Giá trị của cây Atisô trong chăm sóc sức khỏe
Atisô chứa lượng lớn catechin, một chất chống oxy hóa có tác dụng ngăn chặn hình thành khối u và điều trị ung thư.
Tại Hội thảo “Ứng dụng của thảo dược trong điều trị y học lâm sàng” do Bệnh viện Tuệ Tĩnh và Công ty cổ phần Dược phẩm Lâm Đồng (Ladophar) tổ chức ngày 19/7, tiềm năng của các sản phẩm điều trị và hỗ trợ điều trị bệnh từ cây Atisô được nhiều chuyên gia y tế nhắc đến.
Các đại biểu tham dự Hội thảo “Ứng dụng của thảo dược trong điều trị y học lâm sàng”.
Atisô có tên khoa học là Cynara scolumus, vốn là loại cây lá gai được người Ai Cập, Hy Lạp và La Mã cổ đại trồng ở khu vực Đại Trung Hải, phía Nam châu Âu.
Loại cây này được người Pháp mang đến Việt Nam đầu thế kỷ X trồng đầu tiên ở Sa Pa (Lào Cao) và sau đó trồng nhiều nhất ở Đà Lạt (Lâm Đồng).
Atisô có xuất xứ châu Âu này thích hợp với khí hậu mang tính ôn đới nên chỉ thực sự sinh trưởng tốt nhất ở những vùng núi cao thoáng mát như Đà Lạt.
Đà Lạt có trên 100 ha đất trồng Atisô. Một phần lớn diện tích này được Công ty cổ phần Dược phẩm Lâm Đồng (Ladophar) liên kết trồng và thu mua sản phẩm.
Ladophar đang phối hợp với huyện Lạc Dương trồng khoảng 500 ha loại cây này theo các dạng thức hợp tác chuyển giao cây giống, công nghệ trồng cũng như bao tiêu đầu ra.
Theo ông Lê Tiến Thịnh, Tổng giám đốc Ladophar, nỗ lực mở rộng diện tích trồng Atisô là chiến lược hợp lý của doanh nghiệp bởi nhu cầu nguyên liệu từ cây này ngày càng tăng. Atisô không chỉ dừng lại là nguyên liệu cho sản phẩm trà túi lọc đặc sản Việt Nam, mà còn được coi là nguồn dược liệu quý.
Các bộ phận của cây Atisô từ thân, rễ, hoa, lá đều có giá trị trong y học, đặc biệt là hoa và lá. Hoa và lá cây đều có chứa cynarin và silymarin, các chất này giúp kích thích điều tiết tuyến mật và hỗ trợ gan thanh lọc chất độc trong cơ thể.
Hơn nữa, Atisô chứa lượng lớn catechin, một chất chống oxy hóa có tác dụng ngăn chặn hình thành khối u và điều trị ung thư.
Với tính chất như vậy, Atisô có tiềm năng mở ra nhiều cơ hội lớn hơn thuần túy sản xuất một loại trà đặc sản vẫn thường được người Đà Lạt sử dụng hàng ngày.
Thứ nhất, chiết xuất Atisô số lượng lớn có thể cung cấp cho thị trường trong và ngoài nước một nguyên liệu quý cho sức khỏe.
Hiện nay, chỉ có cây Atisô ở Đà Lạt mới đủ hàm lượng cynarin tiêu chuẩn nên các doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc cũng đang sang Đà Lạt thu mua sản phẩm này của các doanh nghiệp đủ năng lực chiết xuất trực tiếp trên nền công nghệ hiện đại.
Hiện nhiều hộ cá thể cũng khai thác và chế biến Atisô theo cách thủ công nhưng không tạo ra thành phẩm đủ chất lượng. Việc phát triển theo hướng coi đây là sản phẩm chủ đạo của tỉnh cần các công ty dược phẩm lớn như Ladophar sở hữu vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế GACP-WHO về thực hành và chế biến.
Các nghiên cứu quốc tế đều cho thấy tác dụng bảo vệ gan đặc biệt của Atisô. Các hợp chất của cây giúp loại bỏ độc tố, ngăn chặn quá trình peroxid hóa lipid xảy ra trong màng tế bào của các mô gan, ngăn chặn đáng kể tổn thương oxy hóa màng tế bào gan, giảm mức độ gan nhiễm mỡ.
