Có nên xông mũi bằng lá cây, thảo dược trị bệnh hô hấp?

VÕ THƠ19:17 11/12/2023

Người dân không nên tự ý xông mũi bằng lá cây, thảo dược để chữa các bệnh về hô hấp theo kinh nghiệm dân gian.

Gần đây tôi có bị viêm xoang nhẹ và được nhiều người mách xông các loại lá thuốc sẽ hiệu quả hơn là uống thuốc. Điều này có đúng không thưa bác sĩ? (Thùy Dương, 34 tuổi, Bình Phước).

Trả lời

Đối với việc xông mũi, trong y khoa sẽ xông bằng thuốc. Khi đó, những phân tử nước là những hạt li ti sẽ vô thẳng mũi, vô thẳng phổi.

Người dân không nên tự ý xông mũi bằng các lá thuốc theo kinh nghiệm dân gian. Ảnh minh họa

Đối với trường hợp chỉ muốn rửa mũi, vệ sinh mũi cho sạch thì có một phương pháp đã được chứng minh rất hiệu quả là bình rửa mũi. Khi rửa mũi, nước bên này chảy qua bên kia, giúp các trường hợp bị viêm xoang nhẹ không bị tái phát.

Những thuốc đã được bác sĩ khuyến cáo dùng để xông mũi đã có liều lượng sẵn, được làm sạch, tiết chế phù hợp. Người dân không được tự ý xông mũi bằng lá cây, thảo dược để chữa các bệnh về hô hấp theo kinh nghiệm dân gian, truyền miệng.

Một số loại lá cây có các thành phần thuốc trong đó nên khi hít vào cơ thể vô tình người bệnh sẽ cảm thấy đỡ, thoải mái. Đó là những trường hợp tình trạng bệnh phù hợp với loại lá đó.

Tuy nhiên, trong lá cây vẫn có những thành phần khác đi kèm. Nếu không biết đó là thành phần gì, nhiều khi không phù hợp với thể trạng cơ thể hoặc quá liều cũng sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Tốt nhất là không nên tự ý xông mũi khi chưa được sự hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý xông các loại thảo dược hay lá cây theo kinh nghiệm dân gian.

BS CKI NGUYỄN THỊ NGỌC THẢO, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM

Những người dễ đột quỵ khi tập thể dục, thể thao

Đột quỵ khi tập thể dục, thể thao có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào ngay cả ở những người còn trẻ.

Tuy vậy, thường gặp nhất vẫn là ở người đã có sẵn các yếu tố nguy cơ như mắc bệnh nền, tuổi cao kết hợp thời tiết nóng, lạnh đột ngột.

Trên thế giới cũng như ở nước ta đã gặp một số trường hợp bị đột quỵ trong khi tập thể dục hoặc chơi thể thao. Chẳng hạn, trường hợp của Luis Miguel Lastra (cầu thủ đội bóng Cuidad Jardin, Tây Ban Nha, 21 tuổi) ngã xuống khi đang luyện tập và đã chết vì bệnh tim. Trước đó, cựu đội trưởng Espanyol Daniel Jarque và cựu cầu thủ Sevilla Antonio cũng qua đời vì bệnh lý tương tự.

Làm sao để phát hiện sớm đột quỵ ở người trẻ?

Tăng huyết áp nguyên nhân hàng đầu gây ra đột quỵ não

Tại Việt Nam, vận động viên xe đạp địa hình Đỗ Xuân T. đã tử vong ngay trên đường đua giải tiền SEA Games 22 vì trụy tim. Hay trường hợp đội trưởng Câu lạc bộ hạng nhì Quân khu 4, Trần Nam T. (sinh năm 1974) bất ngờ ngất lịm, đột quỵ ngay khi tập luyện trên sân bóng; hoặc cầu thủ bóng rổ Diệp Phước L. (28 tuổi, đội Sóc Trăng) cũng đã bị đột quỵ khi đang thi đấu tranh cúp vì nhồi máu cơ tim.

