Cơm lam của người Mường

Cơm lam thường được bày trên mâm cơm của đồng bào cùng các món ăn như: thịt gà, thịt lợn rừng nướng, cá nướng, nhưng ngon nhất vẫn là chấm với muối vừng.

Cơm lam của người Mường - Hình 1

Theo các cụ cao niên ở bản Mường kể lại, người dân Mường xa xưa thường phải đi rừng, đi nương từ sáng sớm để kiếm thức ăn, thậm chí phải ngủ lại trong rừng. Do đó đồng bào đã sáng tạo ra việc dùng ống tre, ống nứa rồi cho gạo vào trong, đem nướng trên lửa và nấu chín thành cơm gọi là cơm lam.

Về sau, việc chế biến món ăn này trở thành thói quen và được người Mường ưa thích.

Để làm ra được món cơm lam ngon và có dấu ấn riêng của dân tộc mình, người Mường thường rất cầu kỳ, kỹ lưỡng trong việc chọn nguyên liệu.

Đầu tiên phải chọn đồ đựng là một ống nứa thon dài khoảng 20- 30cm, không to, không nhỏ, không quá dày cũng không quá mỏng. Vì nếu quá dày nướng sẽ rất lâu, lúc bóc sẽ rất tốn công, còn nếu quá mỏng sẽ dễ bị cháy.

Điều đặc biệt nứa phải là cây còn non, bà con lấy luôn nước có ở trong từng đốt ống nứa để nướng cơm. Ống nứa tươi xanh giúp lửa không bén vào gạo và chất nhựa trong vỏ sẽ ngấm sâu vào cơm làm cho cơm có vị ngọt và mùi hương tự nhiên.

Tiếp theo là việc chọn gạo, đồng bào chọn loại nếp nương thơm, dẻo của vùng cao. Gạo trước khi được đem đi “lam” sẽ được ngâm khoảng 2- 3 tiếng, sau đó vo sạch, rắc ít muối và trộn đều rồi đổ vào ống nứa đã có sẵn nước.

Khi gạo đổ vào, không nén chặt mà để cách miệng ống 5cm để khi gạo chín nở ra sẽ vừa khít miệng ống. Nếu thấy ống nứa có ít nước, có thể thêm nước xăm xắp mặt gạo. Nước này người Mường thường lấy nước trên những khe đồi, khe suối nhằm tạo nên vị ngọt mát. Sau đó, đem nút miệng ống lại bằng lá dong hoặc lá chuối.

Đốt lửa dựng các ống quanh bếp, có thể nướng ống cơm lam bằng than củi, than tre hoặc rơm khoảng một giờ, khi cơm sủi thỉnh thoảng nhấc ra dằn mạnh ống xuống đất để gạo dồn xuống phía dưới cho hạt cơm săn chắc. Nước cạn, đặt ống nằm ngang và nướng xoay đều.

Dùng ngón tay nhấn, thấy cơm mềm và có mùi thơm bốc lên là cơm đã chín. Lấy dao róc bỏ phần vỏ cháy bên ngoài. Đợi cho nguội hẳn bóc lớp vỏ còn lại sẽ để lộ ra lớp cơm vẫn được bao bọc bởi phần vỏ lụa trắng ngà của ruột tre, nứa khiến cơm lam có một màu sắc thuần hậu.

Cơm lam của người Mường - Hình 2

Đồng bào cắt mỗi ống ra thành từng khúc ngắn vừa phải. Khi ăn chỉ cần bóc bỏ lớp nứa màu trắng bên ngoài. Cơm lam thường được bày trên mâm cơm của đồng bào cùng các món ăn như: thịt gà, thịt lợn rừng nướng, cá nướng, nhưng ngon nhất vẫn là chấm với muối vừng.

Hiện nay, người Mường còn tạo ra món cơm lam với nhiều màu sắc phong phú: xanh, đỏ, tím, vàng trông rất đẹp mắt. Đồng bào tạo ra màu tự nhiên từ các loại lá cây, củ, quả ở rừng: Màu đỏ được tạo ra từ cây cơm lông hay từ quả gấc, màu xanh của lá gừng, màu tím của lá cẩm và màu vàng của nghệ già, chắt lấy nước đem ngâm vào gạo.

Vị dẻo thơm của gạo nếp được bao bọc bởi một lớp vỏ lụa mịn màng và những màu sắc sặc sỡ của cơm khiến cho cơm lam trông đẹp, bắt mắt và hấp dẫn hơn.