Video đang HOT
Ông Lê Tiến Thịnh (bên trái) trao đổi với lãnh đạo Bệnh viện Tuệ Tĩnh về tiềm năng của Atisô.
Các chiết xuất từ Atisô có thể ngăn ngừa tác dụng độc hại trên gan và làm giảm men gan ở 84,29% bệnh nhân. Atisô còn được chứng minh hiệu quả trên nhiều bệnh lý phổ biến.
Nghiên cứu trên chuột mắc bệnh tiểu đường cho thấy dịch chiết Atisô làm giảm đáng kể tỷ lệ đường huyết trong m.áu đến 42,84% sau 28 ngày điều trị. Nghiên cứu trên động vật cũng cho thấy Atisô tăng sản xuất oxit nitric, góp phần làm giảm xơ vữa động mạch.
Cynarin trong Atisô có tác dụng kích thích sản xuất mật, giúp tiêu hóa chất béo và hấp thụ vitamin từ thức ăn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất lá Atisô rất tốt cho những người mắc hội chứng ruột kích thích, khó tiêu hoặc đau bụng.
Đặc biệt, nhiều chất chống ôxy hóa polyphenol khác được tìm thấy trong Atisô có thể góp phần ngăn ngừa và kiển soát ung thư tuyến t.iền liệt, ung thư vú và bệnh bạch cầu.
Với dược tính như vậy, hiện nay một số công ty dược lớn đã đang sử dụng chiết xuất từ Atisô để sản xuất thực phẩm chức năng và thuốc.
Công ty Ladophar kết hợp Atisô với nhiều dược liệu khác như đẳng sâm, diệp hạ châu, ưng bất bạc, linh chi, dâm dương hoắc, hồng sâm, xuyên tâm liên, đinh lăng, bạch quả và nhiều loại vitamin nhằm tạo ra hiệu quả tốt nhất cho quá trình giải độc gan, bồi bổ sức khỏe.
Hướng đi này đặc biệt tốt cho sức khỏe, đặc biệt hỗ trợ giảm các bệnh liên quan đến gan của người Việt, một trong những quốc gia sử dụng bia rượu nhiều nhất thế giới hiện nay.
Hướng phát triển tiếp theo mà công ty đang tiến hành là phát triển các vùng trồng atiso kết hợp du lịch như một đặc sản của Đà Lạt. Du khách có thể tới thăm quan vùng trồng, Atisô, trực tiếp trải nghiệm thu hái sản phẩm trà thảo dược đơn giản.
Du lịch Đà Lạt hiện nay đã phát triển mạnh theo hướng thăm quan các vườn hoa, vườn hồng, vườn rau trong khi vẫn còn cánh cửa mở rộng cho Atisô, một loại cây đặc trưng Đà Lạt và đã tạo ra đặc sản cho vùng.
Giá trị của Đà Lạt nằm ở nhiều khía cạnh lịch sử, thiên nhiên và văn hóa đặc sắc trong đó cây Atisô có vai trò không nhỏ trong nhiều thập kỷ qua. Phát triển vùng trồng và khai thác chế biến thành phẩm từ loại cây trồng đặc trưng này sẽ góp phần thúc đẩy du lịch Đà Lạt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trao đổi với phóng viên về tiềm năng của sản phẩm này trong chăm sóc sức khỏe và xu hướng của công ty trong thời gian tới, theo ông Thịnh, đứng trước ngưỡng cửa hội nhập, để đi đường xa, việc phát triển sản phẩm xanh, sạch, thân thiện môi trường là xu hướng tất yếu.
Đặc biệt, để tiếp cận các thị trường quốc tế với yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng sản phẩm, chúng tôi nhận thức cần phải sử dụng tiêu chuẩn kỹ thuật cao ngay từ những bước nuôi trồng ban đầu. Vì vậy, Dược Lâm Đồng đã và đang tích cực mở rộng vùng nguyên liệu chuẩn hữu cơ GACP, xanh, sạch và bảo vệ môi trường.
Để giải quyết bài toán đầu vào, Ladophar đã phối hợp cùng chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn trong việc xây dựng vùng nguyên liệu sạch, định hướng phương thức chăm sóc mới theo hướng an toàn, bền vững cho bà con nông dân.
Doanh nghiệp cũng ký hợp đồng thu mua nguyên liệu với các hộ dân trên địa bàn, công ty cung cấp cho bà con nông dân giống, danh mục những sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn và hướng dẫn người dân cách sử dụng, tránh lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật cũng như thời gian cách ly với thuốc.
