhận thấy ca khúc của Jack có dấu hiệu vi phạm, chống chế, cần xử lý nghiêm minh, tránh gây ảnh hưởng xấu đến giới trẻ.

Hết thời câu view bằng ngôn từ phản cảm

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung nhắc lại nhận định của anh năm 2021: “Nếu cứ xuề xòa với những bài hát có tên phản cảm, sớm muộn cũng sẽ xuất hiện cả ca khúc phản cảm từ đầu đến cuối”. Thực tế cho thấy dự báo này đang trở thành hiện thực.

Giới trẻ dễ dàng tiếp cận những sản phẩm thiếu chọn lọc trong môi trường mạng xã hội đầy rẫy lựa chọn, nơi các nội dung được lan truyền nhanh chóng và không phải lúc nào cũng đi kèm tiêu chuẩn thẩm mỹ hay giá trị tích cực.

Khi các nghệ sĩ sở hữu lượng người theo dõi lớn tung ra sản phẩm mang thông điệp tiêu cực, điều đó không chỉ ảnh hưởng đến đời sống âm nhạc mà còn tác động đến nhận thức của người nghe.

Rapper Andree Right Hand là một trong những nghệ sĩ có tên trong danh sách bị Công an TPHCM cảnh cáo.

Dư luận cho rằng việc Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM đề nghị không mời các nghệ sĩ có sản phẩm lệch chuẩn tham gia sự kiện thành phố là động thái cần thiết. Nghệ sĩ có quyền sáng tạo, thể hiện cá tính, phong cách, nhưng phải đáp ứng chuẩn mực tối thiểu.

Nhiều khán giả nhận định trong quá trình thực hiện, cần có tiêu chí rõ ràng, đánh giá khách quan và minh bạch, để tránh hạn chế tự do sáng tạo một cách không cần thiết. Tuy nhiên, sáng tạo không thể là lý do bao biện cho những nội dung vi phạm đạo đức, thuần phong mỹ tục.

Thời kỳ câu view bằng ngôn từ phản cảm có lẽ đang đến hồi kết. Khán giả trẻ ngày càng có nhận thức hơn, và các cơ quan quản lý văn hóa đang quyết liệt hơn. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ: “Tôi tin rằng với nhận thức của khán giả cùng sự quyết liệt của các cơ quan quản lý văn hóa, mọi thứ sẽ tốt dần lên”.

Những động thái cứng rắn của cơ quan chức năng khiến nhiều ca sĩ có động thái điều chỉnh. Trong ngày 28/10, SpaceSpeakers Label cho biết đã chủ động rà soát và ẩn một số ca khúc của nghệ sĩ trực thuộc để phù hợp với định hướng mới. Cụ thể, Soobin ẩn bài Luật anh , Binz gỡ 4 ca khúc Nguyên team đi vào hết, They said, Thôi anh không chơi và Krazy , Rhymastic ẩn 3 bài Vẽ khói, SS Swag, Chưa từng cheer ly. Đại diện công ty cho biết sẽ tiếp tục phát triển sản phẩm âm nhạc theo hướng tích cực, góp phần xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh.