Euclid – “cha đẻ hình học” và bộ sách vĩ đại nhất lịch sử toán học

Tạ Lê Trúc Quỳnh14:14 13/12/2019

Trải qua những năm tháng học trò, có lẽ bạn sẽ không thể quên được những ngày miệt mài, quay cuồng với những định lý, tiên đề của môn hình học mang tên Euclid .

Nhưng bạn có biết, nhà toán học khả kính này chính là cha đẻ của hình học. Người đầu tiên hệ thống hoá hoàn chỉnh những lý thuyết cơ bản của môn hình học. Và sau 2000 năm được thử thách, những kiến thức của ông vẫn đứng vững với thời gian.

Theo người nổi tiếng

Phát hiện "hóa thạch băng" trong mảnh vỡ thiên thạch 4,6 tỷ năm tuổi

Một thiên thạch được tìm thấy ở sa mạc Algeria năm 1990 đang mang lại những manh mối mới về sự hình thành của Hệ Mặt trời.

Thiên thạch có tên Acfer 094 đã tiết lộ những lỗ nhỏ li ti phân bố khắp tảng đá. Đó có thể chính là những lỗ hóa thạch cổ xưa của các tinh thể băng.

Chúng ta không biết chính xác khi nào Acfer 094 rơi xuống Trái đất, nhưng chúng ta biết nó bao nhiêu tuổi. Các phân tích trước đây cho thấy mảnh đá cổ này khoảng 4,6 tỷ năm tuổi - gần bằng tuổi với Hệ Mặt trời.

Hình ảnh hoá thạch băng trong thiên thạch Acfer 094.

Điều này có nghĩa là nó giống như một viên nang thời gian - một vật thể nguyên thủy còn sót lại từ đĩa bồi tụ bụi đã hình thành các hành tinh, và do đó chứa đầy thông tin địa chất cực kỳ quý giá về Hệ Mặt trời của chúng ta khi nó đang hình thành.

Thực tế Acfer 094 đã trải qua kiểm tra kỹ lưỡng trong ba thập kỷ kể từ khi phát hiện ra nó. Nhưng một nhóm các nhà nghiên cứu do nhà khoa học hành tinh Megumi Matsumoto của Đại học Kyoto dẫn đầu đã nhìn đá không gian theo một cách hoàn toàn mới, kết hợp một cách có hệ thống một loạt các phương pháp lấy mẫu, kính hiển vi và quang phổ.

Kết hợp lại, các kỹ thuật độ phân giải cao này đã tiết lộ một cấu trúc chưa được xác định trước đó của đá, một kết cấu có độ xốp cao được phân phối rộng rãi trên khắp Acfer 094. Nó hơi giống như một miếng bọt biển, có lỗ nhỏ khoảng 11 micromet chỉ lớn hơn một chút so với hồng cầu.

Kết hợp với dấu vết khoáng chất cho thấy sự tương tác với nước diễn ra cùng các khoáng chất tạo thành thiên thạch. Nhóm nghiên cứu kết luận rằng những lỗ nhỏ này từng chứa các tinh thể băng đã tan chảy từ lâu giống như hóa thạch nấm mốc ở đây trên Trái đất, khi một sinh vật phân rã sẽ để lại dấu vết.

Các nhà nghiên cứu đã lập mô hình tái cấu trúc cơ thể mẹ của thiên thạch - được cho là một hành tinh, hay "hạt giống" của một hành tinh nhằm xác định cách thức và nơi nó hình thành cho phép tìm ra thông tin về nơi băng xuất hiện và làm thế nào nó biến mất.

Bằng chứng về băng đã được tìm thấy trong các thiên thạch trước đây, nhưng làm thế nào nó có được vẫn là một bí ẩn. Nghiên cứu này hiện cung cấp một câu trả lời cho bí ẩn đó.