Bên cạnh đó, đội ngũ kỹ thuật viên của công ty thường xuyên kiểm tra thực địa các vườn nguyên liệu. Trước khi thu hoạch, chúng tôi sẽ lấy mẫu kiểm tra và chỉ thu hoạch nguyên liệu Atisô đạt tiêu chuẩn và trong vòng 24h đưa vào sản xuất để đảm bảo chất lượng và hàm lượng Cynarin tốt nhất. Nếu vùng nguyên liệu nào có hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật cao sẽ để lại tiếp tục cách ly.
Do đảm bảo được chất lượng của nguyên liệu đầu vào và tuân thủ nghiêm ngặt trong khâu sản xuất, Dược Lâm Đồng tự tin cam kết về chất lượng các sản phẩm và đã có 2 sản phẩm trong tổng số 42 sản phẩm đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia.
7 thực phẩm giàu chất xơ nên ăn thường xuyên
Chất xơ là một loại carbohydrate (carbs) mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Mặc dù thực phẩm chứa chất xơ rất phong phú nhưng nhiều người vẫn bị thiếu do lựa chọn thực phẩm không đúng cách.
1. 5 lợi ích sức khỏe đáng chú ý của chất xơ
Việc thường xuyên ăn chế độ ăn nhiều chất xơ có liên quan tích cực đến quá trình lão hóa khỏe mạnh. Dưới đây là những lợi ích sức khỏe đáng chú ý của chất xơ:
1.1 Chất xơ thúc đẩy tiêu hóa khỏe mạnh
Theo ThS.BS Lê Trịnh Thủy Tiên, thành viên Hội Dinh dưỡng lâm sàng Việt Nam, có 2 loại chất xơ là chất xơ hòa tan trong nước và chất xơ không tan trong nước.
Chất xơ hòa tan có nhiều trong các loại đậu như: đậu nành, đậu ngự, đậu tây, rau, trái cây... hỗ trợ làm giảm cholesterol và giúp cơ thể điều hòa đường trong m.áu.
Chất xơ không hòa tan có nhiều trong rau, cám lúa mì, hạt ngũ cốc chưa xay. Chất xơ không hòa tan hút nước, tăng khối lượng chất bã khiến quá trình thải cặn bã nhanh hơn. Vì vậy, trong chế độ ăn uống hằng ngày chúng ta nên ăn nhiều loại thực phẩm có đủ hai loại chất xơ.
Cả 2 loại chất xơ hòa tan và không hòa tan đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa khỏe mạnh, đều đặn. Chất gel mà chất xơ hòa tan tạo ra trong cơ thể làm đặc phân, giúp ngăn ngừa và điều trị bệnh tiêu chảy. Trong khi đó, tác dụng làm thức ăn thô của chất xơ không hòa tan giúp đẩy thức ăn qua đường tiêu hóa để giải quyết tình trạng táo bón.
Các loại rau xanh, trái cây, đậu, hạt là nguồn cung cấp chất xơ tốt.
1.2 Chất xơ cải thiện mức cholesterol
Chất xơ hòa tan hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Chất xơ liên kết với cholesterol trong chế độ ăn uống ở ruột non, đưa nó qua cơ thể thay vì giữ lại để được hấp thụ. Khi chúng ta có mức cholesterol trong m.áu tăng cao trong thời gian dài, có thể dẫn đến xơ vữa động mạch hoặc tắc tĩnh mạch hoặc động mạch trong các bệnh lý tim mạch.
1.3 Tốt cho hệ vi sinh vật đường ruột
Chất xơ giúp xây dựng hệ vi sinh vật đường ruột phát triển mạnh mẽ. Điều này là do chất xơ hòa tan hoạt động như một prebiotic hoặc một dạng thức ăn cho các vi khuẩn có lợi sống trong quần thể sinh vật. Mặc dù hệ vi sinh vật đóng vai trò then chốt trong quá trình tiêu hóa khỏe mạnh nhưng nó cũng liên quan đến sức khỏe miễn dịch và não bộ cùng nhiều lợi ích khác.
