Cố Nhạc sĩ Văn Cao: Đằng sau những ca khúc để đời
18 năm kể từ ngày nhạc sĩ Văn Cao về cõi thiên thu, lần đầu tiên những người thân trong gia đình vị cố nhạc sĩ tài hoa đứng ra tổ chức một đêm nhạc riêng. Đêm nhạc kỷ niệm 90 năm ngày sinh của ông
(15-11-1923/15-11-2013) sẽ lần đầu tiên hé lộ nhiều câu chuyện bất ngờ trong sự nghiệp sáng tác của người nghệ sĩ mà tên tuổi đã đi vào lịch sử.
Người đầu bếp đảm đang
Trong ký ức của nhà thơ, họa sĩ Văn Thao – con trai trưởng của cố nhạc sĩ Văn Cao thì ông cụ thân sinh ra anh là một người vô cùng mẫu mực, luôn hết lòng thương yêu vợ con và sống rất có trách nhiệm với gia đình. “Cây đại thụ” của nền tân nhạc Việt Nam trong mắt con cái là người rất nghiêm khắc nhưng cực kỳ công bằng. Trong nhà hễ con cái làm sai điều gì thì tùy theo mức độ sai phạm mà ông sẽ có mức độ xử lý. Nếu xử sai thì ngay lập tức hôm sau ông liền gọi con lại để xin lỗi: “Bố hôm qua nóng quá, mất bình tĩnh nên nói con hơi quá. Bố xin lỗi…”. Không chỉ là một người cha, nhạc sĩ Văn Cao còn giống như một người mẹ dạy dỗ con cái làm việc nhà, nhất là chuyện bếp núc.
Sinh thời, vị nhạc sĩ tài hoa rất hay có khách và mỗi lần khách đến chơi, ông vẫn thường tự mình vào bếp nấu ăn. Vị nhạc sĩ rất tỉ mỉ và trau chuốt từng món ăn như món thịt rán là phải tẩm ướp đủ thứ gia vị từ muối, mì chính, tỏi, húng lìu; còn nước chấm thì phải đủ mắm, chanh, tỏi, ớt, hạt tiêu kèm theo vài cọng rau mùi. Nhà thơ, họa sĩ Văn Thao là con trưởng nên được cha bảo ban quán xuyến công việc bếp núc trong nhà từ khi mới lớn, nhất là nấu một số món ngon cho bạn bè của cha “nhắm” rượu. Nhìn ông say sưa chế biến món ăn như một đầu bếp thực thụ, cậu con cả Văn Thao vô cùng ngạc nhiên, khâm phục và dần dà cũng có cảm hứng thích “lăn vào bếp”. Cũng từ những món ăn bình dị ấy, ông hiểu hơn suy nghĩ của người cha vĩ đại rằng: “Nhìn mọi người ăn ngon miệng là bố thấy vui” và “ai chẳng thích ăn ngon nhưng để nấu cho ngon thì không phải ai cũng nấu được, nấu ăn cũng là một nghề đầy tính nghệ thuật”. Vị nhạc sĩ tài ba cũng hay được mời đi ăn và lần nào đi ăn thấy có món ngon, lạ miệng ông đều cất công tìm hiểu cách chế biến rồi về nhà tìm cách nấu thử cho người thân thưởng thức. Vậy nên sau này mới có chuyện vui rằng tiêu chí chọn dâu cho mấy cậu con trai của nhạc sĩ Văn Cao là chỉ cần… đảm đang và biết làm cỗ bàn.