"Ở đây chúng tôi trình bày một mô hình mới trong đó cơ thể cha mẹ Acfer 094, rõ ràng là một hành tinh được hình thành bởi sự tích tụ bụi băng giá trong Hệ Mặt trời đầu tiên. Kịch bản hiện tại là một mô hình thực tế để đưa ra cái nhìn sâu sắc mới về sự hình thành tiểu hành tinh bằng cách kết hợp cả kết quả phân tích của vật liệu ngoài Trái đất và mô hình lý thuyết về sự hình thành hành tinh", các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo.

Minh Long

Theo dantri.com.vn/Science Alert

NASA tiếp tục bị tố che giấu 'căn cứ ngoài hành tinh' trên Mặt trăng khỏi công chúng Theo nhà lý thuyết âm mưu nổi tiếng Scott Waring, Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã cố tình che giấu các căn cứ ngoài hành tinh trên Mặt trăng. Hình ảnh được cho là cấu trúc ngoài hành tinh trên Mặt trăng. Ảnh: NASA. Theo ông Waring, một "căn cứ ngoài hành tinh" đã được phát hiện trên Mặt...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Xem thêm Share

Xem nhiều

Cô dâu 61 tuổi lấy chồng Việt kiều, được các con tổ chức đám cưới linh đình00:30

Ca khúc 10 năm trước của Ariana Grande bất ngờ 'tái sinh'04:15

Trung Quốc phô diễn mẫu tiêm kích 'từng bắn hạ Rafale' ở Singapore01:35

Việt Nam có 3 ngôi sao "đủ nắng hoa sẽ nở": Tài năng top đầu, nhạc hay có sẵn, toả sáng đúng lúc03:55

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Bí ẩn 'con cú' trong ngôi mộ Mexico 1.400 năm tuổi

20:11:41 31/01/2026

Các nhà khảo cổ vừa phát hiện lăng mộ 1.400 năm tuổi của người Zapotec tại Mexico, nơi một bức tượng cú khổng lồ đứng canh giữ bí mật về cái chết suốt nhiều thế kỷ.

Bà ngoại 82 tuổi gây sốt mạng Trung Quốc với kỹ năng điều khiển drone nông nghiệp và bán hàng livestream

17:45:24 31/01/2026

Một cụ bà 82 tuổi ở miền đông Trung Quốc, được cư dân mạng trìu mến gọi là bà ngoại cứng, đã thu hút sự chú ý rộng rãi nhờ khả năng điều khiển máy bay không người lái phun phân bón trên đồng ruộng

Chuyện lạ: Đức và Nhật Bản dẫn đầu thế giới suốt nửa thế kỷ, nhưng lại bại dưới tay thợ rèn ở Trung Quốc

17:44:42 31/01/2026

Sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng công nghiệp nặng thế giới đang ghi nhận vai trò ngày càng quan trọng của các cụm công nghiệp chuyên hóa.

Gia súc liên tục mất tích, dân làng hoang mang kéo đi tìm con lươn 800 năm tuổi

17:44:40 31/01/2026

Những ngày cuối tháng 1/2026, một ngôi làng nhỏ ở miền Bắc Thái Lan bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý khi câu chuyện về con lươn khổng lồ 800 năm tuổi lan truyền chóng mặt.

Năm 1930, toàn bộ dân của một ngôi làng đã mất tích bí ẩn, để lại quần áo và thức ăn đang nấu dở

20:18:37 30/01/2026

Toàn bộ cư dân của ngôi làng, ước tính khoảng 30 đến 2.000 người tùy theo các nguồn báo cáo, đã biến mất không để lại một dấu vết nào.

Phát hiện người đàn ông SN 1948 thu gom phế liệu nhưng sở hữu két sắt chứa 124 kg vàng, danh mục cổ phiếu hơn 25 tỷ đồng

17:16:11 30/01/2026

Khoảng 3 thập niên trước, người dân thành phố biển Skelleftea, miền bắc Thụy Điển, đã quen thuộc với hình ảnh một cụ ông khoác chiếc áo bò xanh cũ bẩn, quần áo rách rưới, lặng lẽ lang thang khắp các con phố để nhặt những vỏ lon bỏ đi.