Gần đây, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lạng Sơn tiếp nhận một nam học sinh 15 tuổi đang chơi thể thao tại trường thì bất ngờ ngất xỉu, sau đó ngừng tim. Được biết, nam sinh có tiền sử mắc bệnh tim, khi được đưa tới bệnh viện bệnh nhân được chẩn đoán đột quỵ nhưng đã tử vong ngoại viện...

Theo Hội Hô hấp Việt Nam, trong nhiều năm qua, các tai biến xảy ra trong lúc tập thể dục, chơi thể thao đã được cảnh báo ngày càng nhiều, đáng tiếc nhất là những trường hợp đột quỵ mà trước đó bệnh nhân cứ tưởng mình hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện gì đáng ngờ.

Chạy gắng sức rất dễ bị đột quỵ.

Đột quỵ là gì?

Đột quỵ còn được gọi là tai biến mạch máu não">tai biến mạch máu não. Đây là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do quá trình cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bị thiếu oxy, không đủ dinh dưỡng để nuôi các tế bào.

Vì vậy, nguyên nhân đột quỵ được xác định là do não bị thiếu máu khi mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (vì hẹp động mạch bởi động mạch bị xơ vữa hoặc do cục máu đông hay cục xơ vữa động mạch ngay tại não hoặc cục xơ vữa động mạch bị bong ra từ nơi khác trong cơ thể theo dòng máu đưa đến); do động mạch não bị vỡ khiến cho não không nhận đủ oxy gây ra tình trạng đột quỵ. Khi đó một phần não bắt đầu chết đi và não bị tổn thương.

Đột quỵ não chính là một trong những nguyên nhân gây tử vong cao và nếu sống sẽ để lại một số di chứng về tâm thần kinh, vận động vĩnh viễn cho người bệnh. Do đó hầu hết những người sống sót sau cơn đột quỵ đều có sức khỏe suy yếu hoặc mắc các di chứng như tê liệt, cử động yếu một phần cơ thể, mất ngôn ngữ, rối loạn cảm xúc, thị giác suy giảm...

Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ khi tập thể dục, thể thao

Trong quá trình vận động tập luyện thể thao với cường độ lớn, nhịp tim cũng như huyết áp thay đổi thất thường nhất là ở người có sẵn bệnh tăng huyết áp, bệnh tim mạch, tăng mỡ máu, đái tháo đường, bệnh về hô hấp... khó kiểm soát. Đồng thời các cơ quan này cũng hoạt động nhanh hơn bình thường rất nhiều từ đó có thể gây ra tình trạng thiếu máu lên não, dẫn đến não thiếu oxy và các dưỡng chất cần thiết dễ dàng dẫn đến đột quỵ.

Ngoài ra, khi tập thể dục, thể thao quá sức khiến cơ thể mất nước và các chất khoáng cần thiết quá nhiều mà người tập không bổ sung kịp thời cho cơ thể cũng là nguyên nhân dẫn đến đột quỵ. Theo các chuyên gia y tế, những người có tiền sử mắc bệnh về tim mạch, bệnh liên quan tới hệ hô hấp nếu không biết cách tập thể dục, thể thao hiệu quả thì có thể đột quỵ bất cứ lúc nào.

Ngoài ra, người cao tuổi hoặc người nghiện rượu, đồ uống có cồn hoặc chất kích thích cũng không nên chủ quan trong khi tập luyện thể dục, thể thao bởi họ được xếp vào nhóm có nguy cơ đột quỵ sau luyện tập thể thao tương đối cao.

Những ai có nguy cơ đột quỵ khi tập thể dục, thể thao?

Nhóm thứ nhất xảy ra trên người có sẵn yếu tố nguy cơ hay gặp ở người có dị dạng mạch máu não (phình mạch máu não) hoặc có bệnh lý tiềm tàng về viêm cơ tim, gây ra nhồi máu cơ tim cấp, hoặc xuất huyết não cấp. Người bệnh rất khó biết mình có bệnh vì thông thường không có triệu chứng, khi tai biến xảy ra mới biết. Tuy nhiên, những trường hợp này rất ít.