Cuộc sống của đồng bào Mường Thanh Sơn (Phú Thọ) hôm nay đã có nhiều đổi thay nhưng cơm lam vẫn là một món ăn truyền thống không thể mai một.

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?
Có
Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Không cần mua sơn hào hải vị, mâm cơm chưa đến 100.000 đồng này vẫn có món khiến cả nhà tranh nhau gắpKhông cần mua sơn hào hải vị, mâm cơm chưa đến 100.000 đồng này vẫn có món khiến cả nhà tranh nhau gắp
22:01:41 21/11/2026
Cuối tuần ngại nấu nướng thì cứ món này mà "triển", chỉ 10 phút là lên mâm, ngon mêCuối tuần ngại nấu nướng thì cứ món này mà "triển", chỉ 10 phút là lên mâm, ngon mê
10:56:06 22/11/2026
Loại rau được ví như 'rau trường thọ', tốt cho người bị tuyến giáp, cực phù hợp khi ăn vào mùa đôngLoại rau được ví như 'rau trường thọ', tốt cho người bị tuyến giáp, cực phù hợp khi ăn vào mùa đông
08:10:33 21/11/2026
Ôi sao lại có món ngon hợp với ngày lạnh thế này, vừa ăn vừa xuýt xoa húp nước mãi không chánÔi sao lại có món ngon hợp với ngày lạnh thế này, vừa ăn vừa xuýt xoa húp nước mãi không chán
21:54:34 21/11/2026
4 gợi ý món ngon, dễ chế biến, giàu canxi, tốt cho xương nên tăng cường bổ sung vào mâm cơm mùa đông4 gợi ý món ngon, dễ chế biến, giàu canxi, tốt cho xương nên tăng cường bổ sung vào mâm cơm mùa đông
21:58:43 21/11/2026
Đây mới là cách nấu súp lơ ngon nhất, chỉ vài phút là xongĐây mới là cách nấu súp lơ ngon nhất, chỉ vài phút là xong
22:04:44 21/11/2026
Nếu không muốn xào nấu nhiều, hãy nấu một nồi thế này ăn kèm với cơm rất tuyệt và thơm lừngNếu không muốn xào nấu nhiều, hãy nấu một nồi thế này ăn kèm với cơm rất tuyệt và thơm lừng
22:08:34 21/11/2026
Một món canh với nước dùng sánh đặc sôi liu riu trong nồi ấm, thịt mềm mướt ăn cùng cơm ngon không gì bằngMột món canh với nước dùng sánh đặc sôi liu riu trong nồi ấm, thịt mềm mướt ăn cùng cơm ngon không gì bằng
21:54:16 22/11/2026

Tin đang nóng

Nữ ca sĩ đình đám SN 1995 công bố tin cưới và mang thai cùng lúc với chồng quân nhânNữ ca sĩ đình đám SN 1995 công bố tin cưới và mang thai cùng lúc với chồng quân nhân
17:24:02 22/11/2026
Sắc vóc quyến rũ của "nữ thần màn ảnh Hàn" Kim Hye Soo ở tuổi 56Sắc vóc quyến rũ của "nữ thần màn ảnh Hàn" Kim Hye Soo ở tuổi 56
19:35:32 22/11/2026
4 con giáp có khả năng "âm thầm làm giàu" trong năm 2027: Càng về hậu vận càng sung túc, vị trí thứ 2 đặc biệt đáng chú ý4 con giáp có khả năng "âm thầm làm giàu" trong năm 2027: Càng về hậu vận càng sung túc, vị trí thứ 2 đặc biệt đáng chú ý
21:18:48 22/11/2026
Từ nay tới Tết Dương Lịch: 3 con giáp Tiền Về Như NướcTừ nay tới Tết Dương Lịch: 3 con giáp Tiền Về Như Nước
20:48:22 22/11/2026
Công chúa Kpop gặp "đối thủ nặng ký", 5 năm tranh nhau spotlight không biết mệtCông chúa Kpop gặp "đối thủ nặng ký", 5 năm tranh nhau spotlight không biết mệt
22:16:19 22/11/2026
Từ thứ Hai 23/11 đến hết tháng 11: 3 cung hoàng đạo đón vận may lớn, Cơ Hội Tăng LươngTừ thứ Hai 23/11 đến hết tháng 11: 3 cung hoàng đạo đón vận may lớn, Cơ Hội Tăng Lương
20:53:22 22/11/2026
Tử vi tuần mới 12 con giáp (23 - 29/11): Tuổi nào có cơ hội tăng thu nhập, tuổi nào cần giữ tiền?Tử vi tuần mới 12 con giáp (23 - 29/11): Tuổi nào có cơ hội tăng thu nhập, tuổi nào cần giữ tiền?
20:45:58 22/11/2026
7 ngày cuối cùng tháng 11 dương: 3 con giáp Tiền - Tài - Danh - Lộc hội tụ làm gì cũng thuận lợi7 ngày cuối cùng tháng 11 dương: 3 con giáp Tiền - Tài - Danh - Lộc hội tụ làm gì cũng thuận lợi
20:42:08 22/11/2026