Phi hành gia robot đầu tiên trên thế giới: Trung Quốc lên kế hoạch đưa người máy PM01 vào vũ trụ

17:14:17 30/01/2026

Với khả năng vượt trội về độ bền và trí tuệ nhân tạo, cỗ máy này được kỳ vọng sẽ đảm nhận các nhiệm vụ rủi ro cao thay cho con người.

Sự thật về những thành phố ma trên Google Maps nhưng ngoài đời thực không hề tồn tại

06:53:19 30/01/2026

Những địa danh xuất hiện đầy đủ tên tuổi và tọa độ trên Google Maps nhưng khi bạn lái xe đến đó, thực tế chỉ là một cánh đồng trống hoặc một khu rừng hoang vu.

Nhặt được chiếc nhẫn trị giá 669 triệu đồng, cô gái có hành động bất ngờ

06:52:28 30/01/2026

Sau khi kiểm tra giấy chứng nhận, cô gái kinh ngạc phát hiện ra chiếc nhẫn kim cương gần 2 carat này có giá thị trường là 669 triệu đồng và được chứng nhận đạt cấp độ xuất sắc trên mọi phương diện.

Mở thùng gạo phủ bụi, người đàn ông phát hiện vật thể khô bị lãng quên 50 năm, giá trị ngang căn biệt thự

06:50:58 30/01/2026

Tưởng chỉ là vật cũ bị bỏ quên, người đàn ông đã vô cùng bất ngờ khi phát hiện kho báu gia truyền nằm im suốt gần nửa thế kỷ trong thùng gạo.

Tự chế lò phản ứng hạt nhân, suýt làm cả khu phố nhiễm phóng xạ

20:40:48 28/01/2026

Từ niềm đam mê khoa học tuổi thiếu niên, David Hahn đã tự chế thí nghiệm hạt nhân trong sân sau nhà, vô tình khiến cả khu dân cư đối mặt nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ.

Chồng không cho chơi trò chơi, vợ giận dỗi trèo lên cột điện cao thế

20:40:43 28/01/2026

Những cảnh tượng kịch tính đã diễn ra tại huyện Singrauli, bang Madhya Pradesh, Ấn Độ, nơi một người phụ nữ đã trèo lên đỉnh cột truyền tải điện cao thế sau khi cãi nhau với chồng, một quan chức cảnh sát cho biết.

Có thể bạn quan tâm

Đình Bắc tương tác với cô gái nào cũng bị bàn tán, netizen bênh vực, chấm 10 điểm EQ vì cách ứng xử với drama

Sao thể thao

19:19:22 06/02/2026

Sau màn trình diễn bùng nổ tại VCK U23 châu Á 2026, Đình Bắc đang là cái tên được nhắc tới nhiều nhất của bóng đá Việt Nam thời điểm hiện tại.

Ô tô lao vào cửa hàng tạp hóa tại Mỹ, ít nhất 3 người tử vong

Thế giới

19:14:20 06/02/2026

Ít nhất 3 người thiệt mạng và 6 người khác bị thương trong vụ ô tô lao vào cửa hàng tạp hóa tại Mỹ sau khi va chạm với người đi xe đạp.

Lần hiếm hoi Phương Oanh nhắc về mẹ

Sao việt

18:47:52 06/02/2026

Trái với hình ảnh năng động, cởi mở trước công chúng, nữ diễn viên hiếm khi chia sẻ về bố mẹ hay những câu chuyện riêng tư phía sau ánh đèn sân khấu.

Nữ sinh xinh đẹp thi vượt cấp giành giải Nhất kỳ thi học sinh giỏi Hà Nội

Học hành

18:02:33 06/02/2026

Không chỉ xuất sắc thi vượt cấp và giành giải Nhất kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố Hà Nội dù mới lớp 8, Đỗ Lan Viên còn gây ấn tượng bởi vẻ ngoài xinh đẹp.