Và những bản nhạc chưa được biết
Ngày 22-11 tới gia đình người cố nghệ sĩ tài hoa tổ chức đêm nhạc riêng về ông ở Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội. Đêm nhạc không có tên gọi riêng, chỉ đơn giản là kỷ niệm 90 năm ngày sinh của nhạc sĩ Văn Cao. Trong đêm nhạc này, người con trưởng của ông sẽ thay cha lên sân khấu để giãi bày cùng khán giả những suy tư trăn trở và cả những kỷ niệm được ông ghi lại bằng âm nhạc. Trong đó, lần đầu tiên 2 trong số những ca khúc từng được nhạc sĩ Văn Cao sáng tác nhưng “cất kho” sẽ được trình diễn trên sân khấu. Cả hai sáng tác này đều được ông viết trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đó là hành khúc Cách mạng “Dưới ngọn cờ giải phóng” được ông viết năm 1962 và trao tận tay một vị lãnh đạo của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam. Bài hát thứ 2 có tên gọi lãng mạn “Ta đi làm con suối” là một sáng tác của ông về người công nhân vùng mỏ khi được mời xuống Quảng Ninh làm nhạc cho một bộ phim tài liệu. Nhà thơ, họa sĩ Văn Thao tâm sự đây là hai bài hát mà lúc sinh thời nhạc sĩ Văn Cao yêu thích và ông cũng rất hay hát.
Cũng trong đêm nhạc này, người ta sẽ được nghe lại “Mùa xuân đầu tiên” – bài hát mà ngay sau khi viết xong, nhạc sĩ Văn Cao từng thổ lộ với con trai: “Vậy là bố đã làm tròn trách nhiệm sáng tác với nhân dân, với đất nước”. Nhà thơ, họa sĩ Văn Thao chia sẻ ca khúc này được cha mình viết vào một ngày giáp Tết Bính Thìn năm 1976. Khi ấy, nhạc sĩ Văn Cao đã nói với Văn Thao rằng: “Bố sáng tác bài hát này mừng xuân đầu tiên đất nước mình thống nhất”. Bài hát này không hiểu bằng cách nào đó được dịch lời và in ở nước Nga. Ít ai biết rằng trước đó nhiều năm, vị nhạc sĩ già đã từng tuyên bố muốn dứt bỏ sự nghiệp viết nhạc và suốt nhiều năm liền ông chỉ tập trung vào làm thơ và vẽ tranh minh họa. Những bức tranh minh họa khi ấy, ông thường ký chữ “Văn” với suy nghĩ sau này khi nào thực hiện được trọn vẹn ước mơ hội họa, sẽ ký đầy đủ hai chữ “Văn Cao”.
Video đang HOT
Theo ANTD
Nhớ Văn Cao!
Lâu không gặp "người ghi chân dung nghệ sĩ bằng ảnh" Nguyễn Đình Toán, lại thấy ông tất bật đến tòa soạn Báo An ninh Thủ đô gửi giấy mời: "Nhớ đến triển lãm của tôi nhé, chiều thứ sáu tuần này!". Mọi người hỏi: Làm gì mà tất bật, vội vã thế? Nguyễn Đình Toán bảo: "Không vội, sao kịp ngày 15-11, tròn 90 năm ngày sinh cụ Văn Cao".
Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm nhạc sĩ chiều mùng 6 Tết Nhâm Thân 1992
Ảnh: Nguyễn Đình Toán
Trong 3 ngày cuối tuần này, ở Không gian Văn hóa Việt (16 Lê Thái Tổ, Hà Nội), "người ghi chân dung nghệ sĩ bằng ảnh" Nguyễn Đình Toán sẽ triển lãm những hình ảnh về nhạc sĩ Văn Cao - cây đại thụ của nền âm nhạc Việt Nam thế kỷ 20, "viên ngọc trên bức khảm văn hóa, nghệ thuật của dân tộc Việt Nam" (lời của giáo sư Đặng Thai Mai lúc sinh thời). Qua 27 bức ảnh được chọn từ hàng trăm lần bấm máy chụp nhạc sĩ Văn Cao, nhà báo Nguyễn Đình Toán muốn người xem triển lãm cảm nhận được phần nào cuộc sống tinh thần và sinh hoạt thường nhật của người nhạc sĩ tài danh hiếm có của đất nước, tác giả của những tình ca và hùng ca nổi tiếng.