Tin mới nhất

Mâm cơm nhà tối nay tôi nấu thực đơn 5 món mà chồng con tấm tắc khen là "cực kỳ hao cơm"!

Mâm cơm nhà tối nay tôi nấu thực đơn 5 món mà chồng con tấm tắc khen là "cực kỳ hao cơm"!

23:12:41 22/11/2026
Hôm nay, tôi xin chia sẻ lại với mọi người mâm cơm nhà mà tôi đã nấu cho gia đình thưởng thức vào bữa tối với 4 món mặn và 1 món canh tủ của mình.
Trời chuyển lạnh, mâm cơm nhà mà có món này còn ngon hơn cả ăn thịt gà, thịt bò

Trời chuyển lạnh, mâm cơm nhà mà có món này còn ngon hơn cả ăn thịt gà, thịt bò

23:09:08 22/11/2026
Khi trời trở lạnh, bạn hãy nấu ngay món ăn này. Món ăn vẫn nóng hổi khi bạn mở nắp, vẫn sôi sùng sục, hương thơm tươi ngon lan tỏa, ngay lập tức làm ấm cơ thể và kích thích vị giác.
Loại rau cực tốt cho phụ nữ, đem trộn với thịt băm thành món ăn giòn tan và ngon khó cưỡng!

Loại rau cực tốt cho phụ nữ, đem trộn với thịt băm thành món ăn giòn tan và ngon khó cưỡng!

23:06:05 22/11/2026
Món này làm dễ mà giòn và có vị ngọt nhẹ, vừa ra khỏi chảo, lớp vỏ ngoài giòn tan và thơm phức, thoang thoảng mùi thịt và hành lá...
Loại rau có hình dáng lạ mắt, vô cùng bổ dưỡng ít người biết, đem làm 2 món này thì ăn mãi không chán

Loại rau có hình dáng lạ mắt, vô cùng bổ dưỡng ít người biết, đem làm 2 món này thì ăn mãi không chán

22:48:54 22/11/2026
Chỉ với một nguyên liệu bình dân, bạn đã có thêm hai lựa chọn cho mâm cơm gia đình. Khi chế biến, hãy chú ý không nấu đậu rồng quá lâu để giữ được độ giòn và vị ngọt tự nhiên.
Một món ăn thơm nức mũi, đậm đà chua cay ngọt, "đánh bay" cả nồi cơm trong nháy mắt

Một món ăn thơm nức mũi, đậm đà chua cay ngọt, "đánh bay" cả nồi cơm trong nháy mắt

22:46:14 22/11/2026
Món thịt heo thái sợi sốt tỏi này là một món ăn dễ làm và để lại ấn tượng đặc biệt với người thưởng thức nhờ hương vị ấn tượng, mùi thơm đặc trưng và vị ngọt ngon trong từng miếng nguyên liệu.
5 loại thực phẩm màu trắng và công thức nấu món ăn giúp làn da "ngậm nước" căng bóng ngay cả mùa đông

5 loại thực phẩm màu trắng và công thức nấu món ăn giúp làn da "ngậm nước" căng bóng ngay cả mùa đông

22:43:45 22/11/2026
Các công thức này sử dụng những nguyên liệu giúp bổ âm, dưỡng phổi, bổ dạ dày và thúc đẩy sản sinh dịch cơ thể. Thường xuyên ăn có thể cải thiện tình trạng da khô, giúp da mềm mại và đàn hồi.
Làn da của phụ nữ đẹp khi gan khỏe mạnh: 4 món nấu đơn giản, ăn luân phiên giúp dưỡng gan và làn da hồng hào