Nhóm thứ hai là do người chơi thể thao gắng sức quá, ham mê quá, đẩy sức chịu đựng vượt lên cao quá khả năng của mình. Ví dụ, những người này chỉ có khả năng chạy được 5 km, sau tập luyện đẩy lên 10 km, 20 km, nhưng họ lại cố gắng chạy 30 km, thậm chí nhiều hơn nữa... nên không phù hợp với tình hình sức khỏe hiện tại.

Vì vậy, vận động gắng sức không đúng phương pháp có thể là điều kiện thuận lợi gây khởi phát đột quỵ ở những người trẻ có yếu tố nguy cơ tiềm tàng. Ví dụ, ở những người trẻ tuổi có rối loạn yếu tố đông máu, bệnh lý tim mạch, dị dạng mạch máu não... khi tập luyện quá sức có thể gây ra cơn tăng huyết áp cấp tính dẫn tới khởi phát đột quỵ.

Với người cao tuổi, do cơ chế điều hòa tuần hoàn não của người cao tuổi kém hơn người bình thường, cộng thêm tập gắng sức có thể gây cơn tăng huyết áp kịch phát và xảy ra đột quỵ, đặc biệt khi thời tiết khắc nghiệt (quá nóng hoặc quá lạnh...), nhất là với những người cao tuổi có sẵn bệnh tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường, tăng mỡ máu, xơ vữa động mạch, hen suyễn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hút thuốc, ít vận động, lối sống không lành mạnh, mất ngủ kéo dài, thường xuyên căng thẳng...

Nguyên tắc xử trí khi thấy người tập thể dục, chơi thể thao bị đột quỵ

Theo các chuyên gia, việc luyện tập thể dục hoặc chơi thể thao với cường độ thấp, nhẹ hoặc trung bình nhưng đều đặn sẽ tốt hơn rất nhiều so với việc tập thể dục cường độ cao nhằm giúp cơ thể người tập dẻo dai hơn và phòng ngừa một số bệnh lý nguy hiểm khác như tiểu đường, tim mạch, thừa cân...

Khi thấy người nghi bị đột quỵ hay đã thực sự đột quỵ, ngay lập tức gọi cấp cứu 115 vận chuyển an toàn tới bệnh viện gần nhất. Việc làm rất cần thiết này nhằm tìm cơ hội điều trị trong giờ vàng để "cứu não" nếu người bệnh có bất cứ biểu hiện của các triệu chứng nêu trên.

Song song để giúp người bệnh thở tốt, cần giữ thông thoáng môi trường xung quanh trong khi chờ xe cấp cứu đến. Lúc này cần hết sức bình tĩnh, đặt người bệnh nằm trên một mặt phẳng nếu người bệnh còn tỉnh táo. Cần đặt người bệnh ở tư thế nằm nghiêng an toàn nếu có bất cứ dấu hiệu suy giảm ý thức nào, hoặc người bệnh có dấu hiệu nôn mửa.

Để tránh làm nặng thêm tình trạng bệnh và làm mất thời gian vàng điều trị, tuyệt đối không tự ý điều trị cho bệnh nhân bằng bấm huyệt, châm cứu, đánh gió. Không cho bệnh nhân ăn uống hay dùng bất kỳ một loại thuốc gì.

Trong khi chờ đợi xe cấp cứu có thể tiến hành ép tim ngoài lồng ngực (80-100 lần một phút) đến khi tim đập lại trong trường hợp bệnh nhân không có mạch hoặc ngừng thở.

Nên có huấn luyện viên hướng dẫn tư vấn để biết môn thể thao nào phù hợp.

Phòng đột quỵ khi chơi thể thao, tập thể dục

Khi bị mắc bệnh nền (tăng huyết áp, đái đường, xơ vữa động mạch, mỡ máu cao...) luôn phải tuân thủ chỉ định điều trị của bác sĩ khám bệnh cho mình, không bỏ thuốc hoặc không tự động mua thuốc để điều trị. Đối với các đối tượng này khi muốn tập thể dục thường xuyên hoặc chơi một môn thể thao nào đó nên hỏi ý kiến của bác sĩ, nhất là bác sĩ chuyên khoa tim mạch, hô hấp, nội tiết...

