Đền Thái Vi – Ngôi đền thiêng trên đất cố đô Hoa Lư

Vietnam11:16 31/08/2020

Đền Thái Vi là một ngôi đền nằm ở thôn Văn Lâm, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình là nơi thờ các vua nhà Trần và hoàng hậu Thuận Thiên.

Vẻ đẹp về đêm của ngôi đền đá cổ Thái Vi (Ninh Bình). (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Cổng tam quan đền đá cổ Thái Vi. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Tất cả các cột của đền Thái Vi đều làm bằng đá xanh nguyên khối cao to, được chạm khắc rất công phu. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Các cột đá tại đền đều chạm khắc các câu đối bằng chữ Hán. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Sân rồng, cột đá đều được chạm khắc nổi long vương chầu vào chính diện. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Điều độc đáo ở đền Thái Vi là tất cả các đều làm bằng các tảng đá xanh nguyên khối, được chạm khắc rất công phu. (Ảnh: Minh Đức/TTXVN).

Khai thác nét Tràng An trên đất cố đô

Hướng tới kỷ niệm 1.010 năm Thăng Long - Hà Nội, dự kiến được tổ chức vào tháng 10-2020, đất cố đô ngàn năm Ninh Bình hào hứng chuẩn bị chào đón sự kiện này.

Khi cố đô càng lùi xa hơn ngàn tuổi, dấu ấn hào hoa Tràng An còn lại ở miền đất này càng rõ nét thu hút sự đầu tư nghiên cứu, khai thác tài nguyên cho phát triển du lịch.

Bến thuyền khu du lịch Tràng An khai thác cảnh sắc non nước hữu tình của miền đất cố đô. Ảnh: TTH

Tràng An là tên của vùng đất cố đô xưa gồm cả vùng rộng lớn sơn thủy hữu tình với cảnh sắc nguy nga tráng lệ, núi non trùng điệp như thành quách tự nhiên. Cố đô Hoa Lư nằm ở giữa vùng cảnh sắc đó bao bọc bởi sông Hoàng Long, dãy núi Tam Điệp, hào nước tự nhiên mênh mông ở Gia Viễn, tầm nhìn ra biển phía Kim Sơn và cánh đồng màu mỡ Nho Quan. Được sử sách ghi lại, không có vùng đất nào từng là cố đô đất Việt lại có địa hình hoàn hảo và đẹp như Ninh Bình. Không phải bỗng nhiên nơi này luôn lọt vào một trong số những vùng đất phát triển nhất về du lịch, nổi tiếng trên bản đồ thế giới, được chọn làm bối cảnh cho nhiều bộ phim của các nền điện ảnh tiên tiến và đặc biệt luôn có lượng khách nước ngoài tìm đến vào tất cả các mùa trong năm.

Khi nói đến nét thanh lịch Tràng An, dân gian không chỉ nói về núi non cảnh vật, mà còn hàm ý nói về cốt cách con người. "Không thơm cũng thể hoa nhài/ Dù không thanh lịch cũng người Tràng An" là câu ca nói về đất và người Hoa Lư xưa. Bởi là cố kinh phong kiến tập quyền đầu tiên nên tinh hoa của triều đại tích tụ bao nhiêu năm tiềm ẩn trong dân gian được phát lộ. Kiến trúc, điêu khắc, phong thủy, địa lý, triết học nhân sinh, nghề thủ công mỹ nghệ, văn học nghệ thuật... đều đồng loạt phát triển tạo nên sự phồn thịnh nhanh chóng. Cuộc dời đi khỏi Hoa Lư 90km về đất Thăng Long bên bờ sông Hồng đã làm rơi rớt phần lớn nét tinh hoa ấy. Nhưng cốt cách đất và người Tràng An thì vẫn còn lại dấu ấn trong di sản, tính cách con người.

