Con người sẽ thế nào trong vũ trụ ảo

Từ năm 2007, nhóm nghiên cứu Đại học Stanford đã tìm hiểu việc một người lựa chọn ảnh đại diện trực tuyến có ảnh hưởng gì đến hành vi của họ.

Kết quả cho thấy hình đại diện avatar được chọn không chỉ tương đồng với diện mạo của người dùng, mà còn thể hiện các đặc điểm hành vi của họ giống ngoài đời thực. Chẳng hạn, một người chọn avatar mặc áo khoác ở phòng thí nghiệm thường là người sáng tạo trong thế giới thực.

Theo nghiên cứu, trong tương tác ảo, ảnh đại diện có thể ảnh hưởng đến nhận thức, thái độ và hành vi của mọi người một cách có ý thức hoặc vô thức. Chúng được gọi là hiệu ứng Proteus.

Con người sẽ thế nào trong vũ trụ ảo - Hình 1

Mark Zuckerberg nói chuyện với hình đại diện của ông trong metaverse tại sự kiện Connect hôm 28/10

Trong nhiều năm, nghiên cứu này ít được chú ý. Tuy nhiên, hiệu ứng Proteus đang được nhắc đến nhiều hơn với sự ra đời của metaverse – ý tưởng về một thế giới ảo cho phép người dùng “dịch chuyển tức thời” đến một địa điểm cụ thể để chơi, học, làm việc hay thậm chí mua bán, trao đổi hàng hóa.

Tuần trước, Mark Zuckerberg đã phác thảo tầm nhìn mới về metaverse và khẳng định công ty Meta của ông sẽ chi hàng tỷ USD để xây dựng vũ trụ ảo.

Metaverse của Zuckerberg nhận nhiều kỳ vọng xen lẫn hoài nghi. Câu hỏi được đặt ra là Facebook có thể làm gì khi họ xuất phát điểm là mạng truyền thông xã hội nhưng thiếu nền tảng phần cứng, hay các thách thức kỹ thuật khi xây dựng vũ trụ ảo trong tương lai.

Các chuyên gia khác cho rằng Facebook đã hình dung ra một metaverse trong nhiều năm. Họ đã sẵn sàng sắp xếp lại việc con người tương tác với thế giới theo cách ấn tượng nhất. “Một metaverse hoàn chỉnh sẽ tăng cường mạnh mẽ các xu hướng tương tác hiện có và mở ra các cơ hội mới. Tất nhiên, nó cũng tạo ra một loạt vấn đề hoàn toàn mới”, Wasington Post bình luận.

Rabindra Ratan, phó giáo sư tại Đại học Michigan, người đã nghiên cứu về khả năng kết nối ảo trên quy mô rộng, đồng ý với quan điểm này. “Khi nói đến vũ trụ ảo, tiêu đề phải là Kẻ sẽ bị ghét. Thực tế là có đủ loại lý do để lạc quan về vũ trụ ảo, những cũng sẽ có những điều tồi tệ xảy ra”, Ratan cho biết.

Tiềm năng lớn

Theo giới chuyên gia, bất chấp các vấn đề, metaverse thực sự là lĩnh vực tiềm năng lớn không thể bỏ qua. Ý tưởng mọi người kết bạn, kiếm tiền, gặp gỡ bạn đời khi nhìn chằm chằm vào cặp kính trong phòng ngủ dường như không được ai nghĩ tới cách đây 35 năm. Nhưng 35 năm tới, điều này có thể phổ biến hơn bao giờ hết.

“Metaverse giúp con người chia sẻ ngày càng nhiều về cuộc sống, lao động, giải trí, chi tiêu, sự giàu có, hạnh phúc và các mối quan hệ trong thế giới ảo, thay vì chỉ được mở rộng hoặc hỗ trợ thông qua các thiết bị và phần mềm kỹ thuật số”, Matthew Ball, chuyên gia về metaverse và từng xuất bản sách về chủ đề này, nói.