1.4 Hỗ trợ điều hòa lượng đường trong m.áu
Cơ thể chuyển hóa carbohydrate đơn giản một cách nhanh chóng, dẫn đến lượng đường trong m.áu tăng đột biến nhanh hơn. Tuy nhiên, khi chúng ta ăn carbohydrate phức tạp, chất xơ loại này sẽ làm chậm quá trình tiêu hóa, dẫn đến lượng đường tăng chậm hơn. Phản ứng với lượng đường trong m.áu từ từ sẽ mang lại mức năng lượng ổn định suốt cả ngày và hỗ trợ quá trình trao đổi chất lành mạnh. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những người hạn chế trong quá trình trao đổi chất như bệnh đái tháo đường type 2.
1.5 Chất xơ làm tăng cảm giác no
Do chất xơ có tác dụng làm chậm quá trình tiêu hóa nên giúp chúng ta cảm thấy no lâu hơn. Lợi ích này giúp chúng ta tận dụng tối đa năng lượng từ các bữa ăn chính và đồ ăn nhẹ do đó, bạn nên chú ý bổ sung nguồn chất xơ trong chế độ ăn.
2. Một số loại thực phẩm giàu chất xơ tốt cho sức khỏe
2.1 Bông atisô
Hoa atisô là một lựa chọn tuyệt vời để tăng lượng chất xơ tiêu thụ hàng ngày. Hoa atisô chứa gần 10g chất xơ trong một cốc nấu chín. Thưởng thức món rau giàu dinh dưỡng này trong các món mì ống, bánh pizza, món xào hay kết hợp cùng protein thành món salad khai vị hoặc món hầm của bạn giúp bạn đạt được mục tiêu chất xơ hàng ngày.
Món pizza với hoa atisô lạ miệng và giàu dinh dưỡng.
2.2 Đậu lăng
Tất cả các loại đậu đều cung cấp nhiều chất xơ, trong đó đậu lăng là một trong những nguồn tốt nhất. Trong nửa cốc đậu lăng có 8g chất xơ, bổ sung đậu lăng trong món cơm thập cẩm, cà ri hay món súp thơm ngon, đậu lăng đều tốt cho sức khỏe tốt nhờ lượng protein lành mạnh.
2.3 Bí ngô
Bí ngô là một trong những loại trái cây có nhiều chất xơ hơn mà bạn có thể tìm thấy. Bạn có thể nhận được 7g chất xơ trong một cốc bí ngô nấu chín. Bí ngô là loại thực phẩm có thể dễ dàng kết hợp vào các món ngọt hoặc món mặn tạo nên vị thơm ngon, dễ tiêu hóa.
2.4 Quả mâm xôi
Khi nói đến thực phẩm giàu chất xơ, quả mọng thường đứng đầu danh sách vì chúng thực sự là nguồn chất xơ đậm đặc. Quả mâm xôi là loại quả mọng có nhiều chất xơ nhất với 8g trong một cốc.
2.5 Hạt chia
Hạt chia nổi tiếng là nguồn cung cấp protein và acid béo omega-3 hoàn chỉnh. Lượng chất xơ phong phú cũng khiến hạt chia trở thành nguồn cung cấp chất xơ tuyệt vời, với 10g chất xơ/30g hạt chia chưa ngâm.
Hạt chia là nguồn cung cấp chất xơ tuyệt vời.
2.6 Bỏng ngô
Bỏng ngô là một món ăn nhẹ giàu chất xơ được nhiều người yêu thích. Trong 100g bỏng ngô cung cấp gần 5g chất xơ. Để biến bỏng ngô thành món ăn lành mạnh hơn, hãy thử thay thế bơ bằng dầu ô liu để tăng thêm lợi ích dinh dưỡng của món ăn.
2.7 Hạnh nhân
Hạnh nhân là một trong những loại hạt có nhiều chất xơ và giàu chất dinh dưỡng nhất cho bữa ăn nhẹ buổi chiều hoàn hảo. Một nắm hạnh nhân khoảng 30g có gần 4g chất xơ, cùng với chất béo, protein có lợi cho tim cũng như nhiều vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe.
8 thực phẩm ức chế sự thèm ăn giúp giảm cân Bổ sung 8 loại thực phẩm có khả năng ức chế sự thèm ăn này vào chế độ ăn uống hàng ngày, có thể giúp hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả và duy trì vóc dáng lý tưởng. Gừng Theo Times Now, tiêu thụ gừng thường xuyên giúp tăng cường đốt cháy calo và giảm cảm giác đói, giúp hỗ trợ...