Đánh thức ‘Thiên đường hồ trên núi’

Sau nhiều thập kỷ “ngủ quên” trên những bản quy hoạch treo và những dự án chậm tiến độ, du lịch vùng hồ Thái Nguyên đang đứng trước một vận hội mới.

Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự xuất hiện của những nhà đầu tư chiến lược “làm thật”, giấc mơ về một “Thiên đường hồ trên núi” tầm cỡ quốc tế đang dần được hiện thực hóa.

Hồ Núi Cốc có 108 hòn đảo lớn nhỏ, có vùng tiểu khí hậu với nền nhiệt độ thấp hơn khu vực lân cận và hệ sinh thái đặc trưng.

Tiềm năng và những dự án dang dở

Nằm ở cửa ngõ vùng Việt Bắc, Thái Nguyên sở hữu những tài nguyên thiên nhiên mà nhiều địa phương khao khát. Đó là khi “nắng lên xanh, màu xanh huyền thoại”, hồ Núi Cốc sẽ có 108 hòn đảo nổi thơ mộng hiện lên được bao bọc bởi không gian núi non, mặt nước hùng vĩ.

Đó là hồ Ba Bể, một trong 20 hồ nước ngọt đặc biệt của thế giới cần được bảo vệ. Vườn Quốc gia Ba Bể đã được công nhận là Vườn di sản ASEAN, khu RAMSAR thứ 1.938 của thế giới. Thế nhưng, nhìn lại chặng đường hơn 10 năm qua, “bức tranh” du lịch vùng hồ lại mang nhiều gam màu trầm.

Căn hộ mẫu của Dự án Flamingo Maison 108 bên hồ Núi Cốc vừa hoàn thiện.

Năm 2011, hồ Núi Cốc từng gây xôn xao với quy hoạch vùng du lịch quốc gia và 10 doanh nghiệp đăng ký vốn đầu tư gần 10.000 tỷ đồng. Nhưng rồi những dự án: Khu du lịch sinh thái và an dưỡng đường Trường Sinh, đường đô thị Đán – hồ Núi Cốc, Tổ hợp trung tâm du lịch quốc tế, vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng 5 sao… đều rơi vào im lặng.

Đến năm 2016, siêu dự án 15.000 tỷ đồng tiếp tục được kỳ vọng sẽ làm thay đổi diện mạo khu vực này. Nhưng một lần nữa, câu chuyện nguồn vốn ngân sách không có trong kế hoạch đã đưa dự án vào ngõ cụt.

Hồ Ba Bể cũng chẳng khá hơn. Một thời, người ta gọi đó là cuộc “đổi vàng lấy du lịch”. Có doanh nghiệp đến xin làm du lịch chỉ để hợp thức hóa việc khai thác khoáng sản. Những khu nghỉ dưỡng tầm cỡ vẫn chỉ nằm trên giấy.

Những dự án như Flamingo Maison 108 đang thổi luồng sinh khí mới, hiện đại vào vùng lòng hồ Núi Cốc.

Tiến sĩ Nguyễn Viết Chức, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học – Viện Kinh tế Văn hóa, nhận định: Ý tưởng về một “Thiên đường hồ trên núi” là hoàn toàn có cơ sở khoa học và thực tiễn. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ dừng lại ở việc vẽ ra những dự án hoành tráng mà thiếu năng lực thực thi, thiếu sự kết nối mạch ngầm di sản, thì tiềm năng sẽ mãi chỉ là tiềm năng.

Hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng

Không thể để “nàng công chúa” ngủ quên mãi trong rừng sâu, Thái Nguyên đã quyết liệt thực thi chiến lược “Hai trọng điểm, một trục động lực, một nền tảng”. Trong đó, hai trọng điểm cốt lõi chính là hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể, với mục tiêu thu hút các tập đoàn lớn để tạo ra những sản phẩm du lịch đẳng cấp.

