Công bố Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững
Tại cuộc họp báo Công bố Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 -2030, tầm nhìn 2050 (chiến lược) do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức sáng 17/2, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan nhấn mạnh, Chiến lược với tầm nhìn dài hạn, không mang tính chất giải quyết những vấn đề nội tại của ngành nông nghiệp mà quan trọng hơn là tiếp cận dòng chảy, xu thế của nền kinh tế toàn cầu; trong đó, có xu thế tiêu dùng xanh của thế giới.
Quang cảnh buổi họp báo. Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN
Theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan, chiến lược đưa ra nền tảng từ tổ chức lại sản xuất để phát triển nông nghiệp, nông thôn hay cơ cấu lại nông nghiệp bắt đầu việc tổ chức lai sản xuất. Ngành nông nghiệp sẽ phải đổi mới tư duy sản xuất đó là chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp; tập trung vào nâng cao giá trị, hiệu quả, đa dạng theo chuỗi giá trị phù hợp với yêu cầu của thị trường. Đồng thời, chuyển từ phát triển đơn ngành sang tích hợp đa ngành, từ “đơn giá trị” sang “tích hợp đa giá trị”…
Ngành nông nghiệp sẽ hướng đến nền nông nghiệp xanh, nông nghiệp sinh thái bằng việc áp dụng đồng bộ các quy trình, công nghệ; sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên, không gây ảnh hưởng tới môi trường, sức khỏe con người. Ngành cũng sẽ hoàn chỉnh cơ cấu sản xuất nông nghiệp gắn với lợi thế cạnh tranh và yêu cầu thị trường.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho rằng, tăng trưởng của nông nghiệp sẽ không thể như tăng trưởng của ngành công nghiệp. Chiến lược khẳng định dù đóng góp nhỏ nhưng vai trò vị trí của nông nghiệp trong bình ổn xã hội rất lớn. Khi nhận thức đúng thì sẽ có nguồn vốn, hạ tầng đầu tư cho nông nghiệp. Còn khi không có nhận thức thì vốn, hạ tầng sẽ chuyển cho các lĩnh vực khác.
Ông Nguyễn Văn Việt,Vụ trưởng Vụ Kế hoạch cho hay, đây là lần đầu ngành nông nghiệp có chiến lược chung. Sau khi chiến lược ban hành sẽ được cả xã hội, người dân trong nước và các tổ chức quốc tế rất quan tâm.
Sau khi chiến lược được phê duyệt, lãnh đạo Bộ đã có ngay cuộc họp với các đơn vị trực thuộc để bàn giải pháp thực hiện. Tuy nhiên, nếu như các bộ, ngành khác và địa phương không vào cuộc thì chiến lược cũng chỉ nằm trên giấy. Bởi, chiến lược liên quan đến rất nhiều bộ, ngành, đặc biệt là các cơ chế chính sách về đất đai, vốn, lao động…
Khẳng định thêm vai trò của các địa phương trong việc thực hiện chiến lược, ông Nguyễn Như Cường, Cục trưởng Cục Trồng trọt chỉ ra, ngành trồng trọt không có quy hoạch ngành mà theo quy hoạch của các địa phương. Để tạo vùng sản xuất tập trung, vùng sản xuất lớn rất cần vai trò của các tỉnh, thành phố. Các tỉnh, thành phố khi xây dựng quy hoạch chung của tỉnh cần xác định rõ quy hoạch về sản xuất nông nghiệp, tránh hiện tượng “nay đầu tư, mai phá”.
Từ việc xác định xây dựng vùng sản xuất tập trung sẽ định hướng dài hơi hơn về đầu tư: logistics, hạ tầng… Từ đó, với góc độ vĩ mô của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ có những định hướng trong sản xuất để nông nghiệp có thể chuyển mạnh từ xây dựng các chuỗi cung ứng nông sản sang phát triển các chuỗi giá trị ngành hàng.
Video đang HOT
Từ các vùng chuyên canh hàng hóa quy mô lớn của các nông sản chủ lực phát triển hợp tác xã, giảm các khâu trung gian, tăng cường liên kết với các doanh nghiệp chế biến, thương mại lớn để hình thành chuỗi giá trị.
Ông Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn cũng chỉ rõ thêm, chiến lược mang tính toàn diện, bao trùm và đa ngành. Điển hình như các chính sách về sử dụng đất đai cần được sửa đổi linh hoạt, phát triển thị trường giao dịch, thúc đẩy tập trung đất. Hay, phát triển tín dụng chính thức cho hộ doanh nghiệp, hợp tác xã; tín dụng theo chuỗi.
