Điều ít biết về 2 vợ chồng đều là NSND cùng được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh
Đằng sau hai Giải thưởng Hồ Chí Minh của gia đình NSND Nguyễn Thị Hiển và cố NSND Bùi Đình Hạc là hàng chục năm mỗi người âm thầm cống hiến ở hai lĩnh vực – múa và điện ảnh.
PGS.TS, NSND Nguyễn Thị Hiển là một trong những người phụ nữ đầu tiên làm công tác biên đạo múa chuyên nghiệp tại Việt Nam. Bà trúng tuyển vào Trường Múa Việt Nam năm 1959, trở thành 1 trong 4 học sinh đầu tiên được cử sang học biên đạo múa tại Học viện Nghệ thuật Sân khấu Quốc gia Moscow.
Sau này, bà tiếp tục bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ nghệ thuật học tại chính ngôi trường danh tiếng đó, trở thành người phụ nữ duy nhất của ngành múa Việt Nam đạt được danh hiệu này và được phong học hàm Phó Giáo sư.
Hơn nửa thế kỷ gắn bó với nghề, bà để lại dấu ấn trên cả 3 lĩnh vực sáng tác, giảng dạy và nghiên cứu khoa học với 9 học trò được phong NSND và 30 học trò được phong NSƯT tính đến năm 2012. Năm 2001, tác phẩm của bà được trao Giải thưởng Nhà nước. Năm 2022, bà được vinh danh với Giải thưởng Hồ Chí Minh.
Bà cũng là người viết nên giáo trình đào tạo đại học đầu tiên của nghề biên đạo múa Việt Nam với cuốn sách Nghệ thuật Biên đạo múa xuất bản năm 2005.
Người chồng của bà – cố NSND Bùi Đình Hạc – là đạo diễn điện ảnh lừng danh với hơn 40 năm cầm máy và Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2007. Họ là cặp vợ chồng đặc biệt hiếm có trong lịch sử nghệ thuật nước nhà khi cùng được Nhà nước vinh danh ở giải thưởng cao quý nhất, ở 2 lĩnh vực hoàn toàn khác nhau.
Video đang HOT
Biên đạo Nguyễn Thị Hiển dựng tiết mục múa cho diễn viên Chu Thuý Quỳnh. Cả hai sau này đều là NSND.
Sinh con một mình, chồng vào Vĩnh Linh giữa bom đạn
Năm 1967, khi chỉ còn vài ngày nữa là sinh con, NSND Nguyễn Thị Hiển vẫn cùng diễn viên miệt mài dàn dựng kịch múa Trừ Văn Thố. Bà dựng tác phẩm này một mình và kịp đưa lên sân khấu chào mừng Đại hội anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc.
Đúng thời điểm đó, chồng bà – đạo diễn Bùi Đình Hạc – nhận đề nghị cộng tác với đoàn phim của đạo diễn người Hà Lan Joris Ivens để thực hiện Vĩ tuyến 17: Chiến tranh nhân dân. Ông Joris Ivens thông qua Bộ Văn hóa Việt Nam tìm đến Bùi Đình Hạc vì đã xem và trao giải Vàng cho bộ phim Nước về Bắc Hưng Hải khi ông làm Chủ tịch Ban giám khảo tại Liên hoan phim Moscow.
Xúc động vì thấy hai vợ chồng vị đạo diễn nước ngoài không ngại bom đạn sang Việt Nam làm phim, Bùi Đình Hạc không thể từ chối. Ông bàn với vợ rồi lên đường vào Quảng Bình, hứa 1 tháng sẽ về.
NSND Nguyễn Thị Hiển sinh con trai Bùi Trung Hải một mình tại một trạm xá nhỏ – không điện, không dầu, không sữa vì sinh trước ngày dự tính. Được vài ngày, mẹ con bà được Hãng phim Tài liệu đưa xe về Phú Thọ, nhờ gia đình chồng chăm sóc. Hơn 3 tháng sau, đạo diễn Bùi Đình Hạc mới trở về sau khi hoàn thành các cảnh quay với đoàn làm phim.
“Có lẽ đó là một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc sống của tôi”, bà chia sẻ với VietNamNet. Vở múa Trừ Văn Thố sau đó được tặng Giải thưởng Nhà nước năm 2001 – một dấu ấn khó phải được đánh đổi bằng những tháng ngày một người phụ nữ trẻ phải kiên cường tự xoay xở giữa bom đạn chiến tranh.
Hai thế giới nghệ thuật, một mái nhà và lá thư từ nước Nga
Múa và điện ảnh là hai con đường hoàn toàn khác biệt nhưng NSND Nguyễn Thị Hiển và NSND Bùi Đình Hạc đã tìm được tiếng nói chung suốt mấy chục năm. Dù không đi sâu vào chuyên môn múa, ông Hạc có cảm quan nghệ thuật sắc bén đôi khi đọc bản thảo, xem và góp ý cho các tiết mục của vợ. Bà Hiển cho rằng mình chịu nhiều ảnh hưởng từ chồng.
Về phần ông, NSND Bùi Đình Hạc bước vào điện ảnh từ năm 1949, từng giữ chức Giám đốc Hãng phim Tài liệu & Khoa học Trung ương, Cục trưởng Cục Điện ảnh, với 50 năm tuổi nghề và hàng chục giải thưởng quốc tế và trong nước. Năm 2007, ông được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cụm 7 tác phẩm điện ảnh xuất sắc, trong đó có Nước về Bắc Hưng Hải, Đường về quê mẹ, Nguyễn Văn Trỗi, Hồ Chí Minh – Chân dung một con người… Tên ông còn được ghi riêng trong Từ điển Bách khoa Liên Xô – một vinh dự hiếm có với nghệ sĩ Việt Nam.
Năm 2002, sau khi đã nghỉ hưu, ông tiếp tục cho ra mắt bộ phim truyện sử thi Hà Nội 12 ngày đêm - tác phẩm nổi tiếng, thành công cả ở Việt Nam và các liên hoan phim quốc tế, đánh dấu một dấu mốc quan trọng trong sự phát triển của dòng phim chiến tranh của đất nước.
Khi ông qua đời năm 2023 ở tuổi 90 sau hơn 5 năm chống chọi bệnh tật, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam đọc tin trên báo, nhận ra đây chính là đạo diễn từng học tại trường đào tạo điện ảnh danh tiếng của Liên Xô và đoạt giải Vàng tại Liên hoan phim Moscow lần thứ nhất và nhiều giải thưởng quốc tế khác. Ông lập tức viết một lá thư trang trọng, đóng dấu gửi qua Bộ Văn hóa để chuyển lời chia buồn đến gia đình. Đến nay, NSND Nguyễn Thị Hiển vẫn giữ lá thư đó.
Về phía mình, năm 2022, NSND Nguyễn Thị Hiển cũng được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cụm 3 tác phẩm Hoa phong lan trên đỉnh Truông Bồn, Xuân về trên bản Khơ Mú và Bức tranh thôn nữ. Đây là thời điểm gia đình trở thành trường hợp đặc biệt trong lịch sử nghệ thuật nước nhà khi cả 2 vợ chồng đều được vinh danh ở giải thưởng cao quý nhất.
Con trai họ – đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải – cũng nối nghiệp cha trong lĩnh vực điện ảnh, cũng được đào tạo bài bản tại Nga, thực tập tại Pháp, sau đó giành học bổng Fulbright của chính phủ Mỹ, tiếp tục học tập về điện ảnh và làm phim tại Los Angeles.