Với Ratan, metaverse sẽ mang lại một loạt khả năng mới mà các ứng dụng hỗ trợ làm việc từ xa hiện tại không thể làm được. Chẳng hạn, một thợ sửa xe, với hệ thống hình ảnh không gian 3 chiều, có thể xem xét và khắc phục các sự cố dễ dàng thông qua hệ thống robot.

Metaverse phát triển cũng sẽ khiến những công việc hiện nay có thể chuyển đổi sang một mô hình khác linh hoạt hơn. “Các công ty, sản phẩm và dịch vụ mới sẽ xuất hiện để quản lý mọi thứ từ thanh toán đến xác minh danh tính, thuê phân phối quảng cáo, tạo nội dung, bảo mật”, Ball viết trên blog cá nhân.

Ông mô tả vũ trụ ảo sẽ tạo ra một thế giới mà những người lao động chọn sống ở ngoại thành có thể tham gia vào nền kinh tế bên trong thành phố thông qua lao động ảo.

Một trong những tiềm năng lớn là lĩnh vực giáo dục. Việc học trực tuyến hiện nay làm học sinh phân tâm. Metaverse sẽ cung cấp cho giáo viên nhiều công cụ hơn để kiểm soát tự tập trung và tạo hứng thú cho người học.

Ngoài ra, những người ủng hộ kỳ vọng công nghệ mới sẽ giúp họ dịch chuyển nhanh chóng đến những nơi họ muốn, như sân bóng đá, rạp hát hay một điểm du lịch yêu thích, dù thực tế họ vẫn đang trong phòng ngủ.

Sự hoài nghi

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng metaverse không phải là cải tiến gì đó quá lớn lao. “Thay vì gửi một tin nhắn ở chế độ 2D, tôi ngồi trên màn hình ảo 3D và cũng chỉ gửi một tin nhắn đó. Vậy nó có ý nghĩa và khác biệt gì”, Clay Shirky, chuyên gia mảng adtech tại Đại học New York, nêu.

Ông cho rằng viễn cảnh văn phòng ảo không giải quyết được vấn đề đang tồn tại, nhất là sự thoải mái khi làm việc từ xa. “Zoom rất thành công vì nó giảm sự hiện diện của mỗi người trong cuộc họp. Nhiều người không muốn có cảm giác như họ đang ở văn phòng thực tế”, Shirky nói.

Janet Murray, đứng đầu trung tâm nghiên cứu kỹ thuật số Georgia Tech, cũng cho rằng metaverse vẫn bị hạn chế và không mô phỏng đầy đủ cuộc sống thực dù công nghệ có phát triển đến mức nào. “Chắc chắn, bạn sẽ cảm thấy mình có thể tận hưởng Lễ tạ ơn từ chiếc ghế dài đặt trong phòng, nhưng không thể nếm vị của gà tây”, Murray nói.

Bà cũng lo ngại vũ trụ ảo sẽ trở thành công cụ giám sát và trở thành cơn ác mộng mới về hành vi xâm phạm quyền riêng tư, nhất là khi người dùng phải cung cấp nhiều thứ hơn bên cạnh thông tin cá nhân và hình ảnh như hiện nay.

Một số chuyên gia khác đề cập đến nguy cơ thông tin sai lệch sẽ gia tăng ở mức nghiêm trọng hơn. “Nếu những thứ không chính xác đang lan truyền bằng ngôn ngữ và ảnh 2D, nó sẽ còn dễ dàng bị thuyết phục hơn nữa với hình ảnh 3D”, giáo sư Ethan Zuckerman tại Đại học Massachusetts nhận xét.

