Hàn Quốc bác tin giải thể bộ chỉ huy chung Hàn-Mỹ

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc mới đây đã khẳng định, Hàn Quốc và Mỹ sẽ tiếp tục duy trì cơ cấu Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp hiện nay sau khi Hàn Quốc tiếp nhận quyền kiểm soát tác chiến thời chiến (OPCON) từ Mỹ, bác bỏ thông tin cho rằng cơ chế chỉ huy chung giữa hai đồng minh có thể bị giải thể sau quá trình chuyển giao.

Binh sĩ Mỹ và Hàn Quốc tham gia cuộc tập trận chung ở Yeoju, Hàn Quốc ngày 20/10/2023. Ảnh tư liệu: Yonhap/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Seoul dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết, hai nước sẽ duy trì hệ thống chỉ huy liên hợp nhằm bảo đảm thế trận phòng thủ chung vững chắc trên Bán đảo Triều Tiên. Bộ này dẫn lại thỏa thuận mà Hàn Quốc và Mỹ đạt được năm 2018 về việc thành lập Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Tương lai sau khi hoàn tất chuyển giao OPCON, với cơ chế hoạt động tương tự bộ chỉ huy hiện tại.

Tuyên bố được đưa ra sau khi truyền thông Hàn Quốc đăng tải thông tin cho rằng, Lực lượng Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc (USFK) đã bày tỏ quan ngại về khả năng chuyển giao OPCON diễn ra quá nhanh khi chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện quân sự cần thiết. Phía Mỹ cho rằng, trong trường hợp đó sẽ rất khó để quân đội Mỹ hoạt động dưới quyền kiểm soát tác chiến của một tướng lĩnh Hàn Quốc trong khuôn khổ chỉ huy liên hợp hiện nay.

Truyền thông Hàn Quốc cho rằng, điều đó có thể dẫn tới khả năng thay đổi hoặc giải thể cơ cấu Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp giữa hai nước. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc khẳng định, phía Mỹ chưa từng đề xuất với quân đội Hàn Quốc về việc thay đổi thỏa thuận hiện hành. Bộ này cũng bày tỏ rất lấy làm tiếc đối với thông tin truyền thông Hàn Quốc đã đưa, cho rằng những thông tin như vậy có nguy cơ làm suy yếu liên minh song phương Hàn – Mỹ.

Khi được đề nghị bình luận, USFK tái khẳng định, lập trường rằng liên minh Hàn – Mỹ vẫn cam kết thực hiện quá trình chuyển giao OPCON dựa trên các điều kiện đã được thống nhất giữa hai bên. Một quan chức USFK cho biết, trọng tâm hiện nay là tăng cường năng lực phòng thủ chung và bảo đảm an ninh cho cả Hàn Quốc và Mỹ.

Theo truyền thông Hàn Quốc, USFK từng nêu quan ngại về việc Hàn Quốc thúc đẩy nhanh tiến trình chuyển giao OPCON trong cuộc gặp với Thứ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ phụ trách chính sách Elbridge Colby trong chuyến thăm Seoul hồi tháng 1 vừa qua. Sau đó, phía Mỹ được cho là đã tiếp tục truyền đạt lập trường này tới Chính phủ Hàn Quốc.

Chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung hiện đang thúc đẩy mục tiêu giành lại quyền kiểm soát tác chiến thời chiến trong nhiệm kỳ 5 năm, dự kiến kéo dài đến năm 2030. Một nguồn tin tại Seoul cho biết Chính phủ Hàn Quốc tin tưởng hai nước có thể đáp ứng các điều kiện cần thiết cho việc chuyển giao ngay từ năm tới.

Tuy nhiên, Tư lệnh USFK – Tướng Xavier Brunson, trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ hồi tháng trước cho biết hai đồng minh đặt mục tiêu đáp ứng đầy đủ các điều kiện chuyển giao chậm nhất vào quý I/2029. Phát biểu này cho thấy vẫn tồn tại khác biệt nhất định giữa Seoul và Washington về thời điểm hoàn tất quá trình chuyển giao.

Hàn Quốc và Mỹ đã thúc đẩy tiến trình chuyển giao OPCON theo điều kiện kể từ khi đạt được thỏa thuận vào tháng 10/2014. Các điều kiện bao gồm năng lực lãnh đạo lực lượng liên hợp của quân đội Hàn Quốc, khả năng phòng thủ và tấn công của Seoul, cũng như môi trường an ninh khu vực phù hợp.

Trong Chiến tranh Triều Tiên giai đoạn 1950-1953, Hàn Quốc đã chuyển giao quyền kiểm soát tác chiến quân đội cho Bộ Chỉ huy Liên hợp quốc do Mỹ đứng đầu. Sau khi Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Hàn – Mỹ được thành lập năm 1978, quyền kiểm soát được chuyển sang cơ chế chỉ huy mới này. Seoul giành lại quyền kiểm soát tác chiến thời bình vào năm 1994, song quyền kiểm soát thời chiến hiện vẫn do Mỹ nắm giữ.