NSND Nguyễn Thị Hiền và NSND Bùi Đình Hạc khi ở Nga.
Tuổi ngoài 80 và cuốn sách còn dang dở
Hơn 2 năm sau khi chồng mất, NSND Nguyễn Thị Hiển sống với nhiều bệnh tật – tim, đại tràng, gút, dạ dày. Mắt phải của bà bị tổn thương đáy mắt do phẫu thuật quá muộn, nay nhìn không còn rõ.
Tuy sức khỏe đã yếu, bà vẫn thường xuyên đọc sách, nghiên cứu tài liệu để trau dồi kiến thức. Điều giúp bà có động lực mạnh mẽ chính là dự án cuốn sách về cuộc đời và sự nghiệp của NSND Bùi Đình Hạc mà bà và con trai đang cùng nhau hoàn thiện. Sinh thời, dù nhiều người đề nghị, ông không làm, suốt ngày duyệt phim, làm việc cho đến những ngày cuối cùng. Nay bà và con trai – NSƯT Bùi Trung Hải thấy cần phải làm thay như một nghĩa vụ và cũng là tình yêu, sự kính trọng với sự nghiệp của ông.
Đạo diễn Bùi Trung Hải hiện tại đang giữ vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn phim cho Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026. Dù bận rộn, anh vẫn dành nhiều thời gian chăm sóc mẹ và hoàn thiện cuốn sách về cha.
Đối với NSND Nguyễn Thị Hiển, cuộc sống thiếu đi người bạn đời trống trải hơn rất nhiều nhưng 2 mẹ con vẫn tiếp tục làm việc.
NSƯT Hoài Anh nhiều đêm thức trắng, sụt 3kg dốc sức cho Liên hoan Chèo
Đoạt giải Biên đạo múa xuất sắc tại Liên hoan Chèo toàn quốc 2025, NSƯT Hoài Anh chia sẻ niềm đam mê về múa, cách cô cân bằng việc gia đình để cống hiến cho sự nghiệp. Tối 2/11, chương trình Bế mạc và trao giải Liên hoan Chèo toàn quốc 2025 diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh...
Làm dâu Việt Nam, cô gái Nga buồn cả ngày vì một câu nói của mẹ chồng00:31
Cô dâu Đồng Tháp tổ chức hôn lễ phong cách xưa, 20 người giúp làm cổng cưới01:04
Nhật Lệ bất ngờ nhắc đến Quang Linh Vlogs trong tù, "hé lộ" tình hình hiện tại?02:21
Thót tim cảnh bé 18 tháng ở Phú Thọ chạy ra đường lớn, giữa dòng xe lao vun vút00:55
H'Hen Niê "lộ" góc khuất hôn nhân, cuộc sống thay đổi sau khi đón ái nữ02:23
Vợ Quang Hải "tiết lộ" học phí con trai Lido, dân mạng xôn xao02:35
Xem clip em bé mẫu giáo vừa khóc vừa múa, dân mạng thấy giống mình khi đi làm01:33
Mẹ Hương Giang lặng lẽ ngồi một góc dõi theo con gái giữa hào quang gây xúc động02:19
Vụ Kẻ Du Mục và Khoai Lang Thang có diễn biến mới bất ngờ, cả hai cùng lên tiếng02:19Tiêu điểm
Tin đang nóng
Tin mới nhất