Ngoài ra, khi thế giới ảo phát triển, khả năng người dùng phải vật lộn để phân biệt thực tế với ảo ảnh cũng lớn hơn nhiều. “Sự đắm chìm vào thế giới ảo sẽ gây nguy hiểm cho mối quan hệ ngoài đời thực”, nhà quan sát công nghệ Julian Dibbell đánh giá.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Ngành IT 'thích nghi' thời AI: Những kỹ năng nào chinh phục được nhà tuyển dụng?Ngành IT 'thích nghi' thời AI: Những kỹ năng nào chinh phục được nhà tuyển dụng?
09:15:36 18/11/2026
Bang California kiện OpenAI vì vi phạm an ninh mạngBang California kiện OpenAI vì vi phạm an ninh mạng
09:25:36 18/11/2026
Mỹ: Hàng loạt ứng dụng ngân hàng gặp sự cố, khách hàng không thể truy cập tài khoảnMỹ: Hàng loạt ứng dụng ngân hàng gặp sự cố, khách hàng không thể truy cập tài khoản
09:45:37 18/11/2026
Jensen Huang mất tick xanh trên X sau khi rời NVIDIA, Elon Musk cấp lại miễn phíJensen Huang mất tick xanh trên X sau khi rời NVIDIA, Elon Musk cấp lại miễn phí
12:11:54 18/11/2026
Jensen Huang cân nhắc trở lại ghế CEO Nvidia, Elon Musk cùng loạt lãnh đạo công nghệ lên tiếng ủng hộJensen Huang cân nhắc trở lại ghế CEO Nvidia, Elon Musk cùng loạt lãnh đạo công nghệ lên tiếng ủng hộ
12:14:10 18/11/2026
Zalo thu hẹp quyền lợi sao lưu miễn phíZalo thu hẹp quyền lợi sao lưu miễn phí
16:20:10 18/11/2026
Google Gemini bị tố 'bán đứng' sinh viên sau lời hứa giữ bí mậtGoogle Gemini bị tố 'bán đứng' sinh viên sau lời hứa giữ bí mật
08:37:24 19/11/2026
Nvidia công bố lãi đậm giữa tâm bão bê bối Jensen HuangNvidia công bố lãi đậm giữa tâm bão bê bối Jensen Huang
08:45:22 19/11/2026

Tin đang nóng

HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!HOT: Khả Như được Huỳnh Phương cầu hôn!
19:32:02 19/11/2026
Nga hạ 87% xe tăng Abrams của Ukraine, Mỹ tăng tốc nâng cấp "quái vật thép"Nga hạ 87% xe tăng Abrams của Ukraine, Mỹ tăng tốc nâng cấp "quái vật thép"
17:25:06 19/11/2026
Mbappe đang là cỗ máy săn bàn đáng sợ nhất La LigaMbappe đang là cỗ máy săn bàn đáng sợ nhất La Liga
14:15:39 19/11/2026
Rayan đến Liverpool hay MU?Rayan đến Liverpool hay MU?
16:15:41 19/11/2026
Ben White và cú 'tẩy trắng' hoàn hảoBen White và cú 'tẩy trắng' hoàn hảo
16:05:40 19/11/2026
Olaha Mạnh Đức, Hồng Phúc: 2 điểm sáng trong đợt thử nghiệm của ĐT Việt NamOlaha Mạnh Đức, Hồng Phúc: 2 điểm sáng trong đợt thử nghiệm của ĐT Việt Nam
15:15:39 19/11/2026
Chu Ngọc Nguyễn Lực được truyền thông quốc tế ví như De BruyneChu Ngọc Nguyễn Lực được truyền thông quốc tế ví như De Bruyne
15:05:39 19/11/2026
Diego Moreira, đắt xắt ra miếngDiego Moreira, đắt xắt ra miếng
14:05:39 19/11/2026

Tin mới nhất

Người Việt tưởng Nikon chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ít ai biết hãng Nhật Bản này còn sản xuất cỗ máy quan trọng trong cuộc đua sản xuất chip của thế giới