Thêm vào đó, để tầm soát các yếu tố nguy cơ và điều trị sớm một bệnh nền nào đó, người bệnh cần khám bệnh định kỳ và luôn có ý thức phòng bệnh cao, nhất là với giới trẻ, tâm lý chủ quan, coi thường khám sức khỏe định kỳ.

Ai cũng có thể tập thể dục, chơi thể thao nhưng thể trạng của mỗi người không giống nhau, do đó, cần phải dựa vào tình trạng sức khỏe để áp dụng lượng bài tập phù hợp, kết hợp với chế độ dinh dưỡng hợp lý. Để đảm bảo sự an toàn khi chơi thể thao, tập thể dục, người mắc các bệnh nền cần hết sức cẩn thận, tránh vận động quá sức, tốt nhất nên có huấn luyện viên quan sát và kiểm tra nhịp tim khi cần thiết. Tốt nhất nên kiểm tra sức khỏe tổng quát trước khi dự định sẽ thực hiện tập thể dục thường xuyên, đặc biệt là chơi thể thao để đảm bảo rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh, chịu được môn thể thao gắng sức khi luyện tập.

Khi tập luyện, cần giữ nhịp tim ở vùng an toàn (

Để tránh béo phì ảnh hưởng đến các bệnh về tim mạch nên điều chỉnh trọng lượng cơ thể, tốt nhất là theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa dinh dưỡng hoặc chuyên khoa tim mạch. Nên duy trì ngủ đủ 7-8 giờ trong mỗi một ngày, đêm. Để cải thiện và duy trì tình trạng sức khỏe tốt nên tập luyện chỉ 3-5 ngày/tuần. Hạn chế những thức ăn có hàm lượng cholesterol cao (lòng đỏ trứng, thịt đỏ, tôm...).

Một số thói quen xấu khiến nhiều người có thể bị đột quỵ khi tập thể dục, chơi thể thao cần được cải thiện hoặc từ bỏ như lạm dụng đồ uống có cồn hoặc có thói quen thức khuya, sinh hoạt không điều độ sẽ ảnh hưởng đến huyết áp và tim mạch. Ăn nhiều thức ăn nhanh cũng ảnh hưởng rối loạn chuyển hóa lipd máu, tăng nguy cơ thừa cân béo phì, xơ vữa mạch máu, vì vậy cần hạn chế sử dụng loại thực phẩm này, đặc biệt người đã có bệnh nền.

Ngoài ra, áp lực công việc cũng là điều kiện khiến nhiều người dẫn đến đột quỵ khi tập thể dục, chơi thể thao, vì vậy cần có lịch trình làm việc và nghỉ ngơi hợp lý tránh căng thẳng thần kinh, tránh thức khuya.

Nhiều người cho rằng thực phẩm là nguyên nhân gây nóng, các chuyên gia nói gì?Theo khảo sát gần đây trên Afamily, có tới 81% người tham gia cho rằng thực phẩm là nguyên nhân gây nóng cho cơ thể. Trong trường hợp này, "số đông" có phải luôn đúng? Khi được hỏi về vấn đề trên, BSCKI Đào Thị Yến Thủy - Trưởng Khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM - cho...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Cấp cứu người hoại tử chi nguy kịch bằng kỹ thuật "lần đầu tiên ở Việt Nam"

10:41:13 02/04/2026

Kỹ thuật khoan cắt mảng xơ vữa bằng laser vừa được một bệnh viện ở TPHCM áp dụng, mở ra cơ hội điều trị tối ưu cho các trường hợp tắc hẹp động mạch chi dưới.

4 lầm tưởng về đường huyết và cách kiểm soát hiệu quả theo chuyên gia

09:05:06 02/04/2026

Người tiêu dùng nên cảnh giác với những lời quảng cáo trên thực phẩm đóng gói. Nhãn không đường không có nghĩa là sản phẩm đó không ảnh hưởng đến lượng đường trong máu. Những sản phẩm này vẫn có thể chứa carbohydrate làm tăng đường huyế...

