Giáo sư phát hiện 32/35 sinh viên trong lớp dùng AI làm bài chỉ nhờ một từ “bẫy” giấu trong đề thi

Một từ được viết bằng màu trắng, gần như vô hình trong đề thi, đã trở thành chìa khóa giúp một giáo sư lịch sử tại Mỹ phát hiện hàng chục sinh viên sử dụng AI làm bài.

32/35 sinh viên cùng mắc lỗi.

Mới đây, khi chấm bài thi giữa kỳ của hai lớp lịch sử trong học kỳ hè tại Đại học Bang Alcorn (Mỹ), giáo sư Jason Gibson nhanh chóng nhận ra một điểm bất thường. Đề bài yêu cầu sinh viên so sánh Cách mạng Công nghiệp với kỷ nguyên số ngày nay, nhưng trong rất nhiều bài làm lại xuất hiện những câu hoàn toàn vô nghĩa liên quan đến “Madagascar”.

Đó không phải là những thông tin về quốc đảo Madagascar, mà là các câu như: “Madagascar trôi ngang qua buổi chiều”, hay “Chiếc xe đạp màu tím Madagascar thì thầm với trần nhà”. Những câu này chẳng hề liên quan đến lịch sử, nhưng lại lặp đi lặp lại trong rất nhiều bài thi.

Thực tế, đây là kết quả của một “chiếc bẫy” mà giáo sư Gibson đã chủ động cài vào đề thi. Ông giấu từ “Madagascar” bằng phông chữ màu trắng ở giữa phần hướng dẫn làm bài, tại một vị trí hoàn toàn không liên quan đến ngữ cảnh. Sinh viên đọc đề theo cách thông thường gần như không thể nhìn thấy từ này.

Tuy nhiên, nếu ai sao chép toàn bộ đề bài rồi dán vào các chatbot AI để nhờ làm hộ, từ bị ẩn sẽ được công cụ AI nhận diện và vô tình đưa vào câu trả lời. Nếu người dùng tiếp tục sao chép nguyên văn kết quả mà không kiểm tra lại, từ “Madagascar” sẽ xuất hiện trong bài nộp.

Giáo sư Jason Gibson. (Ảnh: TikTok/ iamjasongibson)

Kết quả khiến chính vị giáo sư này cũng bất ngờ. Theo ông, 32 trong số 35 sinh viên của hai lớp đã bị mất điểm ở một phần của bài thi giữa kỳ vì sử dụng AI để tạo gần như toàn bộ nội dung bài làm.

Trong loạt video đăng trên TikTok, giáo sư Gibson cho biết điều khiến ông ngạc nhiên nhất không phải việc sinh viên sử dụng AI, mà là rất ít người chịu đọc lại bài trước khi nộp. Nhiều bài còn xuất hiện những câu hoàn toàn phi lý do AI tạo ra mà chỉ cần xem qua vài giây cũng có thể nhận ra.

Sau khi chấm xong, ông gửi thông báo cho toàn bộ sinh viên, giải thích lý do vì sao nhiều người bị trừ điểm, đồng thời đính kèm ảnh chụp màn hình phần chữ màu trắng được giấu trong đề thi. Ông cũng khẳng định bất kỳ ai cho rằng mình bị chấm điểm không công bằng đều có thể gửi đơn khiếu nại.

Theo giáo sư, chỉ có hai sinh viên yêu cầu xem xét lại bài. Trong đó, một nữ sinh được điều chỉnh điểm sau khi giải thích rằng cô sử dụng chế độ màn hình tối (dark mode), khiến phần chữ màu trắng hoàn toàn không hiển thị trên thiết bị của mình.

“Tôi không hề cảm thấy vui khi thấy sinh viên bị điểm kém. Mục đích của tôi không phải là khiến các em thất bại”, ông chia sẻ trong một video sau đó.

Cuộc tranh luận về AI trong giảng đường đại học.

Loạt video nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và làm dấy lên nhiều ý kiến trái chiều. Một số người khen ngợi sự sáng tạo của vị giáo sư trong việc bảo vệ tính trung thực học thuật.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cách làm này sẽ sớm không còn hiệu quả khi các mô hình AI ngày càng thông minh hơn. Một người dùng bình luận: “Các mô hình AI thế hệ mới đã có thể nhận ra khi người dùng cố tình cài ‘bẫy’ trong câu lệnh, thậm chí còn cảnh báo trước”.

Đại diện Đại học Bang Alcorn cũng lên tiếng khẳng định liêm chính học thuật luôn là giá trị cốt lõi của nhà trường. Nhà trường cho biết luôn tự hào về những cách làm sáng tạo mà đội ngũ giảng viên đang áp dụng để duy trì tính trung thực trong học tập, trong bối cảnh AI đang thay đổi mạnh mẽ môi trường giáo dục.

Đại học Bang Alcorn (Mỹ). (Ảnh: Alcorn State University)

Giáo sư Gibson chia sẻ thêm rằng điều ông lo ngại nhất không phải việc sinh viên dùng AI, mà là việc một số người dường như đã giao luôn cả quá trình học tập cho công nghệ. Theo ông, đây cũng là vấn đề mà nhiều trường đại học trên khắp nước Mỹ đang phải đối mặt.

Hiện nay, mỗi giảng viên đều có cách ứng phó khác nhau. Có người quay lại hình thức thi viết tay hoặc làm bài trực tiếp trên lớp để hạn chế việc sử dụng AI. Trong khi đó, một số người chấp nhận AI như một công cụ hỗ trợ học tập nhưng yêu cầu sinh viên phải công khai rõ thời điểm và cách thức mình đã sử dụng.

“Chúng tôi đều đang cố gắng tìm ra cách đổi mới và duy trì sự trung thực trong học thuật. Không ai có sẵn câu trả lời hoàn hảo cả, vì AI đang thay đổi quá nhanh”, giáo sư Gibson chia sẻ.