Người Việt tưởng Nikon chỉ nổi tiếng với máy ảnh, ít ai biết hãng Nhật Bản này còn sản xuất cỗ máy quan trọng trong cuộc đua sản xuất chip của thế giới

11:15:29 19/11/2026
Nhắc đến Nikon, hình ảnh đầu tiên xuất hiện trong suy nghĩ của nhiều người có lẽ là những chiếc máy ảnh DSLR, mirrorless hay dòng ống kính NIKKOR.
Microsoft cho AI làm việc chung với nhân viên qua Copilot Workspaces

Microsoft cho AI làm việc chung với nhân viên qua Copilot Workspaces

09:13:25 19/11/2026
Tại Ignite 2026, Microsoft giới thiệu Copilot kiểu mới, nơi AI không chỉ trả lời câu hỏi mà còn nhận việc và theo đuổi dự án dài ngày.
Siêu máy tính mạnh nhất Nhật Bản bị hacker xâm nhập, phải ngừng hoạt động khẩn cấp

Siêu máy tính mạnh nhất Nhật Bản bị hacker xâm nhập, phải ngừng hoạt động khẩn cấp

09:05:25 19/11/2026
Đơn vị vận hành siêu máy tính này cũng xác nhận thông tin của hơn 4.000 người dùng có nguy cơ bị rò rỉ, bao gồm cả dữ liệu cá nhân, khóa truy cập và các file nghiên cứu.
Gõ sai địa chỉ ChatGPT có thể khiến người dùng nhiễm mã độc

Gõ sai địa chỉ ChatGPT có thể khiến người dùng nhiễm mã độc

13:04:11 17/11/2026
Chỉ một lỗi đánh máy khi truy cập ChatGPT hoặc các công cụ AI phổ biến cũng có thể khiến người dùng rơi vào bẫy của tin tặc.
Thị trường GPU cuối năm: Nvidia và AMD đồng loạt tăng giá

Thị trường GPU cuối năm: Nvidia và AMD đồng loạt tăng giá

13:02:00 17/11/2026
Giá card đồ họa Nvidia và AMD tăng mạnh vào cuối năm 2026, đảo ngược xu hướng dễ mua hơn từng xuất hiện ở phân khúc tầm trung.
Đi ngược xu hướng smartphone, Xiaomi thử nghiệm điện thoại màn hình 16:9

Đi ngược xu hướng smartphone, Xiaomi thử nghiệm điện thoại màn hình 16:9

13:01:17 17/11/2026
Xiaomi được cho đang thử nghiệm smartphone màn hình rộng tỷ lệ 16:9, đi ngược xu hướng thiết kế điện thoại dài hiện nay.
Khi công nghệ sáng tạo DJI gặp di sản nhiếp ảnh Hasselblad tại Việt Nam

Khi công nghệ sáng tạo DJI gặp di sản nhiếp ảnh Hasselblad tại Việt Nam

12:51:29 17/11/2026
Từ hệ sinh thái ghi hình linh hoạt của DJI đến máy ảnh medium format Hasselblad, hai cách tiếp cận hình ảnh khác nhau nay cùng hiện diện tại Concept Store ở Crescent Mall.
Chiến dịch đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO Nvidia

Chiến dịch đưa Jensen Huang trở lại ghế CEO Nvidia

08:25:18 17/11/2026
Chiến dịch trực tuyến ủng hộ Jensen Huang thu hút hàng loạt tên tuổi trong giới công nghệ, song Nvidia vẫn chịu sức ép điều tra và lời kêu gọi tìm CEO mới từ bên ngoài.
Nvidia khi không còn Jensen Huang: Tương lai nào đang chờ đợi các nhà sản xuất chip châu Á?

Nvidia khi không còn Jensen Huang: Tương lai nào đang chờ đợi các nhà sản xuất chip châu Á?