Phát hiện quan trọng về vai trò của sắt trong quá trình sản xuất insulin

09:01:41 02/04/2026

Theo các nhà nghiên cứu, nếu không được cung cấp đủ sắt, các tế bào beta sẽ không thể trưởng thành đúng cách, thậm chí có thể chết sớm. Điều này làm gián đoạn quá trình sản xuất insulin, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đườ...

Thấy con sau 27 năm mờ nhòe, người mẹ bật khóc khi "được sinh ra lần nữa"

08:58:53 02/04/2026

Sau 27 năm sống trong bóng tối mờ nhòe, người mẹ lần đầu nhìn rõ các con. Ánh sáng trở lại từ một nghĩa cử hiến tặng đã biến mất mát thành hy vọng cho những cuộc đời khác.

Bộ Y tế thu hồi lô thuốc Aceclofenac STELLA 100mg

16:39:31 01/04/2026

Cục Quản lý Dược cũng đề nghị cơ sở bán buôn, bán lẻ, cơ sở tổ chức chuỗi nhà thuốc ngừng kinh doanh, cung cấp, cấp phát lô thuốc bị thu hồi nêu trên, thông báo và tổ chức thu hồi, tiếp nhận toàn bộ lô thuốc bị thu hồi nêu trên, trả thu...

Bệnh ký sinh trùng nhiều người dương tính khi xét nghiệm ở Khánh Hòa nguy hiểm mức nào nếu không điều trị sớm?

11:03:28 01/04/2026

Sau khi biết thông tin một số người đi xét nghiệm tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới tỉnh Khánh Hòa và phát hiện dương tính với giun lươn thì nhiều người dân đã chủ động phòng bệnh.

Giám sát các 'điểm nóng' tay chân miệng tại phường Bình Hưng Hòa

10:53:32 01/04/2026

Đặc biệt, một hệ thống thông tin liên lạc xuyên suốt đã được thiết lập, đảm bảo mọi ca bệnh nghi ngờ đều được báo cáo kịp thời qua đường dây nóng 24/7 để trạm y tế phối hợp xử lý nhanh chóng.

Nghiên cứu 460.000 người: Tác dụng bất ngờ từ 2 - 3 tách cà phê mỗi ngày

10:34:59 31/03/2026

Cà phê là thức uống được yêu thích hàng đầu trên thế giới. Không chỉ vậy, nó còn mang lại nhiều lợi ích như giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, bệnh tim, bệnh gan và một số loại ung thư.

Bộ phận 'bẩn nhất' của gà nhưng là món khoái khẩu của nhiều người

09:10:14 31/03/2026

Phao câu gà, phần thịt béo nằm ở cuối thân gà, từ lâu được nhiều người ưa chuộng nhờ vị ngậy và giòn. Tuy nhiên, đây cũng là bộ phận tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu tiêu thụ thường xuyên hoặc chế biến không đúng cách.

5 loại thực phẩm người trên 40 tuổi nên tránh để bảo vệ sức khỏe

09:00:46 31/03/2026

Sau tuổi 40, khả năng xử lý rượu của cơ thể giảm đi. Gan cần nhiều thời gian hơn để loại bỏ nó khỏi hệ thống. Do đó, tốt nhất nên thay thế bằng nước khoáng có ga, trà xanh hoặc cà phê đen.

5 chế độ ăn lành mạnh có thể giúp kéo dài tuổi thọ

08:51:57 31/03/2026

Thay vì gò bó vào một khuôn mẫu duy nhất, bạn có thể linh hoạt kết hợp các nguyên tắc này: chọn dầu ô liu của Địa Trung Hải, bớt muối theo DASH và ăn nhiều rau quả sẫm màu theo hướng thực vật.

Không phải cá hồi: 3 loại cá 'bé xíu' giá rẻ đầy chợ Việt nhưng 'bổ ngang hàng'

08:42:19 31/03/2026

Hàm lượng sắt dồi dào trong cá cơm còn giúp tăng cường lưu thông máu, ngăn ngừa thiếu máu và hỗ trợ hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, omega-3 và vitamin còn giúp tăng cường chức năng não bộ, cải thiện khả năng tập trung và giảm viêm.