Trước những hình ảnh Văn Cao góc cạnh mà hiền lành giữa một không gian Hà Nội, có thể người xem lại ồ, à lên khi gặp những "người muôn năm cũ" bên ông, để nhớ về ông - người nghệ sĩ tài hoa có những nỗi đau được giấu kín trong một tâm hồn đẹp trong sáng và hướng thiện. Trong triển lãm này, Nguyễn Đình Toán mang đến 2 khuôn hình về nhạc sĩ Văn Cao với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đấy là kỷ niệm về 2 con người, 2 tính cách, 2 tài năng của dân tộc luôn dành cho nhau sự trân trọng và quan tâm đặc biệt. Nhà nhiếp ảnh kể: "Hôm mồng 6 Tết Nhâm Thân (1992), tôi có nhận được thư của nhạc sĩ Văn Cao nhờ đến chụp ảnh cho ông trong ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp tới thăm. Bình thường, nhạc sĩ Văn Cao không thích chụp ảnh. Nhưng hôm Đại tướng Võ Nguyên Giáp tới thăm, nhạc sĩ vui vẻ lắm. Và đó cũng là một trong số ít lần nhạc sĩ Văn Cao viết thư nhờ bạn bè chụp ảnh". Bức ảnh thứ hai chụp ở Nhà văn hóa Thanh niên phố Tăng Bạt Hổ vào 23-11-1994, hôm ấy là đêm "Âm nhạc Văn Cao đồng hành cùng tuổi trẻ". Vợ chồng Đại tướng Võ Nguyên Giáp và vợ chồng nhạc sĩ Văn Cao đều có mặt trong bức ảnh ấy và họ dành cho nhau tình cảm trân trọng đặc biệt.
Lật lại những bức ảnh cũ, Nguyễn Đình Toán bảo ông tiếc là do thời gian gấp gáp, nên khó công bố được hết mọi tư liệu. Những bản phim cũ qua dấu vết thời gian cần bỏ nhiều công sức phục chế. Triển lãm ảnh "Văn Cao 18 năm trước" sẽ khai mạc vào ngày mai 15-11, kỷ niệm 90 năm ngày sinh của người viết Quốc ca Việt Nam. Trân trọng giới thiệu với bạn đọc một số khuôn hình nhạc sĩ Văn Cao được ghi qua ống kính của nhà báo - nhà nhiếp ảnh Nguyễn Đình Toán!
Hai thế hệ nhạc sĩ (Văn Cao trò chuyện cùng Thanh Tùng
sau Đại hội Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 1994)
Đi ăn mừng khai trương nhà sàn Hoa Ban của
nhà văn Nguyễn Huy Thiệp (ngày 23-11-1994)
Vợ chồng Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến chia vui cùng vợ chồng nhạc sĩ Văn Cao
trong đêm nhạc ở Nhà văn hóa Thanh Niên
Nhạc sĩ có đồ nhắm "ruột" là... trứng luộc
Tranh luận cùng người bạn già - nhà nhiếp ảnh Võ An Ninh
Lành hiền giữa lòng bè bạn (bên phải là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn,
bên trái là nhà nghiên cứu phê bình Thái Bá Vân, ở góc ảnh là NSNA Dương Minh Long)
Phút hàn huyên cùng nhạc sĩ Hoàng Vân
Ít ngày trước khi mất (10-7-1995) vì ung thư phổi
Theo ANTD
90 năm ngày sinh cố nhạc sỹ Văn Cao Tưởng nhớ tác giả của những bản hùng ca nổi tiếng Tiến Quân ca, Trường ca sông Lô, Tiến về Hà Nội... "Đêm nhạc Văn Cao - Kỷ niệm 90 năm ngày sinh" sẽ được tổ chức vào 20h ngày 22-11 tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội (91 Trần Hưng Đạo, Hà Nội). Trong đêm nhạc, gia đình nhạc sỹ Văn...