19:18:41 16/11/2026
Sự ra đi của Jensen Huang tạo cơn địa chấn ngầm cho ngành bán dẫn. Dù TSMC hay Samsung chưa bị gián đoạn ngay, câu hỏi lớn vẫn treo trên bàn đàm phán tỷ đô
KOL Trung Quốc bị chỉ trích vì dùng AI "hồi sinh" người ông đã khuất trên mạng

KOL Trung Quốc bị chỉ trích vì dùng AI "hồi sinh" người ông đã khuất trên mạng

19:14:24 16/11/2026
Việc một tài khoản thời trang đình đám tại Trung Quốc bất ngờ đăng tải các video về người ông đã khuất được tái tạo bằng trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những luồng tranh cãi dữ dội xoay quanh ranh giới mong manh của đạo đức con người.
Jensen Huang cố tình che giấu bê bối tình ái với các lãnh đạo cấp cao Nvidia?

Jensen Huang cố tình che giấu bê bối tình ái với các lãnh đạo cấp cao Nvidia?

17:30:44 16/11/2026
Jensen Huang bị cáo buộc sử dụng chính cơ cấu quản trị đặc biệt do mình thiết kế để che giấu hàng loạt mối quan hệ tình cảm với phụ nữ khỏi các lãnh đạo cấp cao của Nvidia.
Jensen Huang rời Nvidia giữa bê bối, Elon Musk đăng một chữ kèm thông điệp đầy ẩn ý

Jensen Huang rời Nvidia giữa bê bối, Elon Musk đăng một chữ kèm thông điệp đầy ẩn ý

09:25:28 16/11/2026
Chỉ viết Jensen khi chia sẻ một video nói về di sản trường tồn, Elon Musk tiếp tục thể hiện sự ủng hộ dành cho nhà đồng sáng lập Nvidia. Trước đó, ông còn nói việc thuê Huang sẽ là một vinh dự.

Có thể bạn quan tâm

Tử vi thứ Bảy 21/11/2026 của 12 con giáp: Dần sự nghiệp thăng tiến, Mùi hồng phúc sâu dày, Mão mất tiền hao của, Thân công việc thụt lùi

Tử vi thứ Bảy 21/11/2026 của 12 con giáp: Dần sự nghiệp thăng tiến, Mùi hồng phúc sâu dày, Mão mất tiền hao của, Thân công việc thụt lùi

Trắc nghiệm

19:58:29 19/11/2026
Tử vi ngày mới, thứ Bảy 21/11/2026 của 12 con giáp dự đoán, Dần sự nghiệp thăng tiến, Mùi hồng phúc sâu dày, Mão mất tiền hao của, Thân công việc thụt lùi.
Sĩ quan Nga mang vali hạt nhân của Tổng thống Putin đến Thâm Quyến

Sĩ quan Nga mang vali hạt nhân của Tổng thống Putin đến Thâm Quyến

Thế giới

19:51:45 19/11/2026
Một sĩ quan Nga được nhìn thấy mang vali hạt nhân của Tổng thống Nga Vladimir Putin đến thành phố Thâm Quyến khi ông tham dự hội nghị cấp cao APEC.
Chủ tịch Taobao từng bị giáng chức vì bê bối ngoại tình, 3 năm sau lại làm CEO ở Alibaba

Chủ tịch Taobao từng bị giáng chức vì bê bối ngoại tình, 3 năm sau lại làm CEO ở Alibaba

Netizen

19:46:26 19/11/2026
Từng là một trong những lãnh đạo trẻ có triển vọng nhất Alibaba, Tưởng Phàm bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý vào năm 2020 sau khi vợ công khai gọi tên hot girl Trương Đại Dịch,
Vì sao sai phạm tại dự án của ông Lê Thanh Thản kéo dài nhiều năm?

Vì sao sai phạm tại dự án của ông Lê Thanh Thản kéo dài nhiều năm?

