Cuộc đua AI đang xoay trục, lợi thế không còn nằm ở ‘mô hình mạnh hơn’

Nhiều doanh nghiệp chi lớn cho AI đắt đỏ để tăng năng suất. Tại Google I/O Extended Hanoi x AI Riser Vietnam 2026, các chuyên gia chỉ ra rằng: khác biệt bền vững không nằm ở bộ não AI, mà ở môi trường làm việc được thiết lập xung quanh nó.

Bẫy “nâng cấp” trong tư duy sử dụng AI

Một khảo sát gần đây từ Gartner chỉ ra rằng, có tới hơn 30% dự án Generative AI bị từ bỏ sau giai đoạn thử nghiệm do chi phí leo thang, dữ liệu không kiểm soát hoặc không tạo ra giá trị kinh doanh rõ rệt. Phản ứng phổ biến của nhiều tổ chức và cá nhân khi AI đưa ra kết quả thất thường là nâng cấp hoặc chuyển sang một mô hình AI (model) mới hơn, đắt đỏ hơn.

Tuy nhiên, tại sự kiện Google I/O Extended Hanoi 2026 do cộng đồng Google Developer Groups (GDG) Hà Nội tổ chức, các chuyên gia công nghệ từ Sun Asterisk (Sun*) – đơn vị có hơn 10 năm nghiên cứu và ứng dụng AI – cho rằng góc nhìn này chưa trúng bản chất.

“Mọi người thường có xu hướng đổ lỗi hoặc kỳ vọng hoàn toàn vào mô hình AI. Nhưng thực tế, bộ nhiên liệu AI chỉ là một phần nhỏ trong cả guồng máy vận hành. Phần lớn trường hợp AI làm sai vì chúng ta chưa xây đủ ‘môi trường’ chuẩn”, đại diện Sun* phân tích.

Chuyên gia Sun* chia sẻ góc nhìn về xu hướng ứng dụng AI

Đầu tư vào tạo “môi trường chuẩn” thay vì chạy đua mô hình

Sự phát triển của công nghệ đang thúc đẩy AI bước sang một giai đoạn mới. Nếu như trước đây, AI dừng lại ở vai trò một mô hình nhận câu lệnh và trả lời (Prompting), thì hiện nay công nghệ này đang tiến tới mô hình AI Agent – những “đồng nghiệp số” có khả năng tự đọc yêu cầu, lập kế hoạch, truy xuất dữ liệu, tự kiểm tra, sửa lỗi và thực thi chuỗi công việc nhiều bước.

Khi AI tham gia sâu hơn vào quy trình vận hành, rủi ro cũng gia tăng. Một câu trả lời sai từ trợ lý ảo có thể chỉ gây bất tiện nhỏ, nhưng một thao tác sai từ quy trình tự động lại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dữ liệu và chi phí của doanh nghiệp. Câu hỏi cốt lõi vì thế chuyển từ “AI thông minh đến đâu?” sang “Làm sao để tin tưởng quy trình của AI?”

Theo các chuyên gia từ Sun*, chìa khóa nằm ở việc xây dựng một “môi trường làm việc” chuẩn hóa cho AI qua 3 trụ cột: Khóa ngữ cảnh (Context) – cung cấp dữ liệu kho học, đúng phần thông tin cần thiết thay vì đưa toàn bộ dữ liệu thô khiến AI bị “nhiễu”; Rào chắn phân quyền (Control) – đặt lớp xác thực an toàn, không trao quyền truy cập trực tiếp hệ thống cho AI nhằm đảm bảo bảo mật và Kiểm duyệt nhiều lớp (Loop) – kết hợp kiểm tra chéo giữa các AI và luôn có con người phê duyệt cuối cùng (Human-in-the-loop).

Xây dựng môi trường chuẩn hóa giúp doanh nghiệp biến AI thành nhân viên số đáng tin cậy.

Bài học từ Sun Asterisk: khi kỹ sư chuyển từ thực thi sang điều phối “đồng nghiệp số” AI

Những nguyên lý về “môi trường làm việc” cho AI không dừng lại ở lý thuyết, mà là chìa khóa giải quyết bài toán vận hành thực tế tại các doanh nghiệp tiên phong.

Đơn cử tại Sun* – đơn vị đồng hành cùng nhiều đối tác toàn cầu trong hành trình kiến tạo giải pháp công nghệ, thay vì chạy đua theo các mô hình AI đắt tiền, doanh nghiệp này dồn nguồn lực xây dựng hạ tầng vận hành và chuẩn hóa Quy trình phát triển phần mềm tích hợp AI (AI-Driven Development – AIDD).

Nhờ áp dụng khung kỷ luật Context – Control – Loop, Sun* đã tạo ra một “môi trường chuẩn” để AI đóng vai trò tác nhân thực thi, còn con người giữ vai trò kiểm soát. Minh chứng rõ nhất là ở các bài toán rủi ro cao như làm mới hệ thống phần mềm cũ có tuổi đời hàng chục năm. Nhờ AI đọc, dựng mô tả và đối chiếu dữ liệu dưới sự kiểm duyệt chặt chẽ của kỹ sư, thời gian xử lý các dự án phức tạp này đã rút ngắn từ vài tháng xuống còn vài tuần.

Phân tích rõ hơn về sự dịch chuyển này, ông Trần Đức Thắng – Giám đốc Khối Công nghệ Chiến lược tại Sun* cho biết: “Công cụ thì ai cũng có thể mua được, nhưng năng lực vận hành và văn hóa ứng dụng thì không. Tại các bộ phận chuyên trách của Sun*, kỹ sư hầu như không còn trực tiếp ngồi viết từng dòng code thô. AI dẫn dắt việc thực thi, còn con người dẫn dắt việc phán đoán – chuyển lên vai trò cao hơn là thiết kế đề bài, điều phối và phê duyệt”.

Để vận hành mượt mà quy trình này, nền tảng cốt lõi vẫn nằm ở yếu tố con người. Bắt đầu nghiên cứu AI từ năm 2017 và phổ cập rộng rãi từ giai đoạn 2022-2023, đến nay gần 700 nhân sự tại Sun* đã hoàn thành các chương trình đào tạo chuyên sâu về phối hợp làm việc cùng AI. Hiện 100% dự án nội bộ và khoảng hàng chục dự án quốc tế của đơn vị đã chuyển sang mô hình AIDD, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc tối ưu nguồn lực phát triển.

Khu vực trải nghiệm và tư vấn giải pháp ứng dụng AI do Sun* đồng hành tại sự kiện.

Tại sự kiện Google I/O Extended Hanoi 2026, bên cạnh tham luận chuyên sâu, Sun* cũng mang đến không gian trải nghiệm thực tế và trực tiếp tư vấn lộ trình tích hợp AI an toàn cho cộng đồng. Đây là nỗ lực của doanh nghiệp nhằm chia sẻ những bài học thực chiến, giúp cộng đồng lập trình viên và doanh nghiệp Việt tự tin làm chủ công nghệ, tối ưu nguồn lực và tạo đà bứt phá trong làn sóng AI.