Làn da của phụ nữ đẹp khi gan khỏe mạnh: 4 món nấu đơn giản, ăn luân phiên giúp dưỡng gan và làn da hồng hào

22:06:46 22/11/2026
4 món ăn nấu rất đơn giản nếu chị em dùng luân phiên có thể cải thiện chức năng gan, bồi bổ và dưỡng gan; từ đó giúp làn da trở nên khỏe mạnh, hồng hào.
Chỉ cần xào nhanh trong chảo nóng là bạn sẽ có được món ăn giòn, mềm và thơm ngon

Chỉ cần xào nhanh trong chảo nóng là bạn sẽ có được món ăn giòn, mềm và thơm ngon

22:04:45 22/11/2026
Món ăn tuy dân dã, mộc mạc nhưng lại cực kỳ bắt cơm, đặc biệt là khi thưởng thức cùng bát cơm trắng nóng hổi trong những ngày tiết trời se lạnh.
Mâm cơm nhà mùa đông ai cũng khen nức nở vì có món ăn nấu chỉ 15 phút mà thơm phức và bổ dưỡng

Mâm cơm nhà mùa đông ai cũng khen nức nở vì có món ăn nấu chỉ 15 phút mà thơm phức và bổ dưỡng

22:02:00 22/11/2026
Một nồi hầm với nguyên liệu đơn giản nhưng hương vị thơm ngon, nóng hổi, vẫn còn bốc khói khi dọn ra bàn ăn, sẽ tỏa ra mùi thơm nồng nàn...
1 trong 3 món ăn này chứa lượng sắt gấp 7 lần thịt bò, ăn nhiều vào mùa đông sẽ giúp bổ sung máu và giữ ấm cơ thể

1 trong 3 món ăn này chứa lượng sắt gấp 7 lần thịt bò, ăn nhiều vào mùa đông sẽ giúp bổ sung máu và giữ ấm cơ thể

21:59:38 22/11/2026
3 món ăn này sự kết hợp tuyệt vời giữa thịt và rau củ, thơm ngon, dễ làm, ít chất béo. Chúng tươi ngon, giúp bổ sung máu, tạo sự ấm áp và dễ chịu, giúp bạn dễ dàng vượt qua mùa đông lạnh giá!
Đúng 1 nguyên liệu mà tôi làm ra 3 món ngon đỉnh chóp chỉ trong 30 phút

Đúng 1 nguyên liệu mà tôi làm ra 3 món ngon đỉnh chóp chỉ trong 30 phút

21:57:19 22/11/2026
Chỉ cần thay đổi cách chế biến, 300g thịt xay cũng có thể biến thành một mâm cơm hấp dẫn khiến mọi người khó nhận ra cả ba món đều bắt đầu từ cùng một nguyên liệu.
4 món kho với củ cải mềm ngon, đậm đà, mùa đông mà nấu thì chỉ có tốn cơm

4 món kho với củ cải mềm ngon, đậm đà, mùa đông mà nấu thì chỉ có tốn cơm

15:03:53 20/11/2026
Củ cải kho luôn mềm ngon, đậm đà, hương vị đặc trưng, vô cùng hấp dẫn, ăn với cơm trắng cuốn hút thôi rồi, mùa đông mà nấu thì chỉ có tốn cơm.

Có thể bạn quan tâm

Phim có Vân Dung rời rạp, phim có Tiểu Vy nguy khốn

Phim có Vân Dung rời rạp, phim có Tiểu Vy nguy khốn

Hậu trường phim

00:01:40 23/11/2026
Án mạng karaoke kết thúc đợt chiếu với khoảng 48,47 tỷ đồng, trong khi Bò sữa bay mới thu hơn 19,3 tỷ đồng và đối diện nguy cơ thua lỗ.
Anh quản ngục đẹp trai ở trại giam hot nhất MXH Việt hiện tại, làm được anh cười chỉ có đúng 1 người!

Anh quản ngục đẹp trai ở trại giam hot nhất MXH Việt hiện tại, làm được anh cười chỉ có đúng 1 người!