Cuộc sống của mỹ nhân đầu tiên từng 2 lần đăng quang Hoa hậu Việt Nam

Hoa hậu Nguyễn Thị Huyền tuổi 41 vẫn trẻ đẹp, Cục trưởng Xuân Bắc khoe 'gia tài'

4 diễn viên 'gà trống nuôi con': Người nuôi cả 3 con, người bán nhà đưa con chữa bệnh

Trương Minh Cường nói lý do gác công việc ở Việt Nam sang Mỹ sau 2 năm

Hoa hậu Phương Oanh làm giám đốc đối ngoại

"Mẹ 3 con" Nhã Phương: Sắc vóc gợi cảm tuổi 36, được Trường Giang yêu chiều

Hoa hậu Ngọc Hân giảm 15kg, nhan sắc rạng rỡ sau khi sinh

MC Phương Mai tậu nhà mới 200m2, lấn sân làm đạo diễn sự kiện

Vai trò mới của Hương Giang sau khi đạt Á hậu 2 Miss Grand International All Stars 2026

Tổ ấm của Kiều Loan và Ngọc Loan: Người ở biệt thự sân vườn, người sống ở chung cư cao cấp

Tuấn Hưng bị công kích

Nghệ sĩ Việt cần học quản trị cảm xúc
Có thể bạn quan tâm

Tập ra nhiều mồ hôi có giúp giảm cân?
Làm đẹp
07:00:37 05/06/2026
Phía bên kia thành phố - Tập 6: Cương hụt hẫng khi bị Tuyết Lan giữ khoảng cách
Phim việt
06:49:53 05/06/2026
Giá xe Wave Alpha 110 mới nhất giảm cực mạnh, thấp hiếm thấy, rẻ chưa từng thấy còn kèm ưu đãi
Xe máy
06:41:27 05/06/2026
10 tổng tài đẹp nhất Hàn Quốc: Hyun Bin bét bảng, hạng 1 khí chất khuất phục vạn vật
Hậu trường phim
06:39:38 05/06/2026
Toyota Việt Nam sắp ra mắt dòng xe FJ Cruiser mới tại Việt Nam
Ôtô
06:33:19 05/06/2026
4 'cây trường sinh' tại World Cup 2026
Sao thể thao
06:20:45 05/06/2026
Sân khấu hot nhất lịch sử World Cup: 700 triệu người xem mỹ nhân đẹp nhất thế giới, huyền thoại 16 năm chưa ai thay được
Nhạc quốc tế
06:16:03 05/06/2026
135.000 lượt thích ảnh bikini của Song Hye Kyo
Sao châu á
06:11:02 05/06/2026
Năm bộ phim Hoa ngữ đỉnh cao trong thập kỷ qua
Phim châu á
05:44:14 05/06/2026
Hệ tiêu hóa khỏe mạnh thì làn da sạch đẹp: Hãy ăn 3 món này vào mùa hè để thải độc, giảm đầy hơi và giúp da rạng rỡ
Ẩm thực
05:42:43 05/06/2026
Diễn viên Tùng Dương giải nghệ vì bệnh tim, tìm thấy hạnh phúc bên vợ thứ 4
NSƯT Chiều Xuân bật khóc bên linh cữu NSND Bùi Đình Hạc
Nghệ sĩ nhân dân Bùi Đình Hạc qua đời ở tuổi 90
Lý do khiến John Huy Trần quyết bỏ "ghế nóng", từ chối gameshow?
Em trai, học trò nức nở bên linh cữu biên đạo múa Hữu Trị
Biên đạo múa tài năng được cho là tự tử ở tuổi 55 là ai?
Biên đạo múa tài năng Hữu Trị đột ngột qua đời vì ngã từ lầu 13
Sự nghiêm túc của biên đạo múa Ly Ly khiến người khác phải sợ hãi, đến cả Lê Hoàng cũng chỉ muốn ngồi xa
Nữ thí sinh gameshow ca nhạc tố ca sĩ Phạm Anh Khoa gạ tình là ai?
Nhạc sĩ Hoàng Vân qua đời để lại một khoảng trống không thể bù lấp