Pháp luật

19:33:15 19/11/2026
VKS cho biết các sai phạm tại dự án CT6 Kiến Hưng diễn ra trong thời gian dài nhưng 5 cựu cán bộ phường Kiến Hưng và Thanh tra xây dựng quận Hà Đông đã không phát hiện, ngăn chặn, xử lý theo quy định.
Mỹ nhân Việt duy nhất 2 lần dự thảm đỏ Weibo, được truyền thông Trung tung hô lên 9 tầng mây

Mỹ nhân Việt duy nhất 2 lần dự thảm đỏ Weibo, được truyền thông Trung tung hô lên 9 tầng mây

Sao việt

19:26:58 19/11/2026
Trang Sina từng có bài viết so sánh nhan sắc của cô với Triệu Lệ Dĩnh, trong khi Sohu và Elle China cũng từng dành những lời khen cho diện mạo của Chi Pu.
Nhan sắc biến dạng bị ví như "gã hề Joker" của Hwang Jung Eum sau khi lĩnh án tù và bị đại gia ngành thép "cắm sừng"

Nhan sắc biến dạng bị ví như "gã hề Joker" của Hwang Jung Eum sau khi lĩnh án tù và bị đại gia ngành thép "cắm sừng"

Sao châu á

19:23:55 19/11/2026
Ngày 19/11, tờ Sports Chosun đưa tin Hwang Jung Eum vừa gây chú ý khi chia sẻ loạt ảnh đời thường trên trang cá nhân.
HLV của Johor Darul Ta'zim bất ngờ gạch tên Đình Bắc trước trận gặp CAHN

HLV của Johor Darul Ta'zim bất ngờ gạch tên Đình Bắc trước trận gặp CAHN

Sao thể thao

19:15:23 19/11/2026
Trong buổi họp báo trước trận đấu với CAHN, HLV Xisco Munoz bên phía Johor Darul Ta zim dành lời khen cho nhiều trụ cột của đội chủ nhà nhưng không nhắc đến Nguyễn Đình Bắc
Xóm nhỏ - Tập 20: Bạn gái cũ níu giữ Phong, Lan "đốt nhà" Trâm

Xóm nhỏ - Tập 20: Bạn gái cũ níu giữ Phong, Lan "đốt nhà" Trâm

Phim việt

17:36:21 19/11/2026
Phong thẳng thắn khẳng định với Duyên rằng ở thời điểm hiện tại, anh không còn bất kỳ tình cảm nào dành cho cô nữa.
Tài tử sự nghiệp lẫy lừng lại ở chòi lá 36m2 tại Tây Ninh, làm vườn 6.000m2, phải dừng mọi hoạt động vì đột quỵ

Tài tử sự nghiệp lẫy lừng lại ở chòi lá 36m2 tại Tây Ninh, làm vườn 6.000m2, phải dừng mọi hoạt động vì đột quỵ

Hậu trường phim

17:22:01 19/11/2026
Từ một tài tử từng có hàng trăm vai diễn, nhiều năm phủ sóng màn ảnh Việt, Huỳnh Anh Tuấn giờ đây dành phần lớn thời gian cho hành trình hồi phục sau biến cố sức khỏe.
Elizabeth Hurley gây chú ý với váy xuyên thấu ở tuổi 61

Elizabeth Hurley gây chú ý với váy xuyên thấu ở tuổi 61

Thời trang

17:03:42 19/11/2026
Theo Page Six, mới đây, Elizabeth Hurley cùng Billy Ray Cyrus tham dự sự kiện từ thiện Baby2Baby Gala diễn ra tại West Hollywood, California, Mỹ.
Điều chưa từng xảy ra trong giới giải trí

Điều chưa từng xảy ra trong giới giải trí

Phim châu á

16:29:02 19/11/2026
Bộ phim cổ trang Lưỡng Kinh Thập Ngũ Nhật do Thành Nghị đóng chính chưa lên sóng đã lập kỷ lục và tạo ra làn sóng ủng hộ chưa từng có.