Gần đây, làng gốm Bồ Bát ở xã Yên Thành, huyện Yên Mô của Ninh Bình bước vào thời kỳ khôi phục lại những tinh hoa thuở trước và đã thành công. Nguyên do đây là làng nghề đã từng theo vua Lý Công Uẩn ra Thăng Long vào năm 1010, làm nên làng nghề gốm Bát Tràng bên bờ sông Hồng. Trải qua hơn ngàn năm, gốm Bát Tràng tồn tại được là nhờ những thăng hoa từ tâm hồn người làm gốm, nét hào hoa quân tử, bàn tay khéo léo và tâm hồn trù phú của người thợ gốm thể hiện trên hình dáng, hoa văn gốm. Ít ai ngờ được, cái tinh hoa ấy lại khởi nguồn từ một miền quê chiêm trũng ngoại vi cố đô Hoa Lư xưa.

Ngày nay, truyền nhân nhiều đời của những thợ gốm Bồ Bát xưa đã phục hồi lại làng gốm cổ. Họ đã chứng minh rằng, gốm Bồ Bát không chỉ làm ra đồ gia dụng mà còn chế tác đồ cung đình, triều chính từ gốm dành cho kiến trúc tín ngưỡng, đến gạch, ngói nung, đồ gốm mỹ nghệ, trang trí.

Vào thế kỷ X, thời kỳ hưng thịnh nhất của gốm Bồ Bát, làng nghề còn sản xuất đất nung để xây thành, những mẫu gốm đặc trưng của triều đại thể hiện sự sáng tạo, tài hoa của nghệ nhân. Thời Đinh - Tiền Lê ở Hoa Lư, gốm Bồ Bát là "lò xưởng" của triều đình. Ngày nay, những nghệ nhân gốm đương thời của Ninh Bình muốn mang cái vốn văn hóa đó ra làm tài nguyên để làm kinh tế du lịch, nối lại con đường di sản cũ và mới với Thăng Long - Hà Nội.

Không chỉ nghề gốm, ngay trong lòng vùng đất di sản cố đô Hoa Lư còn có nghề thêu ren Văn Lâm, nghề chạm khắc đá Ninh Vân, làng nghề cói Kim Sơn và nghề mộc Phúc Lộc. Điều thú vị là các làng nghề này đều còn đó bóng dáng của kinh thành phù hoa. Các nghề thủ công rất khó, đòi hỏi sự khéo léo tỉ mỉ như thêu, chạm khắc hay là đóng, chạm khắc mộc... được trao truyền rất dễ dàng qua hàng ngàn thế hệ, bởi ở đây vẫn còn nguyên các thiết chế làng xã, kết cấu dòng họ, gia đình tam đại, tứ đại đồng đường.

Ở trong gia đình, các thành viên truyền lại nghề cho nhau, sẵn sự khéo léo kiên nhẫn vốn có của người Tràng An, nghề quý được lưu giữ. Đặc biệt, những nghề này tồn tại và phát triển trong đời sống nhờ sự thiết thực. Không phải bỗng nhiên bộ mặt các làng xã, kiến trúc, nơi thờ tự, sskể cả nhà ở của người dân tại đất cố đô đều có sâu sắc nét văn hóa với các nét chạm khắc mộc, khắc đá rất đẹp, duyên dáng. Đó là vốn di sản còn lại rất quý giá có thể trở thành tài nguyên du lịch văn hóa lâu dài cho Ninh Bình.

Hành trình tìm lại di sản tinh hoa Tràng An chưa đầy 100 cây số, khoảng cách không quá xa để khách du lịch sẵn sàng rời Thủ đô Hà Nội đến miền đất dời đô cách đây 1.010 năm về trước. Với một năm nhiều biến động về thị trường du lịch như năm 2020, kế hoạch Năm Quốc gia du lịch Ninh Bình chủ đề "Hoa Lư - cố đô ngàn năm" bị phá sản nhiều hạng mục.

Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để Ninh Bình chuẩn bị kỹ càng các dự án phục dựng lại hồn cốt hào hoa của kinh thành cũ, để tự nhiên chọn lọc và điều tiết nhịp độ phù hợp. Tháng 10 tới đây, cuộc kết nối cũ và mới giữa Hoa Lư - Ninh Bình và Thăng Long - Hà Nội, dấu ấn 1.010 năm sẽ rõ chủ đề hơn những năm trước, hướng sự chú ý của dư luận và thị trường du lịch vào cộng đồng, đó chính là con đường phát triển di sản của miền đất cố đô.

Giếng làng cổ ở Cố đô Hoa Lư - nơi lưu giữ hồn quê ViệtNgoài những di tích nổi tiếng, cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nên thơ như Tràng An, Tam Cốc - Bích Động... huyện Hoa Lư còn là nơi lưu giữ được nhiều nét đẹp đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc bộ xưa với những giếng làng cổ kính. Bên cạnh những giá trị văn hóa đặc sắc, những chiếc giếng làng còn...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Du khách thích thú "săn" bướm rừng Cúc Phương đầu mùa

06:14:16 02/04/2026

Từ cuối tháng 3, bướm tại Vườn quốc gia Cúc Phương (Ninh Bình) xuất hiện dày đặc sớm hơn thường lệ, tạo khung cảnh rực rỡ thu hút du khách tới chiêm ngưỡng.

Lễ hội Du lịch Quảng Ngãi năm 2026: Nơi thiên nhiên và văn hóa hội tụ

06:09:59 02/04/2026

Lễ hội Du lịch Quảng Ngãi kéo dài từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2026 với nhiều hoạt động phong phú, sẽ mở ra thiên đường trải nghiệm mới cho du khách, nơi thiên nhiên và văn hóa hội tụ.

Danh thắng Mũi Vi Rồng - Núi Tân Phụng xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh Gia Lai

06:00:50 02/04/2026

Mũi Vi Rồng - Núi Tân Phụng, thắng cảnh còn nguyên nét đẹp hoang sơ như con rồng khổng lồ đang vươn mình ra biển của Gia Lai được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh.

Ngôi làng đẹp như tranh vẽ, có một dãy nhà duy nhất

06:02:37 31/03/2026

SCOTLAND - Ngôi làng ven biển độc đáo chỉ có một con đường, một dãy nhà, đẹp như tranh vẽ khiến nhiều người say mê.

Bình yên mùa hoa sơn tra ở bản Nậm Nghiệp

05:59:17 31/03/2026

Vào tháng 3 hằng năm, bản Nậm Nghiệp được bao phủ bởi sắc trắng của hoa sơn tra, tạo nên cảnh quan kỳ vĩ trên các sườn núi và khu vực sinh sống của cộng đồng người Mông, mở ra tiềm năng phát triển du lịch.

50 điểm du lịch tuyệt vời nhất thế giới năm 2026

05:56:23 31/03/2026

Danh sách 50 điểm du lịch tuyệt vời nhất thế giới 2026 do tạp chí TIME vừa công bố là một bản đồ tinh thần của ngành Công nghiệp trải nghiệm toàn cầu.

Thành phố cổ đẹp như cổ tích ở Áo khiến ai cũng mê mẩn

05:54:04 31/03/2026

Nằm bên dòng sông thơ mộng và bao quanh bởi núi non hùng vĩ, khu trung tâm lịch sử Salzburg ở Áo được coi là viên ngọc kiến trúc châu Âu.

Nhật Bản ra mắt đoàn tàu du lịch ngắm núi Phú Sĩ dành riêng cho khách nước ngoài

05:49:16 31/03/2026

Một chuyến tàu đặc biệt mang đến cơ hội chiêm ngưỡng núi Phú Sĩ cho du khách nước ngoài mới được ra mắt tại miền Trung Nhật Bản, hoạt động từ nay đến giữa tháng 12/2026.

Một ngày ở Bản Cuôn

06:10:10 30/03/2026

Sương giăng mỏng như một tấm khăn voan phủ lên những rặng cây, Bản Cuôn hiện ra sau quãng đường di chuyển gần 10km, yên bình và trầm mặc giữa núi rừng...

Vịnh Bái Tử Long được tạp chí Mỹ vinh danh là "kỳ quan của Đông Nam Á"

06:02:16 30/03/2026

Việt Nam góp mặt ở vị trí thứ 3 trong danh sách 7 kỳ quan bậc nhất ở Đông Nam Á, với vịnh Bái Tử Long của tỉnh Quảng Ninh - điểm đến vẫn lưu giữ trọn vẹn vẻ đẹp nguyên sơ và không gian yên bình hiếm có.

Phát triển các tuyến du lịch giữa đặc khu Phú Quý với đất liền

05:59:08 30/03/2026

Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng nổi tiếng với du lịch biển đảo, bãi cát hoang sơ, hệ sinh thái san hô phong phú cùng các điểm đến hấp dẫn đã thu hút đông đảo du khách đến khám phá, trải nghiệm.

Tạp chí du lịch nổi tiếng Mỹ chọn Vịnh Bái Tử Long là kỳ quan ở Đông Nam Á

05:56:36 30/03/2026

Vịnh Bái Tử Long, tỉnh Quảng Ninh mới đây được một tạp chí du lịch nổi tiếng của Mỹ vinh danh là 1 trong 7 kỳ quan của Đông Nam Á.

Có thể bạn quan tâm

Trấn Thành: Xem MV Quỳnh Anh Shyn tưởng của CL hay Lady Gaga

Nhạc việt

00:28:02 03/04/2026

Tối 2/4, Quỳnh Anh Shyn chính thức phát hành MV Girl Phố, đánh dấu bước ngoặt chính thức lấn sân ca hát chuyên nghiệp.

Trung Quốc mới có 1 phim ngôn tình gây nghiện cực mạnh: Nam chính trời sinh làm tổng tài, đẹp đôi với cả thế giới

Phim châu á

00:24:45 03/04/2026

Ngụy Triết Minh đang gây chú ý với bộ phim truyền hình Em Là Niềm Vui Đến Muộn, đóng cặp với nữ diễn viên Trịnh Hợp Huệ Tử.

Việt Nam mới có 1 mỹ nhân cổ trang xinh đáo để: Hào quang từ đầu đến chân, lả lướt mướt mắt vô cùng

Phim việt

00:07:50 03/04/2026

Dù là tân binh màn ảnh nhưng từ ánh mắt đến thần thái của nàng Hến Dẹo đều được trau chuốt để thể hiện tính cách nhân vật một cách tự nhiên.

Viện trưởng Khánh Thi không còn sợ hãi, con trai Cục trưởng Xuân Bắc gây sốt

Sao việt

23:59:32 02/04/2026

Kiện tướng dancesport Khánh Thi chụp bộ ảnh đánh dấu tuổi 44. Con trai của Cục trưởng Xuân Bắc gây sốt khi khoe bố.

Đặng Tụy Văn từng sống như 'người hầu' để nuôi ước mơ làm diễn viên

Sao châu á

23:52:57 02/04/2026

Đặng Tụy Văn vừa tròn 60 tuổi, những năm gần đây tuy cô tập trung phát triển sự nghiệp ở Trung Quốc đại lục, nhưng những tác phẩm kinh điển từng thực hiện tại TVB vẫn thường được khán giả nhắc đến.

Sharon Stone thừa nhận trả giá đắt vì cảnh 'nóng' trong 'Bản năng gốc'

Sao âu mỹ

23:50:03 02/04/2026

Sharon Stone tiết lộ bà bị xem là kẻ lẳng lơ, thô tục vì cảnh nóng trong phim Bản năng gốc. Minh tinh cũng phản đối việc lạm dụng những cảnh gợi dục thô thiển, trần trụi trên màn ảnh.

Phương Anh Đào nói về phim mới của Đoàn Thiên Ân

Hậu trường phim

23:18:34 02/04/2026

Mới đây, trên trang cá nhân, Phương Anh Đào đăng tải bài viết chia sẻ cảm nhận sau khi xem bộ phim Hẹn Em Ngày Nhật Thực, nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng.

Chevron bác bỏ cáo buộc thao túng giá xăng

Thế giới

21:36:55 02/04/2026

Kiến nghị được nộp hôm 26/3 vừa qua, nhắm vào vụ kiện tập thể được khởi xướng trước đó vào cuối năm 2025, trong đó nguyên đơn cho rằng các công ty đã phối hợp để nâng giá xăng một cách bất hợp pháp bằng cách trình bày sai lệch chi phí t...

Tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4: Kim Ngưu một bước lên mây, dễ bị ghen tị

Trắc nghiệm

21:27:35 02/04/2026

Theo tử vi 12 cung hoàng đạo 2/4, Kim Ngưu có cơ hội sẽ vụt sáng, vượng lên khiến nhiều người ghen tị. Cự Giải đừng quá khiêm tốn, sẽ phải chịu thiệt thòi.