Thủ tướng đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cho NS Thuận Yến
John Huy Trần và bạn trai chụp ảnh lãng mạn trước lễ cưới
Nhà văn Thu Huệ: Tôi muốn hỏi vì sao nhà thơ Xuân Quỳnh trượt giải thưởng?
Nữ sĩ Xuân Quỳnh trượt giải thưởng Hồ Chí Minh: Một điều rất đáng tiếc!
Tinna Tình đưa nhiều cảnh nóng vào show ra mắt sách
Rẻ mạt như thù lao cho vũ công ở Việt Nam
John Huy Trần chọn tên Tây để lôi kéo học viên
Trần Ly Ly làm biên đạo cho đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam
Phạm Tuyên: 'Quan trọng là đứng trong lòng quần chúng'
Hồng Nhung tham gia tìm kiếm nhóm nhạc nữ
Ảnh hiếm đám cưới thế kỷ của 'nữ hoàng màn bạc' Thẩm Thúy Hằng và chồng tiến sĩ
Vũ Thuý Quỳnh bị "tóm dính" ngồi lên đùi, ôm sát rạt 1 chàng trai không phải Đức Phạm
Hương Giang chính thức lên tiếng vụ fan chi gần 100 triệu đồng để vote nhưng vẫn bị ngó lơ, không mời dự tiệc
Lona Kiều Loan "trượt tay" để lộ bằng chứng đã có con trai với bác sĩ thẩm mỹ?
Tình hình hiện tại của Ngọc Loan
Danh hài đình đám từng xác định về hẳn Việt Nam, không trở lại Mỹ: Là mẹ đơn thân, làm nhiều nghề
Trương Quỳnh Anh tiết lộ về con trai 14 tuổi cao 1,83m
Độc quyền: Bắt gặp Lona Kiều Loan và bác sĩ Chiêm Quốc Thái về chung nhà, nàng hậu lộ dấu hiệu đang bầu lần 2
Vừa về thăm cụ 5 phút, 'khối nghỉ hè' đã nhảy nhót sập cả giường
Điều tra vụ bé trai 18 tháng tuổi tử vong tại điểm giữ trẻ tự phát
Diễn viên Mã Đức Chung nhập viện khẩn cấp, đau đớn không thể đi lại
Điều gì ở Vương Phi khiến Tạ Đình Phong si mê suốt hơn 20 năm?
9 bộ phim Hoa ngữ sắp lên sóng sở hữu dàn diễn viên cực phẩm
'Cô gái rồng' xăm kín 98% cơ thể lại gây sốc
Hiểu đúng về uống nước chanh pha mật ong buổi sáng để không tự làm hại cơ thể
4 lời khuyên dành cho các gia đình đang trồng cây hạnh phúc
Công an xác minh vụ người đàn ông Hà Nội xịt nước vào thợ đang làm việc trên cao
Khởi tố ông chủ cửa hàng bán giày, dép giả
Tài sản lớn của Hoàng Thùy Linh và Đen trước khi dừng lại
Bước qua ngày 20/4 âm lịch, 3 con giáp được Thần Tài để mắt, tài lộc đỏ rực, vạn sự như ý, đổi đời giàu sang
Hề Mộng Dao - Hà Du Quân "ngồi trên đóng lửa": Tài sản của thiếu gia sòng bạc "bốc hơi" mạnh, cổ phiếu lao dốc vì đám cưới nghìn tỷ
Gửi 3 con nghỉ hè nhà nội, tôi sững sờ khi chị dâu đòi tiền dùng máy lạnh
Tài tử bị cán nát chân bất ngờ lộ diện trong đám cưới thượng lưu đình đám, có mối quan hệ đặc biệt với cô dâu
Đã có câu trả lời cho tin đồn Lưu Diệc Phi đang hẹn hò và sống chung với Bành Quán Anh