Eo biển Hormuz bị phong tỏa kép, Anh cảnh báo rủi ro nguy cấp

Quân đội Anh đã tuyên bố tình hình tại eo biển Hormuz và vịnh Ba Tư ở mức “nguy cấp” – mức độ rủi ro cao nhất.

Chiến hạm Mỹ bắn tàu hàng Iran ở Vùng Vịnh (Ảnh: CENTCOM).

Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) thuộc quân đội Anh ngày 19/4 dẫn chứng các yếu tố bao gồm “sự can thiệp vào hoạt động hàng hải, thực thi phong tỏa, các báo cáo về thủy lôi và rủi ro động lực học còn sót lại” tại tuyến đường thủy huyết mạch này.

UKMTO cảnh báo “nguy cơ bị tấn công hoặc tính toán sai lầm” tại tuyến đường thủy này.

Cơ quan này cũng cho biết “nguy cơ bị tấn công” đang hiện hữu, ví dụ các cuộc tấn công của lực lượng Iran nhằm vào tàu thuyền trên eo biển cuối tuần qua.

UKMTO cho biết thêm, mức độ đe dọa tại vịnh Oman cũng duy trì ở mức nguy cấp. Trong khi đó, tại khu vực phía nam và phía bắc biển Đỏ, cũng như tại Địa Trung Hải, mức độ đe dọa ở mức “trung bình”.

Hải quân Iran đã tái áp đặt các hạn chế thắt chặt đối với việc quá cảnh qua eo biển Hormuz hôm 18/4, chưa đầy một ngày sau khi thông báo nới lỏng hạn chế.

Iran trên thực tế đã phong tỏa một phần eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Israel phối hợp mở chiến dịch không kích Iran hồi cuối tháng 2. Iran cảnh báo bắn bất cứ tàu nào cố gắng vượt qua eo biển mà không được sự cho phép của Tehran.

Iran phớt lờ việc Mỹ nhiều lần yêu cầu Iran mở lại tuyến đường vận tải chiến lược này. Trong bản đề xuất hòa bình 10 điểm gửi cho Mỹ, Iran thậm chí đề nghị công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn chính khiến cuộc đàm phán của Mỹ và Iran tại Islamabad (Pakistan) hôm 11/4 đổ vỡ.

Quân đội Mỹ ngay sau đó đã triển khai lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran. Washington tuyên bố duy trì lệnh phong tỏa cho đến khi đạt được thỏa thuận với Iran.

Trong khi đó, Iran tuyên bố chỉ đàm phán khi Mỹ dỡ phong tỏa và 2 bên đạt được khung thỏa thuận.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref nêu rõ, “an ninh tại eo biển Hormuz không phải là miễn phí”.

“Người ta không thể vừa hạn chế xuất khẩu dầu của Iran, vừa kỳ vọng có được an ninh miễn phí cho những bên khác”, ông viết trong một bài đăng trên X.

Ông nói thêm: “Lựa chọn đã rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu mỏ tự do cho tất cả, hoặc là nguy cơ về những tổn thất nặng nề cho mọi người. Sự ổn định của giá nhiên liệu toàn cầu phụ thuộc vào việc chấm dứt một cách lâu dài và được đảm bảo các áp lực kinh tế cũng như quân sự chống lại Iran và các đồng minh của mình”.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Mỹ không mất gì khi Iran phong tỏa Hormuz. Ngược lại, theo ông, Iran thiệt hại khoảng 500 triệu USD mỗi ngày khi phong tỏa eo biển này.