Hay về lao động, thống kê của các tổ chức cho thấy có đến 60% lao động phi chính thức. Đây là lực lượng lao động lớn, để chính thức hóa lượng lao động này cần đào tạo, trang bị kiến thức. Việc chuyển cơ cấu lao động theo hướng phi nông nghiệp để giải quyết việc làm, đảm bảo thu nhập thì cần đầu tư phát triển các khu, cụm công nghiệp, dịch vụ ở khu vực nông thôn; có các chính sách thu hút đầu tư để khuyến khích các doanh nghiệp công nghiệp, dịch vụ đầu tư vào nông thôn, nhất là các ngành sử dụng nhiều lao động. Từ đó, từng bước giảm tình trạng di cư lao động từ nông thôn ra, đảm bảo “ly nông bất ly hương”.
Để lao động phi chính thức rút ra từ nông nghiệp trước hết cần xây dựng việc đăng ký, quản lý đội ngũ lao động, kết hợp với số hóa định danh dân cư. Hỗ trợ hình thành phát triển các tổ chức kinh tế chính thức như: hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ nghề có đăng ký để lao động có hợp đồng lao động chính thức. Đồng thời, phát triển mạnh kinh tế dịch vụ ở khu vực nông thôn từ loại hình, quy mô… nhằm tạo việc làm, thu hút lực lượng lao động không tham gia sản xuất nông nghiệp; xây dựng kế hoạch cụ thể để hình thành nền kinh tế dịch vụ ở khu vực nông thôn.
Bộ trưởng Bộ trưởng Lê Minh Hoa kỳ vọng, chiến lược sẽ được lan tỏa vào tâm thức của mỗi lãnh đạo, người dân trong xã hội; định vị đúng vai trò, vị trí, xứ mệnh của nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Bộ sẽ ban hành kế hoạch hành động chiến lược; các tổng cục, cục, đơn vị trực thuộc Bộ phải trình lãnh đạo Bộ kế hoạch tiếp cận chuyển đổi tư duy theo chiến lược.
Xây dựng liên kết chuỗi giá trị: Gần 2.300 HTX nông nghiệp đã thành lập doanh nghiệp
Phát biểu tại "Hội nghị tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW và 10 năm thi hành Luật hợp tác xã (HTX) năm 2012" ngày 15/2, Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho biết, với việc thúc đẩy xây dựng liên kết chuỗi giá trị, cả nước hiện đã có 2.297 HTX nông nghiệp thành lập doanh nghiệp.
HTX thay đổi cả lượng và chất
Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Lê Minh Hoan, trong vòng hơn 20 năm qua, nhất là giai đoạn 5 năm qua 2016-2020, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng với các bộ, ban, ngành và các địa phương đã nghiêm túc, đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 13 và Luật HTX 2012 và thu được nhiều kết quả đáng khích lệ.
Đến hết năm 2021, cả nước có 34.871 tổ hợp tác (THT) nông nghiệp và 18.327 HTX nông nghiệp (NN), chiếm gần 70% tổng số HTX cả nước với khoảng khoảng 3,2 triệu thành viên (chiếm gần 40% tổng số nông nghiệp cả nước).
Sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13-NQ/TW về kinh tế tập thể, số lượng HTX NN tăng 12.569 HTX, trung bình mỗi năm tăng gần 800 HTX, đặc biệt, giai đoạn 2016-2021 tăng cao gấp 3 lần giai đoạn trước đó.
Không chỉ tăng nhanh về số lượng, mà chất lượng và hiệu hoạt động của các HTX NN cũng đã được cải thiện. Tỷ lệ các HTX NN được đ.ánh giá xếp loại khá, tốt đã tăng từ 10% (năm 2013) lên 33% (hết năm 2016) và hiện nay đạt trên 60%.
Hiện có 2.297 HTX nông nghiệp thành lập doanh nghiệp trong HTX.
"Doanh thu các HTX NN hiện đạt 2,44 tỷ/HTX, tăng gấp hơn 2 lần năm 2013. Các HTX NN cung cấp từ 7- 16 dịch vụ ở nông thôn phục vụ cho cả sản xuất nông nghiệp và phúc lợi xã hội ở nông thôn. Đến nay cả nước có 2.297 HTX NN đã thành lập doanh nghiệp trong HTX, và 2.200 HTX ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số trong sản xuất. Đặc biệt, đã có trên 4.339 HTX NN đảm nhận bao tiêu nông sản, bằng 24,5% tổng số HTX NN (tỷ lệ này trước năm 2015 chỉ là 5-7%)", Bộ trưởng Lê Minh Hoan nhấn mạnh.