Phim việt

23:52:50 22/11/2026
Giữa một Trại Giam Hạnh Phúc quy tụ nhiều nhân vật có cá tính đặc biệt, Thượng úy Tú của Ma Ran Đô bất ngờ trở thành cái tên khiến khán giả chú ý.
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin xin từ chức sau kỳ thi đại học

Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin xin từ chức sau kỳ thi đại học

Thế giới

23:31:05 22/11/2026
Bộ trưởng Giáo dục Hàn Quốc Choi Kyo-jin xin từ chức hôm nay 22.11, nhận trách nhiệm về tình trạng bối rối do những thay đổi vào phút chót ngay trước kỳ thi đại học năm nay, theo Hãng tin Yonhap.
Đời tư kín tiếng của 'diễn viên nghìn tỉ' càn quét phòng vé Việt dịp cuối năm

Đời tư kín tiếng của 'diễn viên nghìn tỉ' càn quét phòng vé Việt dịp cuối năm

Sao việt

23:24:17 22/11/2026
Sau hai phim trăm tỉ vừa chiếu, Steven Nguyễn gây chú ý khi có tới 3 phim mới ra rạp trong tháng 12 tới. Đằng sau sự xuất hiện dày đặc trước khán giả, nam diễn viên luôn giữ đời tư kín tiếng.
Britney Spears xin lỗi gia đình sau nhiều năm mâu thuẫn

Britney Spears xin lỗi gia đình sau nhiều năm mâu thuẫn

Sao âu mỹ

23:21:44 22/11/2026
Trên Instagram cá nhân, Britney Spears gây bất ngờ khi có lời nhắn gửi đến gia đình sau nhiều năm xa cách vì bất hòa, mâu thuẫn.
Trấn Thành bồi hồi kể kỷ niệm được Ngọc Sơn quan tâm thuở mới vào nghề

Trấn Thành bồi hồi kể kỷ niệm được Ngọc Sơn quan tâm thuở mới vào nghề

Tv show

23:19:35 22/11/2026
Trước khi nói lời chia tay Ngọc Sơn, Trấn Thành dành nhiều thời gian chia sẻ về những kỷ niệm và sự trân trọng dành cho đàn anh.
Hạt diêm mạch được ví là "mẹ của các loại ngũ cốc" đặc biệt tốt cho 4 nhóm người này

Hạt diêm mạch được ví là "mẹ của các loại ngũ cốc" đặc biệt tốt cho 4 nhóm người này

Sức khỏe

23:03:38 22/11/2026
Giàu protein thực vật, chất xơ và khoáng chất, hạt diêm mạch đang trở thành lựa chọn quen thuộc trong thực đơn lành mạnh.
Ca sĩ Bảo Trâm Idol: Từ nhân viên văn phòng đến ca sĩ của concert quốc gia

Ca sĩ Bảo Trâm Idol: Từ nhân viên văn phòng đến ca sĩ của concert quốc gia

Nhạc việt

22:37:39 22/11/2026
Từng bỏ hát để làm nhân viên văn phòng nhưng Bảo Trâm nhận ra đó chỉ là phép thử cần thiết nhất để cô nhận ra tiếng gọi của âm nhạc.
Hoa hậu 50 tuổi bị bắt: Vạch trần đường đi của 620 tỷ đồng, chồng nhận 75 tỷ

Hoa hậu 50 tuổi bị bắt: Vạch trần đường đi của 620 tỷ đồng, chồng nhận 75 tỷ

Sao châu á

22:34:52 22/11/2026
Vụ hoa hậu Boom Panadda: Từ 620 tỷ đồng quyên góp, cảnh sát nghi 400 tỷ bị dùng sai trong đó có 185 tỷ về tài khoản liên quan đến cô.
Doue đứt dây chằng, nghỉ hết mùa 2026/27

Doue đứt dây chằng, nghỉ hết mùa 2026/27

Sao thể thao

22:17:49 22/11/2026
Theo tờ L Equipe, tiền đạo Desire Doue sẽ phải phẫu thuật sau khi bị đứt dây chằng chéo trước ở đầu gối phải, khiến PSG tiếp tục chịu tổn thất nghiêm trọng về lực lượng.
4 con giáp sau tuổi 30 bớt tin nhầm người, công việc thuận hơn, tiền bạc cũng khá dần

4 con giáp sau tuổi 30 bớt tin nhầm người, công việc thuận hơn, tiền bạc cũng khá dần

Trắc nghiệm

21:16:08 22/11/2026
Sau tuổi 30, bốn con giáp này có xu hướng chọn việc kỹ hơn, biết ai đáng tin và kiếm tiền tốt hơn nhờ kinh nghiệm đã tích lũy.