Tại hồ Núi Cốc, sân Golf Tân Thái đạt tiêu chuẩn quốc tế với mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng đã trở thành điểm nhấn. Dự án khu nghỉ dưỡng 5 sao Flamingo Maison 108 đang được khẩn trương thi công, kế hoạch vận hành vào quý III/2027. Đặc biệt, xã Đại Phúc đang trở thành “cực tăng trưởng” đầy hứa hẹn, với 12 dự án đang triển khai, tổng vốn hơn 5.375 tỷ đồng.

Hồ Ba Bể – “Viên ngọc xanh” di sản thiên nhiên ASEAN.

Trục động lực gắn kết di sản cũng đang được vận hành trơn tru. Tỉnh sẽ xâu chuỗi hồ Núi Cốc với ATK Định Hóa, hồ Ba Bể với ATK Chợ Đồn. Du khách sẽ đi trên một hành trình toàn vẹn: từ nghỉ dưỡng sang trọng bên mặt nước đến trải nghiệm văn hóa tại những bản làng như Bản Quyên, Khuôn Tát…

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thái Nguyên Nguyễn Chu Thu cho biết: Chúng ta đang nỗ lực đa dạng hóa sản phẩm như: sinh thái, nghỉ dưỡng; văn hóa, lịch sử; văn hóa trà; cộng đồng; nông nghiệp; thể thao, khám phá và MICE.

Trong đó, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng sẽ định vị và phát triển thương hiệu “Thiên đường du lịch hồ trên núi”. Du lịch văn hóa trà là sản phẩm đặc trưng mang tính biểu tượng, trải nghiệm quy trình sản xuất, nghệ thuật thưởng trà, lễ hội, sự kiện về trà sẽ tạo ra một không gian trải nghiệm rộng lớn và chiều sâu hơn cho du khách.

Hướng tới trung tâm du lịch sinh thái đẳng cấp quốc tế

Trong hội nghị có bàn về chiến lược liên kết phát triển du lịch vùng chiến khu Việt Bắc mới đây, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường khẳng định: Thái Nguyên sẽ khơi thông mọi điểm nghẽn về hạ tầng giao thông và thủ tục pháp lý. Chúng ta không chỉ bán tiềm năng sẵn có mà phải tạo ra điểm đến quyến rũ, khác biệt. Muốn có nhà đầu tư có tâm và tầm, chính quyền phải thể hiện được tâm và tầm trong quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp.

Quyết tâm đó được minh chứng bằng việc tỉnh đầu tư hơn 551 tỷ đồng cho Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030. Những tuyến đường vòng quanh hồ dài 40km, các đường kết nối liên vùng đang hoàn thiện từng ngày.

Hệ thống lưu trú cũng được quy hoạch bài bản với mục tiêu có ít nhất 300 cơ sở mới và các khách sạn 4-5 sao đạt chuẩn quốc tế; tạo việc làm cho khoảng 10.000 lao động; xây dựng Khu du lịch hồ Núi Cốc gắn với sườn Đông Tam Đảo và Khu du lịch hồ Ba Bể thành trọng điểm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí cao cấp.

Vẻ đẹp của hồ Ba Bể thay đổi theo mùa.

Không còn là những dự án treo trên giấy, “Thiên đường hồ trên núi” đang dần hiện ra qua nhịp điệu thi công hối hả tại xã Đại Phúc, qua tiếng đàn Tính vang vọng trên mặt hồ Ba Bể và qua dòng khách du lịch ngày một đông hơn.

Dấu mốc năm 2030 với doanh thu 25.000 tỷ đồng mỗi năm không còn là con số xa vời, nếu mạch ngầm di sản tiếp tục được khơi thông bởi những bàn tay và khối óc đầy tâm huyết. Hồ Núi Cốc và hồ Ba Bể sẽ không còn là “những nàng công chúa mơ ngủ”. Đó sẽ là những viên ngọc tỏa sáng, đưa Thái Nguyên trở thành trọng điểm về du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế của khu vực phía Bắc.