Nhìn nhận khu vực kinh tế tập thể, HTX đến nay đã có những tiến bộ cả về lượng và chất, ông Hoan khẳng định những kết quả đó là nhờ ngành Nông nghiệp đã xác định nhiệm vụ tổ chức lại sản xuất, xây dựng liên kết chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp và phát triển kinh tế tập thể (KTTT), HTX trở thành một trong ba trụ cột của quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới.
Bộ NN&PTNT và các địa phương đã gắn việc thực hiện nội dung Nghị quyết số 13 với nhiệm vụ triển khai thực hiện Cơ cấu lại ngành nông nghiệp và xây dựng Nông thôn mới. Coi KTTT, HTX là công cụ, giải pháp quan trọng (trụ cột) để thực hiện các mục tiêu phát triển nông, nông thôn.
Tuy vậy, ông Hoan cũng thừa nhận, quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết 13 và Luật HTX thời gian qua vẫn còn nhiều hạn chế.
Nghị quyết số 13 đặt ra mục tiêu 10 năm sau (đến năm 2010) là đưa kinh KKTT, HTX thoát khỏi những yếu kém, tuy nhiên đến nay (chậm 10 năm so với yêu cầu của Nghị quyết) mục tiêu này mới cơ bản được hoàn thành.
Tuy số lượng HTX NN thành lập mới tăng mạnh, nhưng số lượng HTX hoạt động có hiệu quả còn thấp, thiếu bền vững; quy mô thành viên và doanh thu của các HTX NN còn nhỏ bé.
Các dịch vụ sơ chế, chế biến, bảo quản, số lượng các HTX có khả năng liên kết hiệu quả với doanh nghiệp, chế biến và tiêu thụ nông sản cho thành viên HTX và nông dân cũng chưa nhiều, mới đạt 24,5% tổng số HTX.
Cạnh tranh lành mạnh giữa HTX với doanh nghiệp
Bàn về giải pháp phát triển KTTT, HTX trong nông nghiệp thời gian tới, Bộ trưởng Lê Minh Hoan đề nghị Trung ương, Bộ Chính trị ban hành mới Nghị quyết về "Tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể" với trọng tâm và mục tiêu quan trọng là xây dựng quan hệ sản xuất mới trong sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đoàn kết, tương hỗ và phúc lợi xã hội (như bản chất vốn có của KTTT, HTX) trong nông thôn và làm cơ sở để sửa đổi Luật HTX, các cơ chế chính sách phù hợp với đặc thù của KTTT, HTX trong lĩnh vực nông nghiệp.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan kiến nghị cần tạo dựng quan hệ đồng đẳng giữa HTX với doanh nghiệp.
Để phát triển KTTT, HTX trong lĩnh vực nông nghiệp giai đoạn tới, Chính phủ cần có các cơ chế chính sách và giải pháp đột phá, tháo gỡ các rào cản vướng mắc về đất đai, tín dụng; tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng, nhất là hạ tầng phục vụ kinh doanh, bảo quản, chế biến sản phẩm cho khu vực KTTT, HTX NN.
Đồng thời, các bộ ngành, địa phương, các đoàn thể tổ chức chính trị xã hội cần tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trong chỉ đạo, hỗ trợ phát triển KTTT, HTX trong nông nghiệp nhằm giúp các HTX đẩy mạnh thực hiện liên kết: gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông sản; quản trị chất lượng thương hiệu nông sản; ứng dụng cộng nghệ cao công nghệ số trong sản xuất kinh doanh.
"Các bộ ngành, địa phương, các đoàn thể tổ chức chính trị xã hội cần tích cực phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đẩy mạnh sơ chế, chế biến, bảo quản nông sản để nâng cao giá trị nông sản; hình thành các trung tâm logictic của các HTX.
Phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp tích hợp đa giá trị, nhất là các giá trị về văn hóa và du lịch. Tạo dựng quan hệ đồng đẳng, cạnh tranh lành mạnh giữa khu vực HTX với doanh nghiệp, đồng thời, tiếp tục tạo thêm công ăn, việc làm ở khu vực nông thôn, thích ứng với biến đổi khí hậu và rủi ro thiên tai, dịch bệnh", ông Hoan khuyến nghị.
Một số hãng hàng không đồng ý giảm phí vận chuyển cho nông sản xuất khẩu Hiện đã có một số hãng hàng không đồng ý giảm chi phí vận chuyển cho nông sản xuất khẩu. Khi đề án xuất khẩu bền vững, giá trị xuất khẩu nông sản của Việt Nam còn cao hơn nhiều so với hiện tại. Nhân dịp đầu Xuân Nhâm Dần 2022, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